Cuối năm, nhu cầu vốn cho nền kinh tế tăng cao, các doanh nghiệp đẩy mạnh tiến độ đầu tư, sản xuất – kinh doanh, dự trữ nguyên liệu… nên nhu cầu vay vốn rất lớn. Bên cạnh đó, nhu cầu rút tiền mặt ở các ngân hàng để chi trả lương, thưởng cuối năm cũng tăng cao nên ngân hàng phải đẩy mạnh huy động vốn nhằm dự phòng thanh khoản. 

Không chỉ chạy đua tặng lãi suất tiền gửi, các ngân hàng nhỏ còn chọn cách “lấy lòng” khách hàng bằng quà tặng… Tuy nhiên, người dân ít gửi tiền dẫn đến khả năng cung ứng tín dụng của ngân hàng hạn chế. 

Mất cân đối huy động-cho vay

Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, hiện nay tăng trưởng huy động đang mất cân đối so với tăng trưởng dư nợ tín dụng. Cụ thể, tính đến ngày 30/8/2017, huy động vốn tăng 9,1% so với cuối năm 2016, trong khi tín dụng tăng 11,5%.

Theo các ngân hàng, dư nợ tín dụng có mức tăng trưởng vượt xa so với huy động một phần là do tín dụng tăng trưởng mạnh ngay trong đầu năm. Tính đến nay, còn 1/4 quãng đường nữa, nhưng rất nhiều ngân hàng đã chạm mức trần tăng trưởng tín dụng đặt ra cho cả năm. 

Chẳng hạn, VIB đạt 15,7% (chỉ tiêu 16%); HDBank tăng gần 18% (chỉ tiêu 20%); MB đạt 14,6% (chỉ tiêu 16%) và VPBank tín dụng tăng trưởng 13,3% (chỉ tiêu 16%).

Do đó, mới đây, Ngân hàng Nhà nước đã nới room tín dụng cho các ngân hàng như: VIB được nới room lên 24%, TPBank tăng từ 16% lên 20%; Vietinbank từ 16% lên 18%, OCB từ 14% lên 22%…

Trong khi đó, theo các chuyên gia, thời điểm này, nếu để lựa chọn kênh đầu tư hiệu quả, việc đầu tư vào ngân hàng sẽ không hấp dẫn bằng bất động sản, chứng khoán do lãi suất huy động thấp.

Hiện lãi suất huy động ngắn hạn từ 3 đến 9 tháng đang được các ngân hàng thương mại áp dụng dao động 4,3 – 5,5%; kỳ hạn dài từ 12 đến 24 tháng là 7,3 – 7,5%. Cá biệt, SHB đang áp dụng cho kỳ hạn từ 24 tháng trở lên là 8,05%. So với hai lần điều chỉnh giảm lãi suất cho vay mới đây, sẽ rất khó để các ngân hàng tăng lãi suất huy động trong những tháng cuối năm. 

Bên cạnh đó, các ngân hàng buộc phải chuẩn bị nguồn vốn trung và dài hạn từ nay đến cuối năm để đáp ứng yêu cầu về tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn giảm từ 60% xuống còn 50% trong năm 2017 và còn 40% vào năm 2018. 

Mặt khác, với mục tiêu tăng trưởng tín dụng trong năm 2017 là 21 – 22%, các ngân hàng phải đẩy mạnh tín dụng ra nền kinh tế trong ba tháng còn lại của năm. Vì vậy, nếu không đủ vốn, các ngân hàng sẽ khó hoàn thành chỉ tiêu.

Việc sử dụng nhiều hình thức huy động vốn sẽ khiến kênh đầu tư thông qua gửi tiền tiết kiệm trở nên hấp dẫn hơn so với các kênh đầu tư khác, nhất là với những nhà đầu tư nhỏ lẻ, không trường vốn và vẫn cần một khoản lãi cố định hàng tháng để chi tiêu

Tặng lãi suất, hút tiền gửi

Việc ngân hàng sử dụng khuyến mãi để “hút” tiền gửi là phương pháp làm truyền thống nhưng mang lại hiệu quả cao.

Từ ngày 21/08 – 11/11, PVcomBank triển khai chương trình khuyến mãi “Chọn hạnh phúc mỗi ngày” dành cho khách hàng gửi tiết kiệm hoặc đăng ký mở tài khoản. 

Theo đó, khách hàng gửi tiền tối thiểu 30 triệu đồng tại PVcomBank với kỳ hạn 6 tháng trở lên được hưởng ưu đãi lãi suất cộng thêm 0,1%/năm; còn khi gửi kỳ hạn 1 tháng sẽ nhận túi xách du lịch. Chưa kể, ba chuyến du lịch dành cho hai người đến đất nước Bhutan trị giá 100 triệu đồng và năm chiếc điện thoại Samsung S8 Plus, mỗi chiếc trị giá 20 triệu đồng.

Trong khi đó, Maritime Bank triển khai chương trình tri ân khách hàng lớn nhất trong năm “Chọn Maritime Bank hôm nay, ngàn ưu đãi mỗi ngày” dành cho khách hàng mở sổ tiết kiệm với quà tặng có giá trị lên đến 3 triệu đồng cùng 72 sổ tiết kiệm với trị giá 50 triệu đồng/sổ.

Còn Eximbank chọn cách tặng thêm 0,2%/năm lãi suất tiền gửi cho khách hàng khi gửi tiền trên Internet, Mobile Banking. Riêng khách hàng gửi tiền tại quầy, kỳ hạn 6 tháng, 12 tháng sẽ nhận ngay các quà tặng với tổng giá trị giải thưởng tới hơn 3 tỷ đồng.

Cùng với đó, có một số ngân hàng sử dụng hình thức phát hành trái phiếu chứng chỉ quỹ với lãi suất lên tới 8%/năm. Tuy nhiên, phương thức huy động này không thật sự hiệu quả do đây là khoản tiết kiệm cho trung và dài hạn, trong khi thị trường chủ yếu là những nhà đầu tư nhỏ lẻ, hoặc khách hàng có tiền nhàn rỗi trong ngắn hạn.

Các chuyên gia tài chính – ngân hàng đánh giá, việc sử dụng nhiều hình thức huy động vốn sẽ khiến kênh đầu tư thông qua gửi tiền tiết kiệm trở nên hấp dẫn hơn so với các kênh đầu tư khác, nhất là với những nhà đầu tư nhỏ lẻ, không trường vốn và vẫn cần một khoản lãi cố định hàng tháng để chi tiêu.

Nhiều khách hàng khi được hỏi vì sao lại chọn gửi tiết kiệm thay vì đầu tư bất động sản, hay chứng khoán, cũng chia sẻ cảm nhận đây đang là thời điểm tốt nhất để gửi tiết kiệm. 

Chị Lê Thị Ánh Hồng (Long Xuyên) chia sẻ: “Tôi gửi tiết kiệm ở PVcomBank vào đúng dịp ngân hàng này có chương trình “Sống tận hưởng – Thỏa đam mê”. Vì vậy, tôi không chỉ nhận được lãi suất hấp dẫn mà còn nhận ngay quà tặng là xe Vespa Primavera trị giá 70 triệu đồng”.

Huyền Anh