Theo báo cáo đánh giá triển vọng về ngành ngân hàng trong nửa cuối năm 2020 của Trung tâm phân tích và tư vấn đầu tư thuộc Công ty Chứng khoán SSI (SSI Research), nợ xấu tại thời điểm cuối năm 2020 sẽ tăng 17% và 14% vào năm 2021. Theo đó, chi phí tín dụng sẽ lần lượt là 1,67% và 1,64% (so với 1,5% trong giai đoạn 2017-2019 và 1,3% trong giai đoạn 2013-2016).

Các khoản nợ xấu mới từ khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 sẽ đặt ra những thách thức hơn nữa về vốn cho các ngân hàng. Theo ước tính, với mỗi 1% nợ xấu tăng thêm, hệ số an toàn vốn tối thiểu (CAR) sẽ giảm từ 40 - 80 điểm phần trăm.

Do đó, đối với các ngân hàng có hệ số CAR trên 11%, áp lực về vốn sẽ không quá lớn trong năm 2021 nếu nợ xấu tăng 1 - 2%. Tuy nhiên, đối với các ngân hàng thương mại có vốn nhà nước như BIDV, VietinBank và Vietcombank, nhu cầu tăng vốn trong năm 2021 là khá rõ ràng.

Về lợi nhuận, tăng trưởng lợi nhuận năm 2020 dự báo là giảm 15,9% đối với ngân hàng quốc doanh và 3,3% đối với ngân hàng thương mại cổ phần.

Nhìn lại kết quả kinh doanh nửa đầu năm nay, lợi nhuận của nhiều ngân hàng suy giảm, nợ xấu tăng đã cho thấy, dịch Covid-19 bắt đầu phủ bóng lên báo cáo tài chính của các ngân hàng.

Theo chia sẻ của lãnh đạo một ngân hàng, các nhà băng đang nỗ lực tối đa giảm lãi suất, giảm phí, chấp nhận giảm lãi để hỗ trợ doanh nghiệp. Bởi một khi doanh nghiệp vượt qua “khủng hoảng” do đại dịch, các ngân hàng cũng có cơ hội gia tăng lợi nhuận, phát triển bền vững.

“Nhìn vào báo cáo tài chính, ngân hàng vẫn có lãi mấy nghìn tỷ đồng, song vẫn rất đáng lo. Bởi thực tế số lãi này rất mỏng, nợ xấu chỉ dềnh lên một chút là lợi nhuận sẽ bị bào mòn”, vị này cho hay.

Vì vậy, đến thời điểm hiện tại, điều khiến các ngân hàng lo lắng nhất vẫn là việc doanh nghiệp có vượt qua được khó khăn hay không, nợ cơ cấu lại có biến thành nợ xấu hay không?

Thực tế, điều này đang xảy ra ở một số ngân hàng và BIDV là một điển hình. Mặc dù tổng nợ xấu của BIDV tăng thêm 1 tỷ đồng so với báo cáo tự lập nhưng cơ cấu có biến động lớn. Cụ thể, nợ dưới tiêu chuẩn (nợ nhóm 3) của BIDV giảm 432 tỷ đồng (tương đương 10,2%) xuống 3.806 tỷ đồng. Tuy nhiên, nợ có khả năng mất vốn (nợ nhóm 5) - nhóm nợ nguy hiểm nhất tăng thêm 433 tỷ đồng (tương đương 3,2%) lên mức 13.776 tỷ đồng.

Do dịch chuyển nhóm nợ từ nợ dưới tiêu chuẩn sang nợ có khả năng mất vốn, BIDV đã tăng thêm hơn 219 tỷ đồng để trích lập dự phòng rủi ro tín dụng. Do đó, lợi nhuận hợp nhất trước thuế 6 tháng đầu năm sau soát xét của BIDV giảm 2% so với báo cáo tự lập, xuống gần 4.359 tỷ đồng. Lợi nhuận hợp nhất sau thuế chỉ còn gần 3.493 tỷ đồng.

Hoàng Hà