Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước trong bối cảnh mới, xác định khu vực kinh tế nhà nước là “thành phần đặc biệt quan trọng” trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, với vai trò chủ đạo trong ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an ninh – quốc phòng và điều tiết nhu cầu tổng thể nền kinh tế.

Cơ hội cho nhóm cổ phiếu hưởng lợi trực tiếp

Nghị quyết 79 đặt ra một lộ trình rõ ràng để nâng cao vai trò của khu vực kinh tế nhà nước đến năm 2030, mục tiêu mở rộng quy mô doanh nghiệp, nâng tầm các tập đoàn lớn ra khu vực và thế giới. Điều này được đánh giá sẽ tạo ra tác động tích cực tới thị trường chứng khoán Việt Nam, và được củng cố thêm bởi kỳ vọng dòng vốn ngoại và nâng hạng thị trường.

Chính sách định hướng phát triển doanh nghiệp quy mô lớn, quản trị tốt và hội nhập quốc tế nằm trong trung tâm mục tiêu của Nghị quyết sẽ làm giảm rủi ro điều tiết giá vốn và tăng tính hấp dẫn đối với cả nhà đầu tư trong nước và nước ngoài.

Giới phân tích dự báo VN-Index tiếp tục xu hướng tăng trung hạn và có thể đạt các mức điểm cao hơn trong năm 2026 và 2027, dựa trên triển vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và định giá hấp dẫn ở nhiều nhóm cổ phiếu cơ bản. Có dự đoán VN-Index có thể vượt lên tới khoảng 2.000 điểm trong năm 2026 nếu các điều kiện kinh tế vĩ mô thuận lợi tiếp tục.

Cùng với đó, việc thị trường Việt Nam được nâng hạng từ nhóm Cận biên (Frontier Market) sang thị trường Mới nổi thứ cấp (Emerging Market) bởi FTSE Russell và kỳ vọng được  MSCI nâng hạng trong tương lai gần được xem là nhân tố thu hút nhiều dòng vốn ngoại hơn vào thị trường, tăng tính thanh khoản và nâng định giá thị trường nói chung.

Theo giới chuyên môn, những cổ phiếu có tỷ lệ sở hữu của Nhà nước lớn (từ 60%–99%) đang là tâm điểm. Việc tập trung vào nâng cao quản trị, áp dụng chuẩn mực quốc tế và kỳ vọng lọt vào các bảng xếp hạng lớn khu vực toàn cầu tạo ra động lực mạnh mẽ về mặt định giá.

Bên cạnh đó, các ngân hàng thương mại nhà nước được đặt mục tiêu thuộc Top 100 châu Á là nhóm trung tâm về vốn, thanh khoản và lợi nhuận, do vậy nhóm ngân hàng có vốn nhà nước lớn sẽ hưởng lợi về kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận kéo dài và định giá cao hơn nếu hiện thực hóa các chỉ tiêu cạnh tranh khu vực.

Ngoài doanh nghiệp nhà nước, các cổ phiếu trong lĩnh vực hạ tầng và tài sản chiến lược cũng có cơ hội hưởng lợi từ tiến độ giải ngân đầu tư công mạnh mẽ (liên quan mục tiêu phát triển cơ sở hạ tầng trong Nghị quyết), điều này gián tiếp hỗ trợ các ngành xây dựng, vật liệu xây dựng, logistics,…

Kỳ vọng cổ phiếu của nhóm doanh nghiệp có vốn Nhà nước dẫn dắt thị trường

Tương tự như cú hích chính sách từ Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân, trong năm 2026, MBS kỳ vọng nhóm doanh nghiệp có vốn Nhà nước niêm yết sẽ trở thành điểm nhấn, đặc biệt là các doanh nghiệp đầu ngành, sở hữu năng lực tài chính vững vàng, lượng tiền mặt dồi dào, hiệu quả hoạt động cao với tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) trên 10%, trong khi định giá thị trường vẫn đang ở mức hấp dẫn.

Hiện nay, các doanh nghiệp có vốn Nhà nước đang đóng góp khoảng 29% tổng sản phẩm trong nước (GDP), nắm giữ vị thế đầu ngành xét trên nhiều tiêu chí như tổng tài sản, doanh thu và thị phần, thậm chí sở hữu lợi thế độc quyền trong một số lĩnh vực kinh tế trọng yếu như hàng không, dầu khí.

Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động của khu vực này nhìn chung vẫn còn khiêm tốn, chưa khai thác đầy đủ năng lực quản lý và sử dụng vốn. Trong bối cảnh đó, nếu các nguồn lực được khơi thông thông qua cải cách thể chế, doanh nghiệp Nhà nước có thể tăng tốc mạnh mẽ trong giai đoạn tới.

Nghị quyết 79 được kỳ vọng sẽ tạo lập hành lang pháp lý vững chắc cho việc sắp xếp lại danh mục đầu tư của doanh nghiệp Nhà nước, qua đó thúc đẩy tiến trình thoái vốn, niêm yết và cổ phần hóa các doanh nghiệp còn tồn đọng trong thời gian qua.

Mặt khác, thống kê trên thị trường chứng khoán Việt Nam cho thấy vẫn còn nhiều doanh nghiệp quy mô lớn, trong đó có không ít doanh nghiệp vốn hóa trên 1 tỷ USD chưa đáp ứng yêu cầu về tỷ lệ sở hữu tối thiểu của nhà đầu tư bên ngoài. Phần lớn các trường hợp này là doanh nghiệp Nhà nước đã cổ phần hóa nhưng Nhà nước vẫn nắm quyền chi phối tuyệt đối. Những doanh nghiệp này đang đứng trước nguy cơ bị hủy tư cách công ty đại chúng và rời khỏi sàn giao dịch theo quy định mới trong Luật Chứng khoán sửa đổi.

Để duy trì "sân chơi" chứng khoán, các doanh nghiệp buộc phải tìm cách giảm tỷ lệ sở hữu của cổ đông lớn, mang kỳ vọng làn sóng thoái vốn và bán bớt cổ phần từ cổ đông lớn sẽ trở thành một động lực cho thị trường. 

Theo quan sát, trong những phiên đầu năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam khởi động với nhịp đi lên khá tích cực. VN-Index đã phá đỉnh lịch sử, vượt mốc 1.800 điểm với thanh khoản cải thiện, tín hiệu dòng tiền lan tỏa sang nhiều nhóm cổ phiếu thay vì chỉ trông chờ vào một số trụ chính.

Nhóm cổ phiếu góp phần chính vào đà tăng gần đây thuộc về nhóm cổ phiếu có vốn nhà nước mạnh như: GAS, PLX, GVR, BSR, BID, VCB, CTG, BVH … đã đồng loạt bứt phá hoặc tăng kịch trần trong nhiều phiên, thể hiện sự quan tâm mạnh mẽ từ dòng tiền trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, nhà đầu tư cũng cần lưu ý quá trình tái cấu trúc và cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước đòi hỏi thời gian và có thể tạo ra áp lực biến động cho một số cổ phiếu nếu không đáp ứng kỳ vọng của nhà đầu tư.

Hải Giang