Khát vọng vươn lên ở Mù Cang Chải (Bài 2): Tăng sức mạnh từ liên kết sản xuất
Chọn cỡ chữ
Khát vọng vươn lên ở Mù Cang Chải (Bài 2): Tăng sức mạnh từ liên kết sản xuất
Để nâng cao mức sống của đồng bào dân tộc thiểu số, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái thực hiện là hình thành các tổ hợp tác, HTX, giúp bà con tham gia sâu vào chuỗi giá trị nông sản, đặc sản của địa phương.
Ông Sùng A Chua, Phó Chủ tịch UBND huyện Mù Cang Chải cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2021, huyện đã triển khai một số chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư và một số chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể tỉnh Yên Bái giai đoạn 2021-2025.
Đẩy mạnh thành lập HTX
Cụ thể, trong 6 tháng, huyện thành lập được 5 HTX, đạt 166,7% kế hoạch và 67 tổ hợp tác, đạt 74,4% kế hoạch. Trong bối cảnh dịch COVID-19, việc thành lập các doanh nghiệp, HTX đã góp phần tích cực trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế của địa phương.
Trong 6 tháng đầu năm 2021, huyện Mù Cang Chải thành lập được 5 HTX và 67 tổ hợp tác.
Đặc biệt, các tổ hợp tác và HTX ngày càng phát huy rõ vai trò trong định hướng sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số, giúp đời sống của thành viên, người lao động ngày càng khấm khá. Điển hình như HTX Nông nghiệp hữu cơ Mù Cang Chải được thành lập năm 2018 với 9 thành viên. HTX được Liên minh HTX tỉnh hỗ trợ mô hình đổi mới khoa học công nghệ và hỗ trợ cán bộ trẻ về làm việc tại HTX; kết nối với Liên hiệp các Hội Khoa học kỹ thuật Việt Nam hỗ trợ đề tài khoa học về phục hồi, phát triển lợn mán (lợn bản địa) với tổng kinh phí trên 4 tỷ đồng...
Hiện, diện tích trồng trọt của HTX là 6 ha (với các sản phẩm chủ yếu là rau, củ, quả các loại), sản lượng khoảng 30 - 40 tấn/năm; doanh thu hàng năm đạt 700 - 800 triệu đồng. HTX tạo việc làm thường xuyên và lao động thời vụ cho 15 lao động chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số với thu nhập bình quân 4 - 4,5 triệu đồng/người/tháng.
Thời gian qua, hàng năm, huyện Mù Cang Chải cũng xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế tập thể; chỉ đạo các cấp, ngành tổ chức tuyên truyền, quán triệt Nghị quyết Trung ương 5, khóa IX về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể; tuyên truyền Luật HTX năm 2012, các văn bản hướng dẫn của các bộ, ngành Trung ương tới toàn thể cán bộ, đảng viên và đội ngũ cán bộ quản lý HTX.
Đồng thời, huyện thường xuyên phối hợp với các sở, ban, ngành của tỉnh triển khai thực hiện các đề án, chính sách hỗ trợ, ưu đãi phát triển HTX của Trung ương, của tỉnh, cụ thể như: chính sách khuyến khích thành lập HTX; bồi dưỡng, đào tạo cán bộ HTX; hỗ trợ xúc tiến thương mại; hỗ trợ ứng dụng đổi mới công nghệ, khuyến nông, khuyến công; tín dụng, thuế và tiếp cận vốn Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX, chính sách bảo hiểm.
Chính vì vậy, nhiều HTX trên địa bàn huyện Mù Cang Chải đã phát huy được các lợi thế sản xuất nông nghiệp của địa phương, từ đó giúp đồng bào dân tộc thiểu số yên tâm sản xuất.
Tại bản Nâm Khắt, HTX hoa Nậm Khắt được thành lập từ tháng 11/2019 với 10 thành viên. HTX có diện tích canh tác gần 20 ha, trong đó 17 ha trồng hoa hồng, 3 ha trồng tỏi. HTX tạo việc làm thường xuyên cho 30 lao động địa phương và 100 lao động trong mùa vụ, thu nhập bình quân 4-5 triệu đồng/người/tháng.
Sau hơn một năm đi vào hoạt động, HTX đã thu về 1,2 tỷ đồng tiền bán hoa hồng tại thị trường các tỉnh, thành miền Bắc và vùng Bắc Trung bộ. Hiện tại, HTX đang trồng thử nghiệm mô hình trồng tỏi làm nguyên liệu chế xuất tinh dầu và làm tỏi đen.
Hỗ trợ các HTX phát triển
Để các HTX hoạt động hiệu quả, huyện Mù Cang Chải thường xuyên theo dõi, kiểm tra quá trình sản xuất của các HTX trên địa bàn; đồng thời thông qua các chính sách của Trung ương, của tỉnh để hỗ trợ kịp thời về kỹ thuật, vốn sản xuất, khả năng quản lý, tiêu thụ sản phẩm...
