Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng đã khẳng định như vậy, khi chủ trì làm việc với các bộ, ngành, tập đoàn, TCT kiểm tra tình hình thực hiện nhiệm vụ xử lý các tồn tại, yếu kém của một số dự án, DN thuộc ngành công thương. Bộ trưởng nhấn mạnh, nội dung cuộc họp là làm rõ nhiệm vụ của các bên liên quan để sớm hoàn thiện báo cáo các dự án thua lỗ, kém hiệu quả.

Nhiều nhiệm vụ chưa hoàn thành

“Tinh thần là khẩn trương, quyết liệt hoàn thành nhiệm vụ của Thủ tướng, Trưởng ban chỉ đạo (BCĐ) giao cho các bộ ngành, để làm sao hoàn thiện đầy đủ, nhanh nhất. Hiện nay, dư luận rất quan tâm đến kiểm kê nguồn lực, đánh giá hiệu quả, xác định rõ trách nhiệm từng cá nhân, đơn vị liên quan tới 12 dự án này”, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng nói.

Trên thực tế, theo thống kê và qua rà soát, tổng số nhiệm vụ Chính phủ, Thủ tướng, Trưởng BCĐ đã giao cho các tập đoàn, TCT, các DN, chủ đầu tư dự án cụ thể và thành viên BCĐ trong thời gian từ ngày 13/12/2016 đến ngày 14/4/2017 là 189 nhiệm vụ.

Bộ Công Thương cho biết, tổng số nhiệm vụ mà Bộ và các tập đoàn, TCT, DN, chủ đầu tư dự án được giao là 120 nhiệm vụ. Trong đó, Bộ Công Thương và các tập đoàn, TCT, DN đã hoàn thành 91 nhiệm vụ. Còn 20 nhiệm vụ chưa hoàn thành, nhưng vẫn còn trong hạn. 9 nhiệm vụ đã quá hạn vẫn chưa hoàn thành. Các bộ, ngành, cơ quan liên quan được giao 69 nhiệm vụ, nhưng mới hoàn thành đúng hạn 29 nhiệm vụ.

Riêng Bộ Công Thương được giao 67 nhiệm vụ, đã hoàn thành 55 nhiệm vụ. Còn 12 nhiệm vụ chưa hoàn thành, trong đó có 2 nhiệm vụ đã quá hạn mà chưa hoàn thành, gồm: Quyết định chỉ định thầu đơn vị tư vấn xác định giá trị dự án mở rộng giai đoạn 2 nhà máy Gang thép Thái Nguyên và báo cáo việc thẩm định, xác định giá trị của dự án mở rộng giai đoạn 2 nhà máy Gang Thép Thái Nguyên.

Về phía các tập đoàn, TCT: Tập đoàn Dầu khí Việt Nam và các DN, dự án được giao 23 nhiệm vụ, còn 7 nhiệm vụ trong đó 1 nhiệm vụ quá hạn nhưng chưa hoàn thành là: quyết toán dự án đầu tư xây dựng nhà máy nhiên liệu sinh học miền trung.

Tập đoàn Hóa chất Việt Nam còn 9 nhiệm vụ chưa hoàn thành, trong đó 4 nhiệm vụ quá hạn nhưng chưa hoàn thành. Cụ thể, chưa xử lý dứt điểm những vấn đề tồn tại, vướng mắc liên quan đến hợp đồng EPC dự án; chưa hoàn thành báo cáo quyết toán dự án cải tạo, mở rộng nhà máy phân đạm Hà Bắc; chưa xử lý xong các vướng mắc của hợp đồng EPC, làm rõ trách nhiệm đơn vị, cá nhân để chậm tiến độ, tăng tổng mức đầu tư dự án, thay đổi một số thiết bị. Tập đoàn này cũng chưa thực hiện các kiến nghị, kết luận của Thanh tra Bộ Xây dựng và Kiểm toán Nhà nước.

Nhà máy Đạm DAP 1 Lào Cai - một trong những dự án đắp chiếu cần xử lý

Nhiều nhà máy bán sắt vụn

Trước những khó khăn này, ông Nguyễn Trọng Thừa - Thứ trưởng Bộ Nội vụ, cho rằng có mấy vấn đề về việc xử lý tiến độ dự án. Dù bước đầu kết quả đã tạo sự chuyển biến, nhưng nhiệm vụ xem xét còn chậm, ảnh hưởng trực tiếp tới tiến độ giải quyết 12 dự án, cũng như kiến nghị của các đơn vị rất ít.

Ông Thừa kiến nghị, vấn đề tài chính, quyết toán, đầu tư, cần xem xét khách quan. Cái nào về hành chính, chuyên môn xử lý được thì làm rõ, còn không thì chuyển hình sự, kiểm toán, thanh tra. Nếu cứ đợi tính pháp lý cho chuẩn, dự án đã đầu tư quá định mức, mà đợi mới quyết toán được, thì cần phải xem ai quyết định đầu tư có đúng không, cứ hợp đồng, ký tắt và quyết toán vênh lên… thì phải làm rõ.

“Tôi từng đi một số nhà máy ethanol đắp chiếu và cảm nhận thấy hậu quả là rất ghê gớm, tang thương do đầu tư sai chủ trương. Có nhà máy đầu tư lớn nghìn tỷ đồng mà nguyên liệu không có, đầu ra không có, thiết bị không có, cộng thêm quản trị có vấn đề, lãi suất vay ngân hàng... cứ thế đầu tư xong đắp chiếu. Tang thương nhất là nhiều nhà máy chờ bán sắt vụn. Nhân dân, Quốc hội giám sát rất kỹ vấn đề này, nên cùng với xử lý dự án thì dứt khoát phải kiểm điểm trách nhiệm cá nhân, tập thể”, ông Thừa nói.

Bộ trưởng Mai Tiến Dũng đánh giá, hiện nay 12 dự án có 6 dự án ký hợp đồng EPC, tại sao chậm có nhiều nguyên nhân nhưng căn cơ là chưa thực hiện hết nhiệm vụ hợp đồng EPC.

“Tất cả nội dung, nhiệm vụ mà 2 bên ký tổng thầu, trong quá trình thực hiện chưa hoàn thành. Quá trình thực hiện có điều chỉnh, như tổng mức đầu tư, thiết bị, điều chỉnh từng giai đoạn, nhưng chúng ta làm không chặt chẽ, thiếu thủ tục, nên khi đến tổng quyết toán không làm được, có thể thực tế tổng quyết toán cao hơn”, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng cho biết.

Thy Lê