Đại diện của CMC cho biết sau 2 năm khi không thể thực hiện, Công ty đành phải "lách luật" bằng cách phát hành cổ phiếu cho các cổ đông hiện hữu (việc này đã có đầy đủ thông tư hướng dẫn) và sau đó, các cổ đông hiện hữu mới thực hiện chuyển nhượng cho.

Theo quy định tại Luật Chứng khoán thì công ty đại chúng là công ty cổ phần đáp ứng được một trong 3 điều kiện sau: đã thực hiện chào bán cổ phiếu ra công chúng; có cổ phiếu được niêm yết tại sở giao dịch chứng khoán (GDCK) hoặc có vốn điều lệ trên 100 tỷ đồng và có trên 100 nhà đầu tư (NĐT) nắm giữ cổ phiếu.

DN buộc phải "lách luật"

Như vậy, theo quy định trên thì công ty đại chúng phải là những công ty có quy mô tầm trung trở lên, trong khi đặc thù nền kinh tế Việt Nam có tới 90% DN là vừa và nhỏ thì chắc chắn số lượng các công ty chưa phải là đại chúng sẽ nhiều hơn rất nhiều so với số công ty đã là đại chúng.

Trường hợp cụ thể xảy ra tại Công ty Cổ phần Tập đoàn công nghệ CMC. Đại diện của công ty này cho biết đã 2 năm kể từ khi Nghị định 01/2010/NĐ-CP cũng như Nghị định 58 ra đời cho tới nay, CMC gần như không thể thực hiện phát hành cổ phiếu riêng lẻ cho các công ty chưa là đại chúng. Lý do là trong Nghị định 01/2010 cũng như trong Nghị định 58/2012/NĐ-CP sửa đổi bổ sung một số điều có quy định chi tiết về việc chào bán cổ phần riêng lẻ với cả công ty đại chúng và cả các công ty chưa là đại chúng. Nhưng khi Thông tư hướng dẫn được ban hành ra ở cấp Bộ thì lại chỉ quy định cho đối tượng là công ty đại chúng, và điều này dẫn tới thực trạng là DN chưa đại chúng muốn phát hành chứng khoán riêng lẻ cho các cổ đông có nhu cầu góp vốn mang hồ sơ tới cơ quan chức năng - ở đây là phòng đăng ký kinh doanh của Bộ KH&ĐT để làm thủ tục lại không được giải quyết do chưa có thông tư hướng dẫn thi hành cho đối tượng là công ty chưa đại chúng.

Như vậy, nghịch lý xảy ra ở đây là Nghị định tầm Thủ tướng Chính phủ đã ký duyệt nhưng lại "thua" hiệu lực hướng dẫn thi hành ở cấp Bộ. Và chính đại diện của CMC cho biết sau 2 năm khi không thể thực hiện, Công ty đành phải "lách luật" bằng cách phát hành cổ phiếu cho các cổ đông hiện hữu (việc này đã có đầy đủ thông tư hướng dẫn) và sau đó, các cổ đông hiện hữu mới thực hiện chuyển nhượng cho các cổ đông thực sự có nhu cầu góp vốn. Bản thân DN không hề muốn thực hiện hành vi để "lách luật" như vậy, tuy nhiên, việc thiếu quy định, thông tư hướng dẫn và thiếu thống nhất giữa các cấp đã khiến DN gặp rất nhiều rắc rối trong thực tế làm việc.

Doanh nghiệp biết hỏi ai

Khi vấn đề này được mang ra thảo luận tại Hội nghị tập huấn các DN về các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Chứng khoán và Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, đại diện của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã đưa ra giải đáp, nhưng dường như vẫn không giải quyết được tận gốc mối trăn trở của các DN.

Ông Bùi Hoàng Hải - Phó vụ trưởng Vụ Quản lý phát hành, UBCKNN cho ý kiến: "Theo pháp luật quy định hành chính về vấn đề này đã có đầy đủ 8 yếu tố quy định và không có lý do gì để không làm được". Thêm nữa, việc các Sở không thực hiện được cần có lý do cụ thể vướng mắc cái gì, vướng mắc ở chỗ nào mới có thể giải quyết, không thể viện lý do thiếu thông tư hướng dẫn để không thực hiện cho DN".

Ông Hải còn cho biết thêm từ khi Nghị định 01 và Nghị định 58 được ban hành, chưa hề thấy Bộ KH&ĐT có yêu cầu cần hướng dẫn thêm, và do vậy không cần thiết phải có thêm một thông tư hướng dẫn. Tuy nhiên, đại diện của DN lại cho biết Sở KH&ĐT lại cho rằng trách nhiệm ban hành Thông tư là của Bộ và do vậy, khi chưa có thông tư hướng dẫn thì Sở sẽ không có trách nhiệm thực hiện.

Rõ ràng ở đây có sự không thống nhất giữa Bộ KH&ĐT và UBCKNN, thậm chí, nặng nề hơn, có thể nói là trách nhiệm đang bị "đùn đẩy".

Kết luận lại vướng mắc của DN, bà Nguyễn Thị Liên Hoa - Phó chủ tịch UBCKNN, cho biết: "Chúng tôi rất thấu hiểu với những khó khăn của DN, cụ thể ở đây cơ quan có thẩm quyền phải có trách nhiệm hướng dẫn DN, kể cả phải nộp hồ sơ xin ý kiến thêm. Tuy nhiên, trong phạm vi của UBCKNN thì chỉ có thẩm quyền trả lời trong phát hành riêng lẻ của công ty đại chúng, và cần góp tiếng nói với DN để cơ quan có trách nhiệm đưa ra hướng dẫn cụ thể cho DN".

Minh Chi