Đáng chú ý trong báo cáo là trường hợp của Tập đoàn lớn trong lĩnh vực bất động sản. Tại Hà Nội, doanh nghiệp này đã nộp 600 tỷ đồng tiền sử dụng đất vào Ngân sách Nhà nước cho Dự án Khu chức năng đô thị Green City (đợt 1) tại huyện Đan Phượng.

Tuy nhiên, thời điểm nộp tiền, cơ quan nhà nước vẫn chưa phê duyệt giá đất cụ thể để làm căn cứ tính tiền sử dụng đất và cơ quan thuế cũng chưa ban hành thông báo thu. Phải đến tháng 2/2025, các quyết định và thông báo này mới chính thức có hiệu lực.

Báo cáo cũng chỉ ra sai phạm tại dự án thuộc ô đất CT01 của Công ty Cổ phần Bất động sản Wonderland đã thực hiện chuyển nhượng dự án khi chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính về tiền sử dụng đất với ngân sách, vi phạm điều kiện chuyển nhượng và thẩm quyền cho phép.

Bên cạnh đó, KTNN ghi nhận tình trạng hàng nghìn tổ chức, đơn vị đang sử dụng đất nhưng không có quyết định thuê đất hoặc hợp đồng thuê đất.

Tại Hà Nội, con số này lên tới 1.710 điểm đất với tổng diện tích hơn 6,4 triệu m2 tại 27 quận, huyện. Hải Phòng cũng ghi nhận hàng trăm nghìn m2 đất tại các quận Ngô Quyền, Kiến An và huyện Tiên Lãng, Vĩnh Bảo đang trong tình trạng tương tự. Các địa phương khác như Bắc Ninh, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Sóc Trăng và Lạng Sơn cũng xuất hiện tình trạng đơn vị sử dụng đất "trắng" hồ sơ pháp lý hoặc hồ sơ chưa có hợp đồng thuê đất (như Nhà khách Tỉnh ủy và Nhà khách Văn phòng UBND tỉnh Lạng Sơn).

Bên cạnh đó, hàng loạt sai phạm trong quản lý tài chính đất đai được chỉ ra như: chậm điều chỉnh đơn giá thuê đất khi hết thời kỳ ổn định; cơ quan thuế không lập bộ tính tiền thuê đất hoặc chưa kiểm tra điều kiện miễn, giảm tiền thuê đất đối với các doanh nghiệp xã hội hóa.

Tại Hà Nội, tình trạng đất bị "xẻ thịt" hoặc bỏ hoang diễn ra nhức nhối. Tại các quận Hoàn Kiếm, Tây Hồ, Bắc Từ Liêm, Đông Anh, Gia Lâm, có tới 490 điểm đất bị lấn chiếm hoặc sử dụng sai mục đích (diện tích gần 500.000m2). Riêng quận Hoàn Kiếm có 12 điểm đất bỏ hoang với diện tích hơn 7.700m2.

Kiểm toán Nhà nước "bóc tách" sai lệch tại MB: Nợ có khả năng mất vốn "phình to", lộ loạt chi tiêu sai quy định

Chủ đầu tư Thuận Thành Royal: Lỗ lũy kế vượt 200 tỷ đồng, bị kiểm toán “tuýt còi”

3 năm liên tiếp bị kiểm toán ngoại trừ, HUD6 nói gì?

Đặc biệt, KTNN nhấn mạnh những hạn chế trong việc xác định giá đất tại các dự án khu đô thị. Nhiều đơn vị tư vấn định giá dựa trên cảm quan chủ quan, lựa chọn tài sản so sánh không tương đồng hoặc không thực hiện điều chỉnh giá theo thời điểm. Áp dụng công thức tính giá đất sai sót, có khả năng làm giảm tiền sử dụng đất phải nộp.

Đơn cử như dự án Nam Thăng Long (Ciputra) định giá đất tại một số lô đất (BT02, I.C41, I.A.26a-CT...) bị chậm trễ kéo dài, cá biệt có lô đất chậm tới 102 tháng so với thời điểm giao đất, gây ảnh hưởng đến tiến độ thu ngân sách.

Ngoài ra, KTNN cũng chỉ trích việc Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội dù chưa thực hiện đầy đủ các yêu cầu rà soát của Hội đồng thẩm định giá nhưng vẫn trình UBND Thành phố phê duyệt giá đất tại nhiều dự án lớn, tiềm ẩn nguy cơ thất thoát ngân sách và gây khó khăn trong công tác quản lý bất động sản.

Thanh Hoa