Hơn 500 đoàn doanh nghiệp (DN) quốc tế đang có mặt tại TP.HCM trong khuôn khổ Chuỗi sự kiện “Kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế” (Viet Nam International Sourcing) diễn ra trong thượng tuần tháng 9/2026. Sự hiện diện của các nhà mua hàng quốc tế cho thấy Việt Nam đang được chú ý trong dòng dịch chuyển mua hàng toàn cầu.

Trong số đó có nhiều tập đoàn bán lẻ, kênh phân phối đa quốc gia hàng đầu như Walmart (Mỹ), H&M (Thụy Điển), Aeon (Nhật Bản), Central Group (Thái Lan), Wumart, Metro (Trung Quốc), LuLu (UAE)...Không chỉ các tập đoàn lớn, nhiều kênh phân phối tầm trung, chuỗi cửa hàng tiện lợi và nền tảng thương mại điện tử quốc tế cũng đang tìm kiếm đối tác tại Việt Nam. Sự tham gia của các kênh này mở rộng cơ hội tiếp cận đơn hàng cho nhiều nhóm sản phẩm.

Tiêu chí chọn nhà cung ứng đã khác

Việc các nhà mua hàng quốc tế ngày càng tìm đến Việt Nam cho thấy các tập đoàn đang phân tán nguồn cung, giảm phụ thuộc vào một thị trường. Họ tìm những DN có khả năng đáp ứng ổn định, lâu dài, mở ra dư địa cho nhà cung ứng Việt. Nhưng để được lựa chọn, DN Việt phải đáp ứng ngày càng cao về chất lượng, công nghệ, dữ liệu, giao hàng và phát triển xanh.

Theo ông Trần Phú Lữ, Phó giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. HCM (ITPC), xu hướng này xuất phát từ những biến động lớn của kinh tế toàn cầu. Địa chính trị, biến đổi khí hậu và bảo hộ thương mại đang thúc đẩy tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Cạnh tranh công nghệ và chi phí logistics gia tăng cũng khiến các tập đoàn phải phân tán nguồn cung, giảm phụ thuộc vào một thị trường.

Ông Lữ lưu ý các tập đoàn đa quốc gia không còn chỉ tìm cách tối ưu chi phí. Họ đang đa dạng hóa nhà cung cấp để giảm rủi ro, đồng thời tìm kiếm những đối tác có thể duy trì sản xuất và giao hàng ổn định trong nhiều điều kiện khác nhau.

Đây là lý do sự có mặt của các tập đoàn lớn tại TP.HCM mang ý nghĩa lớn hơn một cuộc gặp gỡ thương mại. Nó cho thấy Việt Nam đang được đặt vào danh sách những điểm đến có khả năng tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất và phân phối toàn cầu.

“Việt Nam hiện có 17 hiệp định thương mại tự do, kết nối với hơn 60 nền kinh tế thành viên và gần 90% GDP toàn cầu. Đây là lợi thế rất lớn để nhà cung ứng trong nước chuyển từ những đơn hàng gia công đơn giản sang các công đoạn có giá trị cao hơn”, vị phó giám đốc ITPC nói.

Tuy nhiên, lợi thế thương mại chỉ mở cánh cửa. Khả năng bước qua cánh cửa đó lại phụ thuộc vào năng lực thực tế. Tại diễn đàn xuất khẩu tổ chức ở TP.HCM hôm 3/9, ông Cha Ji-ho, Giám đốc Trung tâm Mua hàng Việt Nam thuộc Ban Hợp tác Chiến lược Samsung Việt Nam, chỉ rõ tiêu chuẩn của chuỗi cung ứng toàn cầu đang thay đổi nhanh. Người mua ngày càng yêu cầu nhà cung ứng có giá cạnh tranh, đồng thời bảo đảm thời gian giao hàng ổn định và chất lượng nhất quán. Khả năng phản hồi nhanh trước các yêu cầu kỹ thuật cũng trở thành tiêu chí quan trọng khi lựa chọn đối tác.

Quản trị dữ liệu minh bạch và phát triển bền vững cũng ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng. Với Samsung, theo ông Cha Ji-ho, Việt Nam không chỉ là một cứ điểm sản xuất mà còn được nhìn nhận như đối tác chiến lược và nền tảng kết nối sản xuất với hoạt động nghiên cứu, phát triển toàn cầu. Vì vậy, năng lực của các nhà cung ứng Việt Nam cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sức cạnh tranh của cả chuỗi.

