Sau gần 20 năm hoạt động, thị trường chứng khoán Việt Nam đã khẳng định được vai trò quan trọng của kênh dẫn vốn trung và dài hạn của nền kinh tế, hỗ trợ cổ phần hóa, tăng cường tính công khai minh bạch của các doanh nghiệp.

Làn gió mới từ IPO

Trong năm qua, thị trường chứng khoán Việt Nam đã bùng nổ, giúp vốn hóa thị trường tang mạnh. Trong đó, có sự đóng góp từ các thương vụ cổ phần hóa của những doanh nghiệp tiêu biểu như Tổng công ty Thanh Lễ (TLP), Tổng công ty Đầu tư phát triển đô thị và khu công nghiệp – IDICO (IDC)…, hay việc bán vốn nhà nước tại Vinamilk, Sabeco, Vinaconex…

Chỉ trong gần 2 tháng đầu năm 2018, đã có 5 đợt IPO lớn, bao gồm: Tổng công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), Tổng công ty Dầu Việt Nam (PV OIL – mã: OIL), Tổng công ty Điện lực dầu khí (PV Power – mã: POW), Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (mã:VRG) và Tổng công ty Phát điện 3 (GENCO 3 – mã: PGV) với tổng vốn điều lệ lên đến 125.000 tỷ đồng. Chỉ tính riêng ba đợt chào bán của BSR, OIL, POW đã mang về cho Nhà nước 16.700 tỷ đồng.

Theo kế hoạch, sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Mậu Tuất, sẽ có 64 doanh nghiệp nhà nước tiến hành IPO. Trong đó có nhiều “ông lớn” như MobiFone, Genco 1, Genco 2…. Đó là chưa kể những doanh nghiệp lớn đang sắp hoàn tất IPO, sau khi “trễ hẹn” trong năm 2017, như Vinataba, Vicem, HUD…

Bên cạnh đó, theo Quyết định 1232/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, năm 2018 sẽ tiến hành thoái vốn nhà nước tại 181 doanh nghiệp giai đoạn 2018-2020. Như vậy, trung bình mỗi tháng sẽ có khoảng 15 doanh nghiệp tiến hành thoái vốn, chưa kể số doanh nghiệp còn tồn đọng từ năm 2017, và lượng doanh nghiệp mà Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) thoái vốn theo kế hoạch riêng.

Theo một chuyên gia chứng khoán, những đợt IPO gắn với lên sàn của các doanh nghiệp lớn không những gia tăng nguồn hàng chất lượng cho thị trường chứng khoán, cải thiện tính thanh khoản, mà còn giúp tỷ trọng vốn hóa của các bộ chỉ số VN-30, HNX-30, VNX-50…

Diễn biến này sẽ làm tăng tính hấp dẫn của các kênh đầu tư truyền thống như cổ phiếu, chứng chỉ quỹ, đồng thời tạo điều kiện cho các sản phẩm mới như chứng khoán phái sinh phát triển và hoàn thiện…

Theo ước tính, từ nay đến năm 2020, tổng số vốn huy động qua thị trường chứng khoán có thể lên tới 30 tỷ USD, trong đó phần lớn là từ các đợt bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) và các đợt thoái vốn của doanh nghiệp nhà nước.

Thị trường chứng khoán chỉ tốt lên khi nền kinh tế phát triển tốt, với những nền tảng như năm 2017, nền kinh tế năm 2018 được kỳ vọng sẽ tốt lên, tạo đã bứt phá cho thị trường chứng khoán.

Sự hỗ trợ từ kinh tế vĩ mô

Theo báo cáo Tài sản toàn cầu (Global Wealth Report) được Credit Suisse công bố, vốn hóa của thị trường chứng khoán Việt đang dẫn đầu thế giới về tốc độ tăng trưởng trong giai đoạn 2016-2017, với tỷ lệ 61%, vượt nhiều thị trường tiềm năng khác như Áo với tỷ lệ 51%, các thị trường khác hầu hết ở ngưỡng 20%.

Hiện trên sàn chứng khoán Việt Nam, 10 doanh nghiệp lớn nhất sàn chứng khoán Việt chiếm khoảng gần 50% vốn hóa toàn thị trường. Trong đó, dẫn đầu là Vinamilk (VNM) với 280.800 tỷ đồng, xếp thứ 2 là Vingroup (VIC) với vốn hóa đạt 227.100 tỷ đồng, tiếp theo là Cảng hàng không Việt Nam (ACV) với gần 200.300 tỷ đồng vốn hóa…

Nhiều chuyên gia tỏ ra lạc quan với thị trường chứng khoán Việt Nam năm Mậu Tuất sẽ có thêm nhiều “kỷ lục” mới nhờ tiếp tục nhận được những hỗ trợ tích cực từ kinh tế vĩ mô.

Ngay trong phiên giao dịch chứng khoán đầu tiên của năm Mậu Tuất, tâm lý lạc quan đã giúp dòng tiền đổ mạnh vào thị trường, nhiều cổ phiếu lấy lại đà tăng, thậm chí tăng kịch trần, giúp VN-Index tăng tới 26,82 điểm, lên mức 1.102,85 điểm, còn HNX- Index tăng 1,55 điểm lên 126,24 điểm.

Đà hưng phấn này tiếp tục được duy trì tại các phiên giao dịch tiếp theo với sắc xanh luôn phủ kín hai sàn giao dịch.

Trước đó, trong những ngày đầu năm 2018, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng đã liên tiếp ghi nhận những tín hiệu khả quan khi thanh khoản liên tục tăng mạnh, với giá trị giao dịch bình quân đạt 9.000 tỷ đồng/ phiên.

Trước Tết Mậu Tuất, thị trường đã có những phiên giảm điểm mạnh do tác động từ thị trường thế giới, nhưng theo Chủ tịch Uỷ ban chứng khoán Nhà nước Trần Văn Dũng, sự điều chỉnh của thị trường chỉ mang tính ngắn hạn, còn về trung và dài hạn thị trường vẫn có đủ cơ sở để phát triển về quy mô và chất lượng.

Đánh giá về thị trường chứng khoán năm Mậu Tuất, ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc CTCP Chứng khoán Sài Gòn (SSI) cũng kỳ vọng rất nhiều vào thị trường chứng khoán trong năm 2018.

Cũng theo ông Hưng, thị trường chứng khoán chỉ tốt lên khi nền kinh tế phát triển tốt, với những nền tảng như năm 2017, nền kinh tế năm 2018 được kỳ vọng sẽ tốt lên, tạo đà bứt phá cho thị trường chứng khoán.

Còn theo ông Lê Vương Hùng, Giám đốc khối môi giới khách hàng cá nhân CTCP Chứng khoán Rồng Việt – VDSC (VDS), nếu cho rằng thị trường chứng khoán Việt hiện nay đắt là không đúng. 

Chỉ số P/E (chỉ số giá trên thu nhập) hiện nay có thể cao nhưng trong tương lại, khi nền kinh tế tăng trưởng thì chắc chắn thu nhập các doanh nghiệp sẽ tăng, lợi nhuận doanh nghiệp tăng kéo mẫu số tăng thì P/E hiện nay chỉ là tạm thời sau đó sẽ giảm xuống.

Linh Đan