Bộ Công Thương vừa có báo cáo Thủ tướng Chính phủ về giải pháp tháo gỡ khó khăn cho tiêu thụ thóc, gạo hàng hóa trong bối cảnh dịch COVID-19.

Theo số liệu 7 tháng đầu năm 2021, xuất khẩu gạo đạt số lượng 3,492 triệu tấn, trị giá 1,888 tỷ USD, giá bình quân 540,68 USD/tấn; so với cùng kỳ năm 2020 về số lượng giảm 12,69%, về trị giá giảm 3,10% và giá bình quân tăng 53,5 USD/tấn. VFA dự kiến cả năm 2021, Việt Nam sẽ xuất khẩu khoảng 6,0 - 6,2 triệu tấn gạo các loại, trị giá khoảng 3,325 tỷ USD.

Tuy nhiên, trước ảnh hưởng của dịch COVID-19, Bộ Công Thương đã nêu ra nhiều khó khăn như việc thu hoạch lúa tươi vụ Hè Thu tại ruộng, khó khăn trong khâu chế biến thóc hàng hóa, khó khăn trong khâu vận chuyển từ nhà máy chế biến đến các cảng xuất khẩu, tồn kho gạo lớn, nguồn vốn tín dụng khó tiếp cận...

Vì vậy, hầu như các thương nhân e ngại việc ký kết hợp đồng mới do tình trạng ách tắc trong lưu thông và giao nhận tại các cảng biển. Bên cạnh đó, biên độ chênh lệch giá thời điểm chào bán và giá cước thực tế lúc giao hàng quá lớn khiến các thương nhân và cả khách hàng đều gặp rủi ro lớn.

"Tình trạng này nếu tiếp diễn chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến kim ngạch ngành và nguy cơ mất thị trường xuất khẩu, nhất là các thị trường truyền thống như Philippines, Trung Quốc, Malaysia vào các đối thủ cạnh tranh khác trong khu vực như Thái Lan, Ấn Độ", Bộ Công Thương cho biết.

Trước thực tế trên, Bộ Công Thương đề nghị Thủ tướng Chính phủ giao Bộ GTVT chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế và các Bộ ngành, địa phương liên quan sớm xây dựng và báo cáo phương án “luồng xanh” cho vận tải đường thủy, đảm bảo yêu cầu về phòng chống dịch COVID-19 nhưng giải tỏa được ách tắc hiện nay.

UBND các tỉnh, thành phố khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long khẩn trương chỉ đạo các cấp tạo điều kiện thuận lợi nhất có thể cho các thương nhân hoạt động trong lĩnh vực thóc, gạo nói chung và thương lái nói riêng được đi lại thu mua trực tiếp tại đồng; trao đổi và thống nhất với Bộ Y tế, Bộ GTVT xem xét, áp dụng linh hoạt các phương án.

Bộ GTVT chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan làm việc với Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn để sớm mở lại tất cả các máng đóng rút gạo trong thời gian sớm nhất, nhằm giảm bớt tình trạng ùn tắc container xuất khẩu gạo. Cân nhắc về phí phụ thu để tạo thuận lợi cho xuất khẩu trong bối cảnh dịch COVID-19 do bến này là một trong những bến chính chuyên đóng hàng gạo bằng container.

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với UBND các địa phương xem xét ưu tiên và khẩn trương triển khai việc tiêm vắc xin cho những thành phần lao động bắt buộc phải tham gia trực tiếp trên hiện trường - trong chuỗi cung ứng lúa gạo nói riêng và lương thực nói chung như: tài xế, tài công, người đi thu mua, nhân viên nhà máy, nhân viên xuất nhập khẩu, nhân viên điều phối hiện trường.

Lê Thúy