Thông điệp này cho thấy nhà cung ứng Việt không chỉ cần chứng minh khả năng làm ra sản phẩm. Quan trọng hơn, họ phải chứng minh có thể duy trì chất lượng ổn định, giao hàng đúng hạn và vận hành theo yêu cầu của người mua toàn cầu. Muốn làm được điều đó, nhà cung ứng phải có năng lực đủ vững trên nhiều khâu, từ sản xuất đến quản trị.

Phải chứng minh được năng lực

Giá cạnh tranh có thể giúp DN Việt giành một đơn hàng, nhưng chưa đủ để giữ hợp đồng dài hạn. Người mua còn đánh giá khả năng phản hồi nhanh, minh bạch dữ liệu và truy xuất được nguồn nguyên liệu.

Vì vậy, nhà cung ứng Việt cần biến những năng lực khó nhìn thấy thành các chỉ số có thể đo lường và chứng minh. Trước hết, cần số hóa dữ liệu từ sản xuất, nguyên liệu, tồn kho, chất lượng đến giao hàng và truy xuất. Công nghệ cũng nên được đầu tư theo đúng yêu cầu của người mua, tập trung vào những tiêu chuẩn kỹ thuật và khoảng cách khiến mình chưa được lựa chọn.

Ở lĩnh vực dệt may, ông Alen Wei, Giám đốc Tài chính (CFO), H&M Production, Trung Quốc và Đông Nam Á, cho biết yêu cầu xanh và bền vững ngày càng tác động mạnh đến cách tổ chức sản xuất và định hình chuỗi cung ứng. Điều đó đồng nghĩa với việc nhà cung ứng Việt phải tính lại từ nguyên liệu, quy trình sản xuất đến khả năng kiểm soát và chứng minh tác động môi trường.

Tương tự, các giải pháp logistics và truy xuất được các nhà thu mua của Hà Lan và Hoa Kỳ như Berkman Forwarding BV, Altana nhấn mạnh không chỉ nhằm giảm chi phí. Chúng còn giúp DN kiểm soát rủi ro và tạo niềm tin với người mua quốc tế.

Như thế, xanh, dữ liệu, truy xuất hay công nghệ không còn là những phần việc làm thêm sau khi có đơn hàng. Chúng đang trở thành điều kiện để nhà cung ứng được lựa chọn.

Để đáp ứng những yêu cầu này, liên kết là một hướng quan trọng, nhất là với các đơn hàng lớn. Các chương trình xúc tiến cũng cần giúp nhà cung ứng hiểu đúng yêu cầu của người mua và xây dựng lộ trình nâng cấp phù hợp.

Ở chiều ngược lại, việc mở rộng các kênh bán hàng quốc tế cũng giúp nhà cung ứng Việt tiếp cận trực tiếp hơn với người mua. Đơn cử như Amazon Global Selling đang mở rộng các chương trình hỗ trợ đối tác Việt bán hàng ra thị trường quốc tế. Kênh này không chỉ giúp DN tiếp cận người mua toàn cầu, mà còn làm quen với yêu cầu riêng của từng thị trường.

Việc mở rộng thị trường cũng đòi hỏi nhà cung ứng phải nhanh chóng thích nghi với những thay đổi từ bên ngoài. Theo ông Đỗ Quốc Hưng, Quyền Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương, chính sách thương mại, thuế quan và tiêu chuẩn thị trường đang liên tục biến động. DN vì thế phải điều chỉnh nhanh kế hoạch sản xuất, kinh doanh và theo sát nhu cầu người tiêu dùng, cũng như các phương thức phân phối mới.

Cơ hội đang mở ra khi hàng trăm đoàn DN quốc tế đến Việt Nam và nhiều tập đoàn lớn tìm kiếm đối tác. Nhưng đơn hàng chỉ là cánh cửa đầu tiên. Muốn được chọn và ở lại trong chuỗi, nhà cung ứng Việt phải chứng minh chất lượng ổn định, giao hàng đúng hạn, phản hồi nhanh, dữ liệu minh bạch và đáp ứng yêu cầu xanh. Đơn hàng đang chuyển hướng về Việt Nam, nhưng để giữ được dòng đơn hàng đó, năng lực của nhà cung ứng phải thay đổi nhanh hơn.

                                                               Thế Vinh