Mấy tuần nay, chị Hằng ở phường Phương Mai (quận Đống Đa, Hà Nội) đang hết sức lo lắng vì khuôn mặt đầy sẹo thâm của mình. Da mặt chị hay bị nổi nhiều mụn. Nghe theo lời mách của người quen, cách đây 2 tháng, chị mua một bộ sản phẩm gồm rượu thuốc trị mụn, mặt nạ, nước dưỡng da và kem dưỡng da tổng giá trị hết khoảng gần 1 triệu đồng.

Khổ vì thiếu hiểu biết

Chị Hằng cho biết người bán kem hướng dẫn bôi rượu thuốc ngày 2 lần hoặc nhiều hơn nếu muốn nhanh hết, trong vòng 10 - 15 ngày mặt sẽ ửng đỏ, lăn tăn ngứa, nổi mụn đó là triệu chứng tốt vì da đang ngấm thuốc đào thải độc tố. Để đỡ mẩn ngứa, có thể dùng mặt nạ để đắp mỗi ngày 2 lần. Đây là giai đoạn đẩy hết mụn thừa còn sót lại ở sâu dưới lớp da. Hết mụn, tiếp tục bôi nước dưỡng và kem dạng đặc, một thời gian sau da sẽ căng mịn như… da em bé.

Tin lời quảng cáo, chị Hằng tích cực bôi rượu thuốc đều đặn. Mấy ngày đầu không có triệu chứng gì, bắt đầu bước sang ngày thứ 10 thì da chị ửng đó và ngứa rát. Khủng khiếp nhất là ngày thứ 11, 12 mặt chị sưng vù, đau nhức, da chi chít mụn.

Chị bị đau đến mức cảm giác da bỏng rát, phải liên tục chườm đá và uống thuốc giảm đau mới phần nào dịu bớt những cực hình trên. Sau 2 tuần, mặt đỡ sưng, nhưng lớp da của chị bong tróc, lột ra như người bị bỏng. Khi da bớt sưng và mụn giảm, chị bôi nước dưỡng và kem đặc. Tuy nhiên, gần 1 tháng kể từ ngày dùng, da chị vẫn bị mụn và đầy dấu tích của những vết sẹo lõm.

Không bị mụn như chị Hằng, nhưng em Phương - sinh viên một trường đại học, sống tại phường Đông Ngạc (quận Bắc Từ Liêm), sở hữu làn da ngăm đen, lại có ước mơ có một làn da trắng hồng. Em cũng được người bạn giới thiệu và điện thoại đặt hàng một cơ sở tư nhân loại kem trộn được nhập từ miền Nam ra.

Ban đầu đem kem về dùng, Phương thấy rất hiệu quả, nhưng càng dùng, da sạm, mụn nổi nhiều hơn và còn mỏng đi trông thấy, nhìn rõ các mạch máu trên da. Tìm đến bác sỹ chuyên khoa da liễu, em được kết luận là bị viêm da do sử dụng kem có thành phần corticoid.

Cả hai trường hợp trên là điển hình cho rất nhiều nạn nhân của kem trộn, rượu thuốc, những loại mỹ phẩm tự chế không rõ nguồn gốc, thành phần, công dụng cũng như hạn sử dụng.

Các cơ sở sản xuất mỹ phẩm sẽ bị quản chặt

Kiểm soát chặt điều kiện sản xuất

Theo các bác sỹ chuyên khoa da liễu, rượu thường chỉ được dùng trong trường hợp chữa bong gân, đau xương khớp, chứ chưa ai công nhận tác dụng làm đẹp da của rượu. Việc bôi rượu lên mặt để trị mụn, làm đẹp là hoàn toàn phản khoa học.

Rượu thực chất là dung môi gây kích ứng da. Loại rượu có độ cồn nhẹ thường làm da mẩn ngứa, ửng đỏ, loại có độ cồn nặng có thể làm bong tróc, tổn thương da. Phần biểu bì ngoài cùng bị bong ra sẽ để lộ phần da non nên làm người sử dụng có cảm giác da trắng hơn, mịn màng hơn cho người sử dụng. Tuy nhiên, đây chỉ là cảm giác giả, vì sau khi lột lớp da bên ngoài, thực chất tế bào nám và nhân mụn vẫn còn ẩn sâu trong da sẽ dễ dàng tiếp xúc trở lại khi da tiếp xúc với ánh nắng và khói bụi.

Đáng chú ý, việc lột lớp biểu bì bên ngoài khiến làn da trở nên yếu hơn, khả năng chống chọi với những tác nhân bên ngoài, như tia cực tím, ô nhiễm mỗi trường trở nên rất yếu, khiến da dễ bị nổi mụn, nám, bị viêm, thậm chí có thể dẫn đến ung thư da.

Còn với những loại kem trộn trên thị trường hiện nay, bao gồm rất nhiều thành phần, trong đó đặc biệt chứa Corticoid - là chất ức chế miễn dịch của da, khiến da ngậm nước mạnh, chỉ trong vòng 24h sau khi bôi da sẽ trắng mịn và căng mọng rất nhanh. Tuy nhiên, Corticoid có thể gây ra những biến chứng vô cùng nghiêm trọng, có khi vĩnh viễn không phục hồi. Nếu sử dụng mỹ phẩm có chứa chất này trong thời gian dài, sẽ làm cho da mặt trắng sáng bất thường hơn các vùng da khác. Các mao mạch trên da bắt đầu có hiện tượng giãn nở, làn da sẽ từ từ mỏng dần.

Khi ngừng sử dụng sản phẩm thì các vết nám sẽ nhanh chóng xuất hiện, lan rộng nhanh, da có cảm giác rát, ngứa, ửng đỏ. Ngay sau đó, da trở nên sần sùi, nhăn nheo, khô, tiết nhiều chất nhờn và mụn sẽ mọc nhiều hơn, buộc người sử dụng phải dùng liên tục sản phẩm.

Thời gian qua, chiến dịch chống hàng giả hàng nhái, trong đó có lĩnh vực mỹ phẩm được cơ quan chức năng đẩy mạnh. Mới đây, Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định về điều kiện sản xuất mỹ phẩm, dự kiến sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2016.

Theo đó các cơ sở đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm phải duy trì điều kiện sản xuất trong suốt quá trình hoạt động và chịu sự kiểm tra, giám sát hậu mại của cơ quan chức năng. Nghị định được kỳ vọng sẽ dẹp loạn mỹ phẩm tự chế tuy nhiên bên cạnh đó rất cần sự vào cuộc quyết liệt trong thực thi chính sách của các cơ quan chức năng để chính sách thực sự đi vào cuộc sống.

Thu Hường