Chỉ trong một khoảng thời gian ngắn, ba cảng biển được cấp phép xây dựng, trong đó có hai cảng là Cảng xi măng Vissai và Cảng Tổng kho xăng dầu ĐKC đã được khởi công xây dựng, nhưng lại lộ ra nhiều bất cập: Dân không biết quy hoạch, mất kế sinh nhai, nổ mìn sập nhà và ô nhiễm môi trường, khói bụi…

Những ngày gần đây, tại khu vực thi công xây dựng cảng biển Vissai (thuộc Công ty Cổ phần xi măng Sông Lam) ở Khu kinh tế Đông Nam, xã Nghi Thiết, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An luôn là điểm nóng về an ninh trật tự.

Theo thông tin phản ánh của người dân, đó là do quá trình thi công, đơn vị này đã lấp hết đường đi của họ trong khi một con đường mới mở qua núi thì chưa biết lúc nào xong.

“Xã nói không, doanh nghiệp nói có”

Ông Nguyễn Văn Tiên, xóm Bắc Thịnh, cho biết: “Từ khi thi công cảng biển Vissai, đời sống sinh hoạt, sản xuất của người dân đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Công ty cho nổ mìn khiến nhà cửa chúng tôi bị rung, nứt tường. Máy móc thiết bị san lấp mặt bằng, ủi đi những ngôi mộ của bà con, lấp bãi biển, khiến bà con không thể neo đậu thuyền để đánh bắt hải sản…Cuộc sống của hàng nghìn người dân bị bế tắc. Chúng tôi đã gửi ý kiến kêu cứu đến chính quyền nhưng không thấy ai vào cuộc”.

Theo những người dân nơi đây, cả thôn Nam Thịnh, Bắc Thịnh có con đường bê tông duy nhất để đảm cho các con em đi học, cho người dân mang tôm, cá đi bán, cho người bệnh đi viện nhưng bỗng dưng bị lấp hết.

Con đường độc đạo duy nhất của hàng trăm người dân bị lấy để làm cảng vissai và không hề có bất kỳ cảnh báo an toàn nào

Chỉ vào ngôi nhà mới xây dựng được mấy năm nhưng đã nứt toác khắp nơi, bà Lưu Thị Chung, xóm Nam Thịnh, nói như mếu: “Nhà này của con trai tôi là Nguyễn Văn Tân và vợ nó đi xuất khẩu lao động mấy năm nay ở Đài Loan gom góp và vay mượn khắp nơi mới đủ để xây. Nhưng vừa qua, công ty cho người về nổ mìn, giờ nứt nẻ khắp nơi. Hôm hai đứa về quê, chúng nó nhìn nhà và khóc mà tôi thấy xót xa. Công ty cũng đã cho người vào kiểm kê nhưng chả thấy nói năng gì về phương án đền bù, hỗ trợ. Làm như thế, bảo sao chúng tôi không bức xúc được”.

Ông Hồ Ngọc Bảo, Phó ban quản lý khu Kinh tế Đông Nam, cho biết về mặt hồ sơ, thủ tục của các cảng xây dựng trên địa bàn xã Nghi Thiết đều đúng theo quy định và chủ trương đầu tư.

Ông Hồ Ngọc Bảo, Phó ban quản lý khu Kinh tế Đông Nam, Nghệ An

Nói về sự cố là nổ mìn nứt nhà và lấp mồ mả của dân, ông Bảo cho biết, “thực tế có hai sự cố, sự cố lần đầu tiên là có hòn đá trên núi cao lăn xuống làm hư hại ngôi mộ, sau đó phía công ty phải đền bù hơn 50 triệu. Ngay sau đó, chúng tôi yêu cầu chủ đầu tư rào chắn bằng lưới B40 và thường xuyên đi tuần tra không để xảy ra hiện tượng đá rơi. Sự cố thứ hai là trong quá trình thi công lưới điện 110Kv, đá lăn làm mấy ngôi mộ bị hư hại. Sau đó họ phải đền bù mỗi ngôi mộ 15 triệu đồng. Đó là sự cố chứ không phải họ lấp”.

Liên quan đến việc lấp đường đi của người dân, ông Bảo cũng nói, ở khu vực xây dựng cảng biển Vissai sẽ lấp hết toàn bộ đường đi của người dân nên phía công ty có đào một con đường qua khe núi để thay thế.

Tuy nhiên, trái ngược với việc ông Bảo khẳng định là đã công bố quy hoạch dự án 1/500 cho người dân, trả lời báo chí, ông Bùi Văn Thành, Chủ tịch xã Nghi Thiết, lại khẳng định là dự án được phê duyệt từ tháng 11/2015 nhưng đến tháng 3/2016 mới công bố nên dân không biết. Ngoài ra, việc nổ mìn hoặc kéo đường dây điện, một số đơn vị thi công không báo cáo với địa phương nên khi triển khai công trình vướng phải mồ mả.

Ông Thành cũng cho biết, trong quá trình làm đường, lu đường, nổ mìn dẫn đến tình trạng lún, nứt nhà dân thì phía chủ đầu tư cũng chưa đền bù, khiến người dân thêm bức xúc.

Con đường dân sinh mà chủ đầu tư dự án cảng Vissai đang xây dựng còn rất ngổn ngang, việc hoàn thiện trong vòng 2, 3 tháng tới là rất khó. Trong khi đó, nhu cầu đi lại của người dân là hàng ngày và biện pháp bảo đảm an toàn trong công trường như xe tải, xe cẩu, xe ủi, máy móc la liệt cho người dân thì rất sơ sài.

Lo mất nghề

Ngoài những vấn đề lo sợ an toàn tính mạng, tài sản, người dân ở xã Nghi Thiết còn lo lắng vì gần đây, từ lúc Cảng xi măng Vissai và Cảng Tổng kho xăng dầu ĐKC vào xây dựng, nguồn hải sản gần bờ đã giảm đi đáng kể.

Nhiều người dân bức xúc khi bị lấy đường và nguy cơ an toàn tính mạng khi đi qua công trường cảng Vissai

“Vào mùa này năm trước, có ngày chúng tôi kiếm được cả chục triệu đồng, nhưng từ khi san lấp biển để làm cảng, ngày nhiều thì được một vài triệu là cùng”, anh Nguyễn Văn Xanh (52 tuổi), ngư dân ở xóm Nam Thịnh cho biết.

Theo anh Xanh, gia đình anh có 4 lao động chính và 2 chiếc thuyền. Cả gia đình bao đời nay sống trông chờ vào nghề biển để mưu sinh. Tuy vất vả nhưng năm nào cũng có thu nhập rất khá, hàng trăm triệu cho mỗi lao động chính mỗi năm.

“Hiện nay, chúng tôi chưa biết sẽ được hỗ trợ như thế nào, nhưng nghe nói mỗi thuyền được 50, 60 triệu đồng. Khoản tiền đó nói thật chả thấm thía vào đâu, bởi tiêu trong ít tháng cũng hết nhưng lâu dài thì chúng tôi không biết sống bằng nghề gì”, anh Xanh lo lắng.

Cùng chung lo lắng như anh Xanh là hàng trăm hộ dân khác mưu sinh bằng nghề biển. “Thật sự nếu toàn bộ bến bãi đều bị lấy hết để làm cảng thì nghề đánh bắt hải sản gần bờ của người dân ở đây sẽ chết trong nay mai”, anh Xanh khẳng định.

Huyền Anh