Để các HTX hoạt động hiệu quả, huyện Mù Cang Chải thường xuyên theo dõi, kiểm tra quá trình sản xuất của các HTX trên địa bàn.
Một trong những giải pháp quan trọng trong thúc đẩy hiệu quả hoạt động của các HTX là giúp hỗ trợ đăng ký sử dụng, xây dựng nhãn hiệu, thương hiệu sản phẩm gắn với xúc tiến, quảng bá tiêu thụ sản phẩm nông sản của địa phương. Đồng thời, chủ động tham mưu với huyện tăng cường phối hợp tổ chức, tham gia các hội chợ giới thiệu sản phẩm trong và ngoài tỉnh. Qua đó, giúp các HTX tìm được khách hàng tiềm năng, xây dựng chuỗi liên kết, tiêu thụ ổn định.
Thời gian tới, huyện Mù Cang Chải sẽ tiếp tục tăng cường các giải pháp hỗ trợ thúc đẩy hoạt động của các tổ chức liên kết sản xuất, nhằm hình thành các mô hình kinh tế hiệu quả, tái cơ cấu ngành nông nghiệp, tích cực góp phần quan trọng trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới và Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) trên địa bàn huyện.
Ông Sùng A Chua, Phó Chủ tịch UBND huyện Mù Cang Chải cho biết: "Huyện khuyến khích phát triển HTX trên các ngành nghề, lĩnh vực của nền kinh tế; ứng dụng khoa học công nghệ phục vụ sản xuất, kinh doanh; sản xuất theo chuỗi giá trị, liên kết với doanh nghiệp; bảo đảm lợi ích thành viên…". Đồng thời, huyện tích cực tìm đầu ra cho sản phẩm của HTX, tận dụng tối đa nhu cầu tiêu thụ trên địa bàn huyện như: các trường học, các khu đông dân cư; hỗ trợ HTX giữ vững, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu, xác lập quyền bảo hộ sở hữu trí tuệ, chỉ dẫn địa lý cho các sản phẩm”.
Tuy nhiên, để phát triển mạnh HTX ở vùng cao, ngoài thực hiện các chính sách hỗ trợ kịp thời của Nhà nước và địa phương, bản thân mỗi HTX cũng phải tự khắc phục những hạn chế để phát triển ngày càng vững mạnh hơn.
Từ những vườn sầu riêng của đồng bào dân tộc thiểu số ở Đắk Lắk, yêu cầu tổ chức lại sản xuất đang trở nên cấp thiết. Ở đó, HTX trở thành điểm tựa hoàn thiện sản xuất, giảm nguy cơ bị ép giá và từng bước đưa nông sản địa phương tiến sâu vào chuỗi giá trị.
Sau 5 năm triển khai, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế, xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (thường gọi là Chương trình 1719, và nay đã được tích hợp) đã tạo nền tảng quan trọng để thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.
Thiếu mặt bằng sản xuất, khó đáp ứng điều kiện vay vốn, chưa rõ cơ chế bảo vệ quyền lợi khi tham gia chuỗi liên kết đang là những nút thắt khiến nhiều HTX vùng dân tộc thiểu số và miền núi khó mở rộng quy mô.
Ở vùng núi cao Yên Minh, tỉnh Tuyên Quang, nơi địa hình hiểm trở, đất canh tác kém màu mỡ và điều kiện sản xuất còn nhiều hạn chế, Hà Văn Ngọc, chàng trai dân tộc Tày ở thôn Bản Ké, đã chọn phát triển cây ớt gió để tạo sinh kế.
Trong bối cảnh vẫn còn những đánh giá vai trò HTX chưa đúng mức, chính những thành quả cụ thể từ cơ sở – nơi người dân có việc làm, có thu nhập và gắn bó với sản xuất – đã trở thành minh chứng thuyết phục nhất. Thực tiễn không chỉ phản bác mà còn củng cố nền tảng niềm tin xã hội.
Từng là một trong những huyện vùng cao đặc biệt khó khăn của tỉnh Lai Châu, nhưng những năm gần đây, Nậm Nhùn đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ triển khai hàng loạt mô hình kinh tế liên kết tại các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.
Hà Nội đang triển khai kế hoạch phát triển 148 dự án nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026-2030, với quy mô khoảng 135.602 căn hộ, mục tiêu hoàn thành tối thiểu 120.000 căn.
Nhiều HTX có sản phẩm, vùng nguyên liệu và đơn hàng tiêu thụ nhưng vẫn chưa khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có. Bên cạnh những điểm nghẽn về vốn, thị trường và nhân lực, hạn chế trong năng lực quản trị đang là rào cản lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến...