Kiểm toán Nhà nước (KTNN) vừa có báo cáo gửi Quốc hội tổng hợp kết quả chính từ 231 Báo cáo kiểm toán của 126 nhiệm vụ thực hiện trong năm 2025 đối với niên độ ngân sách năm 2024. Trong đó, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB - HoSE: MBB) bị “gọi tên” với hàng loạt tồn tại trong quản lý nợ và hạch toán tài chính.

Mặc dù kết thúc năm 2024, MB ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan với lợi nhuận trước thuế đạt 28.821,72 tỷ đồng, tỷ suất lợi nhuận sau thuế/vốn chủ sở hữu (ROE) đạt 21,47%, song kết quả kiểm toán đã chỉ ra những điểm tối trong công tác quản trị.

Cụ thể, tại công ty con là CTCP Chứng khoán MB (MBS) – nơi MB sở hữu gần 67% vốn – hiện vẫn "kẹt" 06 khoản đầu tư cổ phiếu doanh nghiệp chưa niêm yết trị giá 117 tỷ đồng (phát sinh trước năm 2012). Các doanh nghiệp này hoạt động kém hiệu quả, thậm chí có 02 đơn vị không thể liên lạc, 01 đơn vị trên sàn Upcom đang bị hạn chế giao dịch và mất thanh khoản.

Đặc biệt, KTNN chỉ ra MB đã hạch toán doanh thu, thu nhập và chi phí chưa đúng quy định. Hạch toán thiếu 5,78 tỷ đồng lãi dự thu.

Cụ thể, hạch toán phí bảo lãnh thiếu 3,04 tỷ đồng và thừa 14,52 tỷ đồng. Phí dịch vụ thanh toán thiếu dự thu 9,68 tỷ đồng và thiếu dự chi 9,25 tỷ đồng.

Đáng chú ý, ngân hàng này đã hạch toán chi y tế cho cán bộ nhân viên ngoài quỹ lương lên tới 23,71 tỷ đồng, sai lệch so với quy định nội bộ.

Điểm gây sốc nhất trong báo cáo là sự dịch chuyển tiêu cực của các nhóm nợ sau khi có sự can thiệp của KTNN. Kết quả điều chỉnh cho thấy nợ xấu của MB chuyển biến theo hướng kém tích cực hơn hẳn so với báo cáo tự lập.

Cụ thể, nợ nhóm 1 (đủ tiêu chuẩn) giảm 116,27 tỷ đồng. Nợ nhóm 2 giảm 72,20 tỷ đồng. Nợ nhóm 4 (nợ nghi ngờ) giảm 72,79 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, các nhóm nợ rủi ro cao nhất lại tăng mạnh, nợ nhóm 3 (dưới tiêu chuẩn) tăng thêm 68,70 tỷ đồng, nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) tăng vọt thêm 192,56 tỷ đồng.

Hệ quả là sau kiểm toán, tổng giá trị nợ xấu của MB bị "đội" thêm 188,47 tỷ đồng, kéo theo chi phí dự phòng rủi ro tín dụng phải trích lập bổ sung thêm 32,49 tỷ đồng, làm sụt giảm lợi nhuận tương ứng.

“Điểm danh” sai sót tại MBV Bình Dương: Từ tín dụng đến ngoại tệ

MB Hưng Yên bị nhắc nhở giữa đợt siết giám sát tín dụng

Nhìn lại hành trình 5 năm (2021-2025), bức tranh nợ xấu của MB thực sự đáng báo động. Tính đến cuối năm 2025, tổng nợ xấu nội bảng của ngân hàng đạt 14.027 tỷ đồng, tăng 11% so với năm 2024 và tăng tới 329,5% so với năm 2021.

Sự lo ngại đổ dồn vào nợ nhóm 5. Theo đó, nếu năm 2023, con số này là 2.890 tỷ đồng, thì đến năm 2024 đã tăng 59% lên 4.606 tỷ đồng. Sang năm 2025, nợ nhóm 5 tiếp tục "phình" lên mức 6.421 tỷ đồng, tăng 39,41% chỉ sau một năm.

Xét về tỷ trọng, nợ có khả năng mất vốn đang chiếm lĩnh cơ cấu nợ xấu của MB. Năm 2025, nhóm này chiếm tới 46% tổng nợ xấu (tương đương mức cao kỷ lục của năm 2022), bỏ xa con số 29% của năm 2023 và 37% của năm 2024.

Bên cạnh các vấn đề về nợ và hạch toán, MB còn bị KTNN kiến nghị tăng thu ngân sách Nhà nước năm 2025 tổng cộng 799,8 triệu đồng. Trong đó bao gồm: 293 triệu đồng thuế GTGT; 310,7 triệu đồng thuế TNDN và 196 triệu đồng thuế TNCN.

Sự gia tăng nhanh chóng của các nhóm nợ rủi ro cao sau kiểm toán đang đặt ra dấu hỏi lớn về chất lượng tài sản và công tác phân loại nợ tại ngân hàng này.

Huyền Anh