Làng lụa Vạn Phúc với truyền thống hàng trăm năm, cùng vẻ đẹp mềm mại của những thứ vải quý hiếm vẫn là một sự lựa chọn hàng đầu với du khách, đặc biệt là khách nước ngoài khi đến thăm Việt Nam. Tuy nhiên, trải qua một thời gian dài, lụa Vạn Phúc chưa thể phát huy hết tiềm năng vốn có, thậm chí còn phải đối mặt với nhiều khó khăn của kinh tế thị trường.

Tuyên chiến với hàng giả

Ông Phạm Khắc Hà - Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề dệt lụa Vạn Phúc, nhận định có nhiều nguyên nhân khiến làng lụa Vạn Phúc rơi vào khó khăn. Đầu tiên là do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế trong nước và thế giới (2007-2009). Cuộc khủng hoảng đẩy giá nguyên liệu tơ tăng đột biến, có thời điểm giá tơ tăng từ 450.000 đồng/ kg lên tới hơn 1 triệu đồng/kg. Giá nguyên liệu đẩy giá bán sản phẩm tăng lên cao, khiến sức cạnh tranh trên thị trường của lụa Vạn Phúc giảm sút. Cùng thời điểm đó, các loại lụa Trung Quốc, lụa giả, lụa nhái, các loại vải lụa pha nilon, đũi… với giá thành rẻ, được bán ồ ạt trên thị trường, cũng khiến lụa Vạn Phúc mất dần chỗ đứng.

“Thị trường bị cạnh tranh gay gắt, lợi nhuận từ buôn bán lụa giảm sút, khiến nhiều người sản xuất lụa quay lưng với nghề. Một bộ phận khác thì tìm cách làm ăn gian dối, buôn bán hàng kém chất lượng “đội lốt” lụa Vạn Phúc để tồn tại, khiến chất lượng và thương hiệu của lụa Vạn Phúc suy giảm trong lòng người tiêu dùng. Đây là nguyên nhân quan trọng nhất khiến lụa Vạn Phúc rơi vào cảnh lao đao”, ông Phạm Khắc Hà nhấn mạnh. Theo người dân làng nghề Vạn Phúc, đến thời điểm hiện tại, dù đã có nhiều chính sách đưa ra, tuy nhiên, tình trạng gian lận trong buôn bán kinh doanh lụa, các sản phẩm lụa Trung Quốc kém chất lượng “đội lốt” lụa Vạn Phúc vẫn diễn ra khá phổ biến, gây thiệt hại cho những người làm ăn chân chính. “Bán lụa giả lãi cao, vì mỗi mét vải lụa Vạn Phúc có giá dao động từ 150.000 - 400.000 đồng (tùy thuộc cách pha dệt), thì lụa Trung Quốc chỉ có giá thành từ 100.000 - 200.000 đồng/m (nhưng có thể bán giá cao ngang với lụa xịn)”, chị Lan, chủ một cửa hàng kinh doanh lụa cho biết.

Lụa Vạn Phúc đang nỗ lực thay đổi để trở thành điểm đến hàng đầu với du khách

Đẩy mạnh phát triển du lịch

Hiệp hội Làng nghề lụa Vạn Phúc đã phối hợp với chính quyền quận Hà Đông và các cơ quan quản lý, thực hiện các chiến dịch nhằm lấy lại thương hiệu và “triệt” đất sống của hàng giả, hàng kém chất lượng. “Hiệp hội đã xin chỉ đạo của UBND quận, phối hợp chặt chẽ với đội quản lý thị trường nhằm “siết” chặt môi trường kinh doanh, nâng cao ý thức kinh doanh của người dân. Các sản phẩm bày bán tại trung tâm phải có địa chỉ cụ thể, được kiểm tra nghiêm ngặt về chất lượng và mẫu mã…”, Hiệp hội Làng nghề lụa Vạn Phúc cho biết. Đồng thời, Hiệp hội cũng đang xúc tiến các hoạt động nhằm quảng bá thương hiệu. Đầu tiên là xây dựng Trung tâm Lụa chất lượng cao (đầu năm 2015) để tạo môi trường buôn bán thuận lợi cho các hộ kinh doanh. Các hoạt động hội chợ, triển lãm, nghiên cứu nâng cao chất lượng, mẫu mã… cũng được đẩy mạnh. Từ việc nâng cao thương hiệu làng nghề, Vạn Phúc đang hướng tới mục tiêu phát triển du lịch làng nghề. “Hiệp hội và người dân đang cố gắng để đưa Vạn Phúc trở thành điểm đến số một của các tour du lịch làng nghề. Du khách đến Vạn Phúc không chỉ được thưởng thức những sản phẩm chất lượng tuyệt hảo của làng nghề, mà còn được mục sở thị, được trải nghiệm các công đoạn làm lụa, được hiểu tường tận về một nét văn hóa truyền thống của Việt Nam”, ông Phạm Khắc Hà nhấn mạnh. Nhờ những thay đổi kịp thời và tiến bộ, làng lụa Vạn Phúc đang dần bước qua khủng hoảng và đạt được những bước tiến dài. Số lượng thống kê đến hết năm 2015, làng Vạn Phúc có 246 máy dệt các loại, sản lượng hàng năm từ 2,5 - 3 triệu mét lụa. Doanh thu từ nghề dệt của phường đạt khoảng 70 tỷ đồng, giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương.

Văn Hiến