Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Mexico cho biết “Nước Mỹ hoan nghênh cam kết lịch sử của chính phủ Mexico đối với sự phát triển ở miền nam Mexico và thúc đẩy các mục tiêu chung của chúng tôi với các quốc gia El Salvador, Guatemala và Honduras”.

Kế hoạch của Mexico

Thời gian qua, Tổng thống Mỹ tỏ thái độ không hài lòng trước tình trạng đoàn người di cư, chủ yếu từ Honduras, tìm cách tràn vào Mỹ xin tị nạn. Hàng ngàn người trong số đó đã bị mắc kẹt nhiều tuần liền tại thành phố biên giới Tijuana của Mexico.

Ông Trump kiên quyết bác đơn xin tị nạn của những đối tượng như vậy và chưa từ bỏ ý định xây dựng một bức tường dọc biên giới với Mexico. Tổng thống Mỹ còn dọa cắt viện trợ cho Guatemala, Honduras và El Salvador nếu những nước này không có giải pháp hạn chế để dân di cư sang Mỹ.

Nhưng kể từ khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử hồi tháng 7, ông López Obrador đã đưa ra một kế hoạch khác: Đó là cùng nước Mỹ đầu tư phát triển để trước tiên ngăn dòng người di cư lên phía bắc.

Nghèo đói, bạo lực, biến đổi khí hậu và tham nhũng đã khiến cuộc sống của nhiều người ở vùng tam giác Bắc Trung Mỹ trở nên khó khăn đến nỗi họ không còn cách nào khác ngoài việc bỏ đi tìm kiếm vùng đất mới.

Thông tin về ý tưởng hợp tác này giữa hai quốc gia khiến nhiều người không khỏi ngạc nhiên. Họ cho rằng nó khó có thể được ông Trump ngó tới. Vậy mà thực tế lại diễn ra suôn sẻ hơn dự kiến. Tuy nhiên, chi tiết cơ cấu đầu tư, cách thức đầu tư và phân bổ vốn vẫn chưa được công khai.

Bên cạnh những cam kết của Mexico, đối với cả khu vực nghèo phía Nam và các nước tam giác Bắc Trung Mỹ lân cận, các khoản tiền đầu tư có giá trị đáng kể và đầy hứa hẹn, cho dù không phải tất cả đều là tiền tươi thóc thật, hoặc có bảo đảm.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết công ty Đầu tư tư nhân ngoài nước (OPIC) - một cơ quan chính phủ Mỹ, đã đầu tư 1 tỷ USD kể từ năm 2017 vào cơ sở hạ tầng, năng lượng, tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm ở khu tam giác Bắc Trung Mỹ - có thể đầu tư và huy động thêm tới 2,5 tỷ USD vào khu vực này nếu lựa chọn được “các dự án khả thi về mặt thương mại”.

Hỗ trợ từ Mỹ

Ngoài ra, tập đoàn Millennium Challenge Corporation đã cung cấp hơn 320 triệu USD cho các dự án cơ sở hạ tầng, giáo dục và quản trị; đồng thời, chính phủ Mỹ đã đề xuất 180 triệu USD hỗ trợ song phương cho khu vực này trong năm tài chính 2019, bên cạnh 1,8 tỷ USD đã được phân bổ cho chính phủ các nước vùng tam giác Bắc Trung Mỹ từ năm tài khóa 2015 đến 2018.

“Cả hai nước nhất trí sẽ huy động cả khu vực tư nhân và sẽ tổ chức một hội nghị doanh nghiệp để tìm kiếm những lĩnh vực có cơ hội đầu tư ở phía nam Mexico với các tập đoàn tư nhân quốc tế của Mexico và Mỹ”, chính phủ Mexico cho biết.

Bộ Ngoại giao Mỹ tuyên bố nước này sẽ đầu tư 5 tỷ USD/năm ở phía nam Mexico, bắt đầu từ năm 2019, trong khi cam kết của Mỹ đối với các dự án đang phát triển trong khu vực đó sẽ là 4,8 tỷ USD, thông qua OPIC.

Trong số các kế hoạch phát triển phía Nam của mình, Mexico muốn xây dựng một tuyến đường sắt chở khách quanh bán đảo Yucatán, một tuyến chở hàng băng qua eo đất Tevepepec và quy hoạch 1 triệu ha đất trồng cây để lấy quả và lấy gỗ.

Mỹ cho biết họ sẽ “tích cực hỗ trợ mục tiêu thúc đẩy đầu tư ở miền nam Mexico để lồng ghép nội dung đối thoại với chính phủ Mexico vào đầu năm 2019”.

Ông López Obrador cho biết ông chưa có kế hoạch tới Washington để gặp ông Trump. Nhưng nếu hai bên ký kết một kế hoạch phát triển chung, Tổng thống Mexico sẽ không ngần ngại làm một chuyến.

Hải Châu