Theo báo cáo từ Tổng cục Hải quan, tính đến hết tháng 4/2017, cả nước nhập khẩu 33,4 nghìn ô tô nguyên chiếc các loại, tăng 15,6% (tương đương tăng 4,5 nghìn chiếc) so với cùng kỳ năm 2016.

Ô tô nguyên chiếc các loại trong bốn tháng đầu năm 2017 chủ yếu được nhập khẩu từ thị trường Thái Lan với 12.000 chiếc trị giá 219 triệu USD, tăng 18,7% về lượng và 19,9% về trị giá so với cùng kỳ năm trước; thứ hai là Indonesia và thứ ba là Ấn Độ.

Nhập nhiều nhưng bán chậm

Nhập khẩu ô tô tăng song thực tế hoạt động kinh doanh của các hãng ô tô nhập khẩu không mấy khả quan. Theo báo cáo mới đây từ Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA), trong tháng 4/2017, doanh số bán hàng của toàn thị trường đạt 21.942 xe, giảm 18% so với tháng 3/2017 và giảm 15% so với tháng 4/2016.

Tính đến hết tháng 4/2017, so với cùng kỳ năm 2016, tổng doanh số bán hàng của toàn thị trường tăng 1%, trong đó xe du lịch tăng 10%; xe thương mại giảm 8%, xe chuyên dụng giảm 18%.

Cũng theo báo cáo từ VAMA, doanh số bán hàng cộng dồn bốn tháng đầu năm của xe lắp ráp trong nước giảm 5% trong khi xe NK tăng 24% so với cùng kỳ năm 2016.

Một số nhà NK, kinh doanh ôtô đều khẳng định, 6 tháng cuối năm 2017 sẽ là quãng thời gian kinh doanh khó khăn và rất khó dự báo bởi ngoài việc giảm giá, các hãng sẽ phải có thêm những phương kế mới nếu không muốn lao dốc không phanh về doanh số bán hàng.

Tuy nhiên, ngày 17/5, trong buổi họp báo giới thiệu về Triển lãm Ôtô quốc tế Việt Nam 2017 – Vietnam International Motorshow 2017 (diễn ra tại Tp.HCM cuối tháng 10/2017), ông Laurent Genet – Tổng Giám đốc Audi Việt Nam, vẫn bày tỏ sự lạc quan về thị trường ôtô Việt Nam. Với tăng trưởng ấn tượng 28% trong năm 2016, Việt Nam đang được đánh giá là thị trường tiềm năng trên thế giới.

Theo ông Laurent Genet, thực tế khi lượng xe lắp ráp trong nước tăng lên 12%, xe NK nguyên chiếc tăng gấp 3 lần. Thị trường ô tô NK Việt Nam cũng vì thế ngày càng đa dạng và mang lại nhiều lựa chọn hơn cho người tiêu dùng. Đầu năm 2017, lượng xe NK ghi nhận tăng trưởng đột biến, với sự xuất hiện của nhiều mẫu xe mới cùng sự dịch chuyển của các hãng lắp ráp sang xe nhập.

Các DN ngành ô tô mong có chính sách ổn định để kinh doanh lâu dài

Cần chính sách ổn định

Từ cuối năm 2016 đến nay, các nhà sản xuất liên tiếp đưa ra những đợt giảm giá ôtô với lý do chính sách thuế thay đổi. Theo lộ trình giảm thuế nhập khẩu từ ASEAN, kể từ ngày 1/1/2017, thuế NK xe hơi từ các nước trong khu vực về Việt Nam đã giảm từ 40% xuống 30%, kéo giá xe giảm theo. Tuy nhiên, dù đã đại hạ giá nhưng vẫn không chặn được đà giảm của thị trường ôtô trong 4 tháng đầu năm nay.

Theo giới chuyên gia, thị trường ôtô Việt Nam đã qua giai đoạn “nóng” của xe NK từ ASEAN do thuế NK khu vực này giảm 10% theo lộ trình. Đến nay, thị trường chính thức rơi vào thời kỳ suy giảm doanh số do nhiều người dùng đã chuyển sang chờ đợi đến đầu năm 2018, khi thuế NK ôtô từ ASEAN về 0%.

Được biết ngành ôtô chỉ cam kết cắt giảm thuế trong Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) và Khu vực Mậu dịch Tự do ASEAN – Trung Quốc ACFTA, các hiệp định thương mại tự do (FTA) khác thuộc Danh mục loại trừ. Trong ATIGA, thuế NK ôtô sẽ về 0% năm 2018; trong khi với ACFTA, thuế NK sẽ về 50% vào năm 2020.

Ông Trần Thanh Hải – Cục phó Cục XNK (Bộ Công Thương), nhận định, các quốc gia trong ASEAN như Thái Lan và Indonesia đã có ngành ô tô rất phát triển nên đây là thách thức rất lớn đối với ngành sản xuất ôtô trong nước. Khả năng NK các mặt hàng ôtô và linh kiện sẽ tăng trong các năm tới.

Trên thực tế, ô tô nằm trong một số mặt hàng cần hạn chế NK có kim ngạch gia tăng đột biến gần đây. Bộ Công Thương lý giải, nguyên nhân chủ yếu là gia tăng NK từ ASEAN và Ấn Độ. Đối với ASEAN là do thuế suất thuế NK xe ô tô dưới 9 chỗ ngồi có xuất xứ từ khu vực ASEAN được điều chỉnh giảm từ 40% xuống 30% theo cam kết của ATIGA.

Liên quan đến vấn đề chính sách, ông Trần Tấn Trung – Tổng Giám đốc công ty CP Liên Á Quốc Tế (nhà phân phối của hãng ôtô Audi tại Việt Nam), cho biết ông và một số DN kinh doanh, NK ôtô cũng vừa mới nhận được bản Dự thảo Nghị định quy định về điều kiện kinh doanh, sản xuất, lắp ráp, NK và bảo hành, bảo dưỡng ôtô do Bộ Công Thương chủ trì soạn thảo có nhiều điều kiện mới cho DN.

Ông Trung chia sẻ, việc ban hành Nghị định sẽ ít nhiều ảnh hưởng đến chiến lược kinh doanh của các DN trong ngành ôtô. Ông cũng bày tỏ sự quan ngại về vấn đề sở hữu trí tuệ và bản quyền của thương hiệu khi chính sách đưa ra nên đi theo quy luật chung của thị trường thế giới.

Cũng theo ông Trung, điều mong mỏi của các DN trong ngành ôtô là muốn có chính sách ổn định để DN có thể lên những kế hoạch lâu dài về hoạt động kinh doanh tại Việt Nam trong thời gian tới.

Thế Vinh