Ngày 13/3, Bộ NN&PTNT báo cáo Thủ tướng Chính phủ về tình hình dịch châu chấu sa mạc đang bùng phát tại một số quốc gia Trung Đông, châu Phi, Nam Á và đề xuất kế hoạch ứng phó.

Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), dịch châu chấu sa mạc Schitocera gregaria bắt nguồn từ tháng 5 và tháng 6/2019 tại Yemen, Ả Rập Xê Út và phía Tây Nam Iran, sau đó di cư đến phía Bắc Somalia, Ethiopia, Kenya và khu vực biên giới Ấn Độ - Pakistan từ tháng 7 - 12/2019. Sau đó, dịch nhanh chóng bùng phát, lan rộng sang hầu hết các quốc gia châu Phi.

Cũng theo FAO, dịch châu chấu tại Đông Phi hiện ở tình trạng tồi tệ nhất trong 25 năm qua, đàn châu chấu với số lượng ước tính hàng trăm triệu con di chuyển giữa các quốc gia Đông Phi với tốc độ lên đến 13 km/giờ, tàn phá cây trồng và các nguồn thực phẩm khác tại mỗi nơi chúng dừng chân cũng như đe dọa nghiêm trọng tới an ninh hàng không, nếu không được kiểm soát, nó có thể đe dọa an ninh lương thực cho khoảng 13 triệu người.

Đặc biệt, theo cảnh báo của FAO và Trung Quốc, trong trường hợp xấu nhất ,dịch châu chấu sa mạc có thể di cư vào Việt Nam vào khoảng tháng 6 năm nay do nền nhiệt độ cao và hướng gió phù hợp để chúng di cư.

Giống như sự xâm nhập, lây lan nhanh chóng và gây hại nặng của một số đối tượng dịch hại di cư tại Việt Nam trong thời gian qua là châu chấu tre lưng vàng và sâu keo mùa thu, Bộ NN&PTNT cho rằng Việt Nam cần có kế hoạch sẵn sàng ứng phó châu chấu sa mạc. 

Theo đó, Bộ NN&PTNT đã chỉ đạo Cục Bảo vệ thực vật yêu cầu các Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật ở các tỉnh, thành phố khu vực phía Tây Bắc (nơi có khả năng, dự kiến đàn châu chấu có thể di chuyển qua) theo dõi sát về tình hình phát sinh gây hại, phát hành tài liệu hướng dẫn các Chi cục nhận diện đối với châu sa mạc và biện pháp phòng chống.

Đặc biệt, để chủ động có phương án phòng chống không để bất ngờ trước tình hình dịch bệnh xảy ra, Bộ NN&PTNT đề xuất kế hoạch tổng thể ứng phó.

Cụ thể, chủ động giám sát từ xa, cảnh báo sớm. Theo dõi sát tình hình và các cảnh báo về hướng di chuyển và gây hại của châu chấu sa mạc của FAO trên website www.fao.org/ag/locusts để chủ động các phương án phòng, chống dịch kịp thời và hiệu quả.

Cùng với đó, tổ chức chống dịch, khi đàn châu chấu mới xâm nhập là châu chấu trưởng thành, di chuyển nhanh và gây hại mạnh nên áp dụng biện pháp phun bao vây bằng máy bay, nhất là các khu vực xa khu dân cư, chuồng trại, nguồn nước. 

Trường hợp châu chấu xâm nhập, đẻ trứng, sẽ xử lý thuốc sinh học hoặc hóa học trong trường hợp châu chấu non mới nở (tuổi 1-2) còn co cụm và chưa bay nhảy mạnh (biện pháp phòng chống tương tự châu chấu tre lưng vàng).

Bộ NN&PTNT cũng đề nghị Thủ tướng cho phép chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành có liên quan, UBND các tỉnh/thành phố xây dựng kế hoạch và bố trí nguồn kinh phí trong nguồn kinh phí địa phương được cấp hàng năm cho công tác phòng, chống dịch trong trường hợp khẩn cấp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định; tham khảo hướng dẫn của FAO và các quốc gia đã dập dịch. Trên cơ sở danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng ở Việt Nam để chọn thuốc dập dịch châu chấu...

Lê Thúy