Theo Bộ NN&PTNT, dịch tả lợn châu Phi hiện đã lây lan ra 60/63 tỉnh, thành phố, số lợn bệnh phải tiêu hủy đã lên tới 3 triệu con.

zổng số lợn tháng 6/2019 ước giảm 10,3% so với cùng thời điểm năm 2018, sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng 6 tháng đầu năm 2019 giảm 4,7% so với cùng kỳ năm 2018. Đặc biệt, tốc độ lây lan của dịch bệnh đang ở mức báo động, các trang trại lớn bắt đầu bị dịch bệnh tấn công.

Không dễ cấp đông

Ông Nguyễn Xuân Dương, quyền Cục trưởng Cục Chăn nuôi, khuyến nghị thời gian tới, các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ không nên vội tái đàn ở những cơ sở đã phát sinh dịch bệnh mà chưa qua 30 ngày, chỉ mở rộng quy mô đàn ở những vùng chưa có dịch.

Trước thực tế trên, Bộ NN&PTNT, Bộ Công Thương cùng dự báo nguy cơ cao cuối năm xảy ra tình trạng thiếu thịt lợn. Hai bộ này cũng như nhiều địa phương đề nghị cần khuyến khích doanh nghiệp (DN) cấp đông thịt lợn để phòng cuối năm thiếu thịt. Tuy nhiên, với DN, việc cấp đông không hề dễ dàng.

Ông Vũ Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc CTCP Chăn nuôi C.P Việt Nam, cho biết tỷ lệ thịt lợn trữ đông hiện nay của DN này không nhiều, chủ yếu sản lượng dự trữ dùng để sản xuất các sản phẩm chế biến từ thịt lợn.

Với DN, theo ông Tuấn, khó khăn trong khâu cấp đông thịt lợn là phải có kho lạnh, cơ sở kho lạnh với cơ sở giết mổ phải gần nhau và dự trữ nhiều mới có ý nghĩa. Chưa kể, rủi ro lớn vì thịt lợn đông lạnh có giá thành tăng cao nên chắc chắn khó cạnh tranh với thịt lợn nhập khẩu.

Ông Lê Quang Thành, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc CTCP thức ăn chăn nuôi Thái Dương, cảnh báo khả năng trong vài năm tới, ngành chăn nuôi sẽ tiếp tục phải sống chung với dịch tả lợn châu Phi, bệnh có giết chết 30 – 40% sản lượng lợn của Việt Nam.

Với tình trạng này, người dân lỗ không còn tiền để nuôi, thịt lợn thiếu, dẫn tới Việt Nam phải nhập khẩu thịt lợn như Trung Quốc.

Về phần DN, ông Thành cho biết DN không thể đầu tư nhà máy giết mổ vì vốn quá lớn. Từ bài học kinh nghiệm của bản thân, năm 2017, DN này giết mổ 24.000 lợn để cấp đông, sau đó phải bán lỗ và chịu thiệt hại 50 tỷ đồng, tới tận tháng 4/2018 mới bán hết số thịt cấp đông.

“Trước khi tính tới giải pháp cấp đông, Bộ NN&PTNT cần định hướng cho người tiêu dùng sử dụng thịt cấp đông, tránh tình trạng có nhà máy cấp đông mà không có thị trường”, ông Thành kiến nghị.

Theo các chuyên gia trong ngành, diễn biến dịch bệnh từ nay đến cuối năm rất khó dự đoán, nếu dịch bệnh được khống chế thì mức thiếu hụt thịt sẽ không đến mức quá căng thẳng. Tuy nhiên cũng cần phải có kịch bản ứng phó với tình trạng thiếu thịt lợn vào cuối năm.

Cảnh báo thiếu 500.000 tấn thịt lợn

Mới đây, báo cáo về cung – cầu thị trường thịt lợn Việt Nam tháng 7/2019 đến đầu năm 2020, công ty nghiên cứu toàn cầu Ipsos Business Consulting dự báo cuối năm 2019 đến gần Tết Nguyên đán 2020, Việt Nam có thể thiếu hụt tới 500.000 tấn thịt lợn, chiếm 20% tổng nhu cầu.

Công ty cũng dự báo dịch tả lợn châu Phi khiến thị trường thịt lợn Việt Nam trong giai đoạn này phân hóa thành 4 xu hướng chính là tăng nhập khẩu, tăng giá bán lẻ, tăng sức mua các loại thịt thay thế và thịt lợn có thương hiệu.

Vừa qua, Cục Hải quan Tp.HCM cho biết, lượng thịt lợn nhập khẩu qua các cảng trong 6 tháng đầu năm (tính đến ngày 19/6) tăng gấp 4 lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Ước tính các DN đã chi gần 7 triệu USD để nhập thịt lợn với khoảng 4.000 tấn thịt dạng đông lạnh. Nguồn hàng chủ yếu đến từ Mỹ, Canada, Tây Ban Nha, Đức, Ba Lan…

Việc tăng nhập khẩu, cộng thêm việc các hộ chăn nuôi chưa dám tái đàn khiến giá thịt lợn sẽ tăng mạnh và tác động đến chỉ số giá tiêu dùng giai đoạn cuối năm nay và đầu năm sau.

Báo cáo cũng cho biết người tiêu dùng ngày càng cảnh giác và khó tính hơn trong việc lựa chọn thịt lợn. Điều này tạo cơ hội cho các sản phẩm thịt có thương hiệu, xuất xứ rõ ràng tìm được chỗ đứng vững chắc.

Nhóm mặt hàng này chiếm tỷ trọng chưa đến 5% trong tổng mức tiêu thụ thịt lợn của Việt Nam năm 2018 nhưng đang có mức tăng trưởng tốt trong giai đoạn 5 năm trở lại đây.

Trước tình hình trên, đại diện Cục Chăn nuôi cho rằng cần phải đẩy mạnh tái cơ cấu ngành chăn nuôi lợn, theo hướng chăn nuôi an toàn, theo chuỗi liên kết. Đồng thời, gia tăng số lượng gia cầm, gia súc ăn cỏ để thay thế một phần nguồn cung thịt lợn bị thiếu hụt.

Thy Lê