Động thái này diễn ra trong bối cảnh thanh khoản hệ thống cải thiện và các nhà băng nỗ lực tối ưu hóa chi phí huy động vốn để thực hiện mục tiêu giảm lãi suất cho vay theo định hướng điều hành.

Dựa trên số liệu từ Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX), tính từ đầu tháng 8 đến ngày 25/8, thị trường ghi nhận 16 đợt phát hành trái phiếu riêng lẻ với tổng giá trị đạt 17.464 tỷ đồng. Trong đó, nhóm ngân hàng tiếp tục giữ vị thế áp đảo khi thực hiện 13 đợt phát hành, huy động được 15.206 tỷ đồng và chiếm tới 87% tổng lượng trái phiếu mới trên thị trường.

Lý giải về việc các ngân hàng đẩy mạnh kênh trái phiếu, TS. Châu Đình Linh, Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM cho rằng ngoài mục tiêu đáp ứng thanh khoản, các trái phiếu kỳ hạn dài còn được tính vào vốn cấp 2. Điều này giúp các nhà băng cải thiện hệ số an toàn vốn và mở rộng dư địa kinh doanh. 

Đồng quan điểm, bà Nguyễn Thảo Hạnh, Phó phòng Bộ phận Nghiên cứu và Dịch vụ nhà đầu tư tại FiinRatings, nhận định việc phát hành trái phiếu giúp ngân hàng kéo dài cơ cấu kỳ hạn nguồn vốn, tạo sự ổn định hơn so với kênh tiền gửi dân cư truyền thống.

Điểm nhấn quan trọng nhất là lãi suất trái phiếu ngân hàng phát hành bình quân đã giảm xuống mức 8,5%/năm, thấp hơn 0,2 điểm phần trăm so với tháng trước. Tại nhóm các ngân hàng quốc doanh lớn như Vietcombank và BIDV, lãi suất trái phiếu hiện chỉ dao động quanh mức 7,8 - 8,2%/năm. Ngay cả ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân, mức lãi suất cũng đã lùi về vùng 8,5 -9%/năm, chỉ riêng TPBank dẫn đầu với lãi cố định 9,1% cho một lô trái phiếu kỳ hạn 3 năm. Đây là sự thay đổi rõ rệt so với thời điểm tháng 7 khi nhiều đơn vị phải trả lãi suất lên tới 9 - 10%/năm để thu hút dòng vốn.

Điển hình, Sacombank đã phát hành 3 lô trái phiếu trong tuần cuối tháng 7, với tổng trị giá huy động 3.650 tỷ đồng. Các lô trái phiếu này cùng có kỳ hạn 6 năm và lãi suất cố định lên đến 10%/năm, đây là mức lãi suất trái phiếu cao nhất trong nhóm ngân hàng. Mức này vượt lãi suất bình quân của trái phiếu ngành ngân hàng trong nửa đầu năm nay (8,5%/năm).

Các lô mới phát hành trên nằm trong kế hoạch chào bán 20.000 tỷ đồng trái phiếu riêng lẻ của Sacombank. Ngân hàng này cho biết việc phát hành nhằm "củng cố bộ đệm vốn, tăng khả năng chống chịu rủi ro và phản ánh tư duy quản trị thận trọng".

Trái phiếu ngân hàng thiết lập mặt bằng lãi suất mới

VietABank cũng mới phát hành lô trái phiếu 100 tỷ đồng, lãi suất lên đến 9%/năm. Mức này vượt xa lãi suất tiết kiệm được niêm yết cùng thời điểm. Tương tự, ngày 31/7, PVcomBank đã phát hành thành công 10.000 trái phiếu mã PCB12601 với mệnh giá 100 triệu đồng mỗi trái phiếu, huy động thành công 1.000 tỷ đồng, kỳ hạn 7 năm, dự kiến đáo hạn vào ngày 31/7/2033, lãi suất 9,8%/năm.

Sự hạ nhiệt này phản ánh những chuyển biến tích cực từ các yếu tố vĩ mô và chính sách điều hành. Thanh khoản hệ thống ngân hàng bớt căng thẳng nhờ việc điều chỉnh các quy định như tăng lượng tiền gửi Kho bạc Nhà nước được tính vào tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng huy động (LDR) và nới tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn. Bên cạnh đó, sự ổn định của tỷ giá và việc đồng USD suy yếu do lạm phát tại Mỹ hạ nhiệt cũng tạo dư địa để nhà điều hành bơm tiền ra thị trường.

Tuy nhiên, bức tranh thị trường vẫn tồn tại những mảng màu đối lập. Trong khi lãi suất trái phiếu ngân hàng giảm thì lãi suất trái phiếu bất động sản vẫn neo ở mức rất cao, theo đó lãi suất mà Vinhomes chi trả cho trái chủ là 12,5% trong khi Tandoland nâng lãi suất lên 13%/năm. 

Theo đánh giá từ các chuyên gia, mặc dù điều kiện vĩ mô đã cải thiện nhưng vẫn chưa đủ để hình thành một chu kỳ giảm lãi suất bền vững do giải ngân đầu tư công còn chậm.

Ở góc nhìn thận trọng, nhóm chuyên gia tại VCBS dự báo lãi suất trái phiếu có thể còn tăng nhẹ trên nền cao hiện nay do ảnh hưởng từ cơ chế lãi suất thả nổi của hơn phân nửa giá trị trái phiếu đang lưu hành. Đồng thời, tổ chức VIS Rating cảnh báo về áp lực đáo hạn khổng lồ khoảng 235.000 tỷ đồng trong 12 tháng tới. Những lô trái phiếu từng được gia hạn theo Nghị định 08/2023/NĐ-CP sẽ bắt đầu đến hạn trở lại vào năm 2026, tạo ra thách thức lớn về khả năng trả nợ và tái cơ cấu dòng vốn cho các doanh nghiệp.

Trước bối cảnh đó, ông Cao Việt Hùng, Giám đốc phân tích ngành ngân hàng tại Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) kỳ vọng các chính sách nới lỏng thanh khoản từ Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính sẽ tiếp tục tạo dư địa cho lãi suất hạ nhiệt. Hội môi giới bất động sản Việt Nam cũng nhấn mạnh rằng mục tiêu dài hạn của nền kinh tế là giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng và phát triển các kênh đầu tư dài hạn ổn định, phù hợp với chiến lược phát triển thị trường vốn đến năm 2030.

Huyền Anh