Nhận thấy xu thế thị trường thiên về sử dụng các sản phẩm nông nghiệp sạch, các HTX ở thị xã Gia Nghĩa (Đắk Nông) đã và đang đa dạng hình thức sản xuất, đẩy mạnh liên kết để phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững.

Để nông dân hưởng lợi

Năm 2017, những nông dân cùng chí hướng sản xuất nông nghiệp sạch xã Đắk R’moan quyết định thành lập HTX Nông nghiệp hữu cơ Đắk Nông chuyên sản xuất cà phê và hồ tiêu. Hiện nay, HTX có 115 hộ nông dân làm thành viên liên kết sản xuất tại địa bàn Gia Nghĩa, Đắk Glong, Đắk Song với 275 ha cà phê và trên 100 ha hồ tiêu.

Ông Phạm Văn Thạch - Giám đốc HTX, cho biết khi nghiên cứu về thị trường, HTX xác định chỉ có làm nông nghiệp hữu cơ (Organic) theo xu thế chung của thế giới thì nông dân mới thực sự được hưởng lợi, nâng cao giá trị sản phẩm do mình làm ra.

Hiện nay, HTX đang sản xuất hồ tiêu theo tiêu chuẩn VietGAP, nhưng hướng lâu dài là tập trung theo tiêu chuẩn Organic. Mới đây, HTX đã có 6 hộ được hỗ trợ làm giấy chứng nhận Organic và sản phẩm đạt tiêu chuẩn tốt, xuất khẩu sang các nước đòi hỏi chất lượng cao, khắt khe như Mỹ, Nhật Bản.

Để sản xuất theo tiêu chuẩn Organic đòi hỏi nông dân phải bảo đảm nhiều yếu tố, đặc biệt là đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe mà môi trường nguồn nước, đất, xung quanh phải trong sạch. Quy trình chăm sóc theo yêu cầu sản xuất hữu cơ sinh thái là không sử dụng các loại phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật chứa hóa chất mà sử dụng phân bón hữu cơ được ủ hoai mục hoặc các loại phân bón trên thị trường đủ tiêu chí chứng nhận Organic, hữu cơ sinh học.

Vì thế, trong thời gian tới, toàn bộ diện tích hồ tiêu của các thành viên HTX sẽ được chuyển sang thực hiện quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn Organic. Để hoàn thành mục tiêu này, HTX đang vận động thành viên sản xuất theo tiêu chuẩn Organic. Trước mắt, cà phê chưa có hợp đồng sản xuất theo tiêu chuẩn Organic nhưng công ty thu mua sản phẩm của HTX đã lấy mẫu đi kiểm tra và kết quả đạt yêu cầu.

Năm 2018, HTX bán 4 tấn cà phê nhân với giá 55.000 - 60.000đồng/ kg, cao hơn giá thị trường 20.000 đồng/kg. Vụ mùa vừa qua, HTX bán gần 50 tấn hồ tiêu theo tiêu chuẩn Organic cho một doanh nghiệp để xuất khẩu với giá 85.000 - 97.000 đồng/kg, trong khi giá thị trường bình thường chỉ khoảng 40.000 - 50.000 đồng/kg.

Thu được “3 tốt”

Cùng chung mục tiêu sản xuất hồ tiêu theo tiêu chuẩn hữu cơ, HTX hồ tiêu hữu cơ Đắk R’moan đã từng bước giúp nông dân tiếp cận với các ứng dụng khoa học và việc trồng, chăm sóc hồ tiêu. Trên diện tích 17 ha, HTX đã sử dụng Google maps để định vị và quản lý vườn của các hộ dân. Năm vừa qua, HTX đã xuất bán hơn 30 tấn tiêu sạch ra thị trường với giá cao.

Ông Đặng Tiến Thành - Giám đốc HTX, khẳng định sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn hữu cơ, nông dân và xã hội thu về được “3 tốt”. Đó là bảo vệ sức khỏe người sản xuất, sức khỏe người tiêu dùng và môi trường. Đa phần làm tiêu sạch, hữu cơ khó hơn nên ít người làm. Tuy nhiên, sau khi tham gia HTX và thấy được lợi ích thiết thực nên nhiều nông dân đã mạnh dạn sản xuất.

Sản xuất theo tiêu chuẩn Organic năng suất không cao hơn so với sản xuất thông thường nhưng sẽ phát triển bền vững, chất lượng sản phẩm tốt, cho thu hoạch lâu dài và nâng cao giá trị sản phẩm, hiệu quả kinh tế. Cái lợi lớn nhất mà người dân được đó là giao lưu, học hỏi kinh nghiệm và được các ngành chức năng, doanh nghiệp, HTX quan tâm chuyển giao về kỹ thuật sản xuất, phòng trừ dịch bệnh.

Bản thân lao động cũng hưởng lợi trực tiếp khi sản xuất trong điều kiện môi trường tốt, bầu không khí trong lành, không có thuốc trừ sâu độc hại. Vì thế, nhiều người đang thay đổi cách nghĩ và cách làm.

Hiện nay, bên cạnh việc liên kết với các công ty, doanh nghiệp để sản xuất, cung ứng các sản phẩm nông nghiệp sạch ở dạng thô thì hướng phát triển lâu dài của các HTX trên địa bàn thị xã Gia Nghĩa đó là chế biến sâu. Nhiều HTX đã mạnh dạn mua sắm trang thiết bị để chế biến sâu sau thu hoạch và triển khai một số dịch vụ như sấy; gia công rang xay đóng, gói sản phẩm cà phê bột như HTX Nông nghiệp Thanh Thái; HTX Công Bằng Thuận An; HTX Nông Nghiệp K’rông Nô… nhằm hướng đến thị trường xuất khẩu.

Hà Xuyên