Huy động vốn thường “nóng” vào quý IV hàng năm, kéo dài cho đến kỳ nghỉ Tết âm lịch, song từ trước đó vài tháng, các ngân hàng đã chạy đua kích cầu gửi tiền. Tăng lãi suất, chi ngoài lãi suất niêm yết, hoặc thưởng thêm cho khách hàng bằng tiền mặt hoặc hiện vật… là những chiêu phổ biến để hút mạnh vốn.

Ngân hàng tăng lãi suất để giữ chân người gửi tiền và tạo nguồn vốn để “bơm” trở lại cho vay đầu tư, kinh doanh bất động sản.

Không có trần huy động?

Quanh các tuyến phố có đặt chi nhánh, phòng giao dịch của nhiều ngân hàng như Láng Hạ, Trần Thái Tông, Lý Thường Kiệt… biểu lãi suất niêm yết được điều chỉnh tăng nhẹ 0,2-0,5%/năm.

Chị Thu Hòa (kinh doanh tự do) muốn gửi tiết kiệm khoảng 100 triệu đồng, nhưng lãi suất ở ngân hàng TMCP lớn khá thấp, ví dụ, gửi kỳ hạn 1 tháng chỉ có 4%/năm. Lãi suất cao nhất cũng chỉ ở mức 7%/năm (kỳ hạn trên 36 tháng).

Tham khảo thêm 1-2 ngân hàng trên cùng phố Láng Hạ, vị khách này đã chọn gửi tiền ở một ngân hàng TMCP ít tên tuổi hơn, vì lãi suất tiền gửi kỳ hạn 1 tháng lên tới 5,2%/năm, tức cao hơn 1,2% so với của ngân hàng lớn nêu trên.

“Ngân hàng nhỏ thường có mức lãi suất tiền gửi hấp dẫn hơn, rút tiền linh hoạt, chẳng hạn có thể rút một phần gốc trước hạn mà số dư còn lại vẫn được hưởng lãi suất đầy đủ”- Chị Hoà nói.

Ngoài ra, vị khách này cũng không ngại ngần chia sẻ kinh nghiệm mặc cả lãi suất: “Khi gửi số tiền lớn, vài trăm triệu đồng, tôi thường hỏi nhân viên trình xin hưởng thêm lãi suất. Mới đây, tôi vừa gửi 150 triệu đồng vào một ngân hàng thương mại S ở quận Hoàng Mai, lãi suất kỳ hạn 1 tháng chỉ có 5,2%/năm, nhưng khi tôi chê thấp thì nhân viên tư vấn gửi sản phẩm 1 tháng, cam kết không rút trước hạn thì được lãi suất 5,45% và chi phần lãi thêm bằng tiền mặt ngay”.

Để thu hút khách hàng, ngân hàng PVcombank lại tung ra nhiều gói sản phẩm linh hoạt như: tiết kiệm định kỳ trả lãi trước, tiết kiệm trả lãi trước, tiết kiệm tích luỹ, tiết kiệm đại chúng… Mức lãi suất hiện từ 4,5%/năm trở lên, và riêng sản phẩm tiết kiệm đại chúng, cho phép rút một phần số tiền gốc trước hạn…

Đến thời điểm này, mặt bằng lãi suất tiền gửi đã nhích nhẹ so với tháng 9 và 10, hiện dao động từ 4-5,2%/năm với kỳ hạn 1 tháng, từ 4,5-5,3%/năm với kỳ hạn 2-3 tháng, từ 5-6%/năm với kỳ hạn 6 tháng. Các kỳ hạn dài hơn thì lãi suất tăng nhẹ từ 0,2-1% tuỳ theo từng ngân hàng, sản phẩm và chương trình ưu đãi. Trong đó, Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) hiện đang có lãi suất huy động cao nhất thị trường, đơn cử: lãi suất tiền gửi 6 tháng là 6,55%/năm, từ 1-2 tháng là 5,45%/năm.

Cuộc đua căng thẳng

Mặc dù trong vòng một năm qua, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đánh giá mặt bằng lãi suất huy động và cho vay đã cơ bản ổn định do diễn biến kinh tế vĩ mô thuận lợi, lạm phát thấp. Nguồn cung vốn của các ngân hàng thương mại thuận lợi hơn, chi phí giảm thấp, xử lý nợ xấu hiệu quả hơn, tín dụng tăng trưởng lạc quan… là những điều kiện tốt đe ngân hàng “bơm” vốn rẻ ra thị trường.

Tuy nhiên, mùa sản xuất, kinh doanh cuối năm thường là thời điểm nguồn vốn ngân hàng căng thẳng nhất, thậm chí không tránh khỏi cảnh “đói” vốn, phải đi vay “nóng” qua kênh liên ngân hàng, hoặc xin NHNN hỗ trợ thanh khoản.

Theo một lãnh đạo ngân hàng TMCP nhỏ, dù ngân hàng có dư thừa vốn thì vẫn phải huy động vào để đảm bảo cân đối đầu vào – đầu ra, nhất là chuẩn bị sẵn vốn cho dịp cuối năm.

Ngay ở một số nhà băng gặp khó khăn, đang phải tái cơ cấu, hoạt động huy động vốn dịp cuối năm càng bức thiết hơn. Như trường hợp DongABank – ngân hàng vừa bị kiểm soát đặc biệt – vẫn tích cực huy động vốn để phục vụ cho vay cá nhân, doanh nghiệp có thể tăng đột biến.

Giữa lúc khó khăn, DongABank phải tăng lãi suất tiền gửi VND 0,5%/năm so với các nhà băng khác. Hiện, lãi suất kỳ hạn 3 tháng tăng lên 5,2%/năm, kỳ hạn 6 tháng lên 6%/năm, kỳ hạn 9 đến 11 tháng lên 6,2%/năm và 7,2%/năm với các kỳ hạn từ 18 tháng trở lên.

Tại OceanBank- một trong ba ngân hàng 0 đồng đã về NHNN quản lý cũng tăng lãi suất huy động như: lãi suất 5-5,1%/năm với kỳ hạn 1-3 tháng, 6%/năm với kỳ hạn 6 tháng, từ 6,6-7,4%/năm với kỳ hạn trên 6 tháng.

Báo cáo của Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia nhận định, trong tháng 10, khả năng thanh khoản của hệ thống ngân hàng khá tốt, tỷ lệ LDR (cho vay/huy động) duy trì ở mức dưới 80% (huy động và tín dụng ngoại tệ, LDR ở mức dưới 85%). Lãi suất huy động tiết kiệm VND vẫn có xu hướng tăng nhằm đảm bảo cân đối lại nguồn vốn, tăng vốn kỳ hạn dài để đáp ứng nhu cầu cho vay trung, dài hạn.

Theo các chuyên gia tài chính, do đặc thù kinh doanh mùa vụ, nhu cầu tín dụng tăng cao dịp cuối năm, dẫn tới các ngân hàng phải tăng lãi suất để hút vốn.

Hơn nữa, thị trường bất động sản đang ấm lên, vốn từ kênh tiền gửi ngân hàng dường như đang chảy vào đầu tư nhà đất, căn hộ và ăn theo nhu cầu mua nhà dịp cuối năm.

Do đó, ngân hàng cũng tăng lãi suất để giữ chân người gửi tiền và tạo nguồn vốn để “bơm” trở lại cho vay đầu tư, kinh doanh bất động sản.

Thu Hằng