Tại Tọa đàm "Cơ hội vươn mình từ chuyển đổi số: Câu chuyện tiên phong từ ứng dụng VNeID và ngành Tài chính Ngân hàng" ngày 9/9, các chuyên gia đều có niềm tin rằng E-Vietnam hoàn toàn có thể trở thành hiện thực.

Lấy dẫn chứng từ trường hợp của đất nước Estonia ở châu Âu, TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, chia sẻ trong quá trình tư vấn chính sách và nghiên cứu cách phát triển của Việt Nam cũng đã xem xét trường hợp của đất nước Estonia với 1,3 triệu dân, GDP bình quân đầu người năm 2000 chỉ là 3.000 USD, sau khi thực hiện chiến lược số hóa quyết liệt mang tên E-Estonia, con số này đã tăng 10 lần, lên 30.100 USD vào năm 2023.

Từ đó, ông Thiên nhận định, Việt Nam hoàn toàn có những năng lực và đang mở ra cơ hội để đạt được những điều lớn lao, thậm chí còn hơn thế. Bởi Việt Nam là nền kinh tế sáng tạo tạo ra một lực lượng, năng lực mới cùng năng lực thể chế. Với kinh tế thị trường và kinh tế tri thức, Việt Nam chắc chắn sẽ phát triển mạnh mẽ.

Cùng quan điểm, ông Hoàng Trung Hải, Phó Tổng Giám đốc Tư vấn, Dịch vụ Tài chính Ngân hàng, Công ty Cổ phần Tư vấn EY Việt Nam, đánh giá E-Vietnam trước hết là Chính phủ số, xã hội số và kinh tế số, trong đó người dân và doanh nghiệp là trung tâm. VNeID chính là hạt nhân giúp định danh đồng bộ, minh bạch, giảm tiêu cực trong quản lý nhà nước, đồng thời mang lại lợi ích thiết thực cho ngân hàng và khách hàng.

Ông Hải nhấn mạnh, câu chuyện 100.000 đồng qua VNeID vừa qua là ví dụ sinh động cho thấy sự lan tỏa của một nền tảng số quốc gia có thể tác động nhanh và mạnh đến toàn xã hội như thế nào. Đối với Chính phủ, VNeID mang lại cơ sở dữ liệu đồng nhất, chuẩn xác, minh bạch để phục vụ quản lý và chống tiêu cực, tham nhũng.

Với ngân hàng, đây là nền tảng tin cậy để thực hiện giao dịch, vừa giảm chi phí đầu tư, vừa mở ra cơ hội tiếp cận những khách hàng mới - những người chưa có điều kiện dùng dịch vụ truyền thống. Thông qua các kênh ứng dụng, ngân hàng có thể cung cấp thêm nhiều dịch vụ, đặc biệt là thanh toán.

Với góc nhìn của ngân hàng, ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc TPBank cũng cho rằng, E-Vietnam hoàn toàn có thể trở thành hiện thực, không phải trong một tương lai xa xôi, mà ngay trong thập kỷ này, mặc dù dân số Việt Nam gấp 100 lần Estonia.

Tổng Giám đốc TPBank nhìn nhận VNeID là công cụ mang lại lợi ích rất lớn. Ông lấy ví dụ, trước đây, TPBank có thể mở tài khoản trực tuyến bằng eKYC, nhưng vẫn còn lo ngại nguy cơ giả mạo danh tính hoặc dùng thông tin sai lệch. Tuy nhiên, từ khi kết nối VNeID và cơ sở dữ liệu dân cư, gần như toàn bộ hồ sơ khách hàng đều được xác thực tin cậy 100%, giúp giảm hẳn tình trạng lừa đảo vốn kéo dài nhiều năm qua.

Theo ông Hưng, Việt Nam hiện có hệ thống thanh toán nhanh vượt trội, thậm chí hơn nhiều nước châu Âu. Tuy nhiên, tốc độ này cũng đi kèm nguy cơ bị lợi dụng để lừa đảo.

"Chúng tôi từng phối hợp với Bộ Công an để truy quét dòng tiền lừa đảo. Chỉ trong vài phút, khoản tiền đã luân chuyển qua hàng chục tài khoản. Nhưng nay, nhờ công nghệ xác thực khuôn mặt gắn với dữ liệu dân cư, những thủ đoạn gian lận qua tài khoản cá nhân gần như không còn đất sống. Hoạt động bất hợp pháp cũng dần bị siết chặt ngay cả ở tài khoản doanh nghiệp", ông Hưng nói.

Theo ông Hưng, dữ liệu dân cư quốc gia không chỉ giúp quản lý xã hội hiệu quả hơn mà còn tiết kiệm nhiều nguồn lực khi triển khai trên nền tảng số.

Với ngân hàng, đây là tài sản cực kỳ quan trọng, cho phép nhúng nhiều dịch vụ trực tiếp lên VNeID như mở tài khoản, xác thực giao dịch lớn, phát hành thẻ hay đề xuất khoản vay.

Tuy nhiên, ông Hưng cho rằng để E-Vietnam trở thành hiện thực, VNeID sẽ đóng vai trò then chốt. Khi hàng loạt tiện ích đời sống, tài chính và dịch vụ công được tích hợp trên VNeID, đó sẽ là nền móng vững chắc để thực hiện thành công E-Vietnam.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng chỉ ra rằng, việc hình thành E-Vietnam sẽ là không dễ dàng. Do đó, cần thúc đẩy quá trình số hóa đất nước theo cả ba tuyến: kinh tế số, xã hội số và công dân số.

TS. Trần Đình Thiên lưu ý, chuyển sang một hệ thống hoàn toàn mới chắc chắn đi kèm với rất nhiều rủi ro. Rủi ro không chỉ là sai sót kỹ thuật mà còn theo nhiều cách khác, với biên độ rủi ro cực kỳ lớn. Để đảm bảo người dân có thể tiếp cận an toàn, một yếu tố quan trọng khác là phải chống và tránh được rủi ro cho xã hội.

"Việc này thuộc về Nhà nước và chính sách, thông qua việc trang bị tri thức cần thiết cho người dân để họ tránh được những rủi ro này. Đây là câu chuyện công nghệ càng cao, càng tiên tiến, càng nhanh thì càng tiềm ẩn nhiều nguy hiểm", ông nhấn mạnh.

Cùng với đó, phải tạo cơ hội tiếp cận một cách công khai, minh bạch, đa dạng và kết nối tốt hơn. Mọi quyết định cơ bản hiện nay đều dựa trên dữ liệu và cơ sở dữ liệu. Dữ liệu phải được liên thông, thông suốt và bảo đảm trên một hệ thống thống nhất toàn quốc, thậm chí toàn cầu.

Việc này không chỉ xuất phát từ nhu cầu sẵn có mà còn cần kích thích và tạo ra nhu cầu bằng cách cung cấp cho người dân tri thức và dữ liệu. "Đây là một điểm mà Việt Nam đang làm khá tốt, tôi thấy Nhà nước hiện nay đang tập trung rất nhiều vào việc xây dựng kho dữ liệu và kết nối. Đồng thời, an toàn mạng cũng là một việc làm cần thiết. Cùng với đó, nhu cầu sẽ tăng cường theo số nhân, không phải tuyến tính. Như vậy, chúng ta sẽ có những bước tiến vượt bậc trong quá trình số hóa đất nước", ông Thiên nhận định.

Thanh Hoa