Cuộc họp kéo dài hai ngày cuối tuần trước của nhóm G20 tại Buenos Aires (Argentina) đã kết thúc mà chưa đi đến thống nhất về phương án giải quyết các bất đồng bắt nguồn từ chính sách thuế của Mỹ thời gian qua.

Giọng văn “nâng cao quan điểm”

Bộ trưởng tài chính và Thống đốc ngân hàng trung ương các nước G20 cảnh báo rằng tăng trưởng tuy vẫn còn đà duy trì nhưng đã mất đi tính đồng đều, trong khi rủi ro ngắn hạn và trung hạn ngày một hiện lên rõ nét hơn.

Điển hình nhất trong số đó là biến động khó lường trên thị trường tài chính, căng thẳng thương mại và căng thẳng địa chính trị gia tăng, bất bình đẳng và cấu trúc tăng trưởng không bền vững, nhất là ở một số nền kinh tế phát triển.

Thông cáo chung của G20 có đoạn: “Chúng tôi... thừa nhận sự cần thiết phải đẩy mạnh đối thoại và hành động để giảm thiểu rủi ro và tăng cường lòng tin”. Giọng văn này rõ ràng là dứt khoát hơn hẳn so với tuyên bố gần nhất mà G20 đưa ra hồi tháng 3, theo đó chỉ “thừa nhận ra sự cần thiết phải đối thoại thêm nữa”.

Theo chia sẻ của Bộ trưởng Tài chính Australia Scott Morrison, việc “nâng cao” quan điểm đã thể hiện rõ nhu cầu bức thiết phải giải quyết những vấn đề đã liệt kê. Trong quá trình thảo luận, đại diện các quốc gia cũng “nói thẳng nói thật” mối quan ngại về các biện pháp trả đũa lẫn nhau hiện nay và nhấn mạnh rằng thương mại tự do mới là mục tiêu chính.

Lần họp này của G20 diễn ra đúng thời điểm xung đột thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đang leo thang. Hai nền kinh tế lớn nhất thế giới này cho đến nay đã đánh thuế lên 34 tỷ USD hàng hóa của nhau.

Thứ Sáu tuần trước (ngày 20/7), Tổng thống Mỹ Donald Trump lại tiếp tục “đổ dầu vào lửa”, khi dọa đánh thuế bổ sung đối với tất cả hàng xuất khẩu của Trung Quốc vào Mỹ với trị giá khoảng 500 tỷ USD, trừ khi Bắc Kinh đồng ý thay đổi chính sách chuyển giao công nghệ, trợ cấp công nghiệp và điều kiện thành lập liên doanh như hiện nay.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin trả lời họp báo hôm Chủ nhật (22/7) rằng ông hầu như không có thảo luận quan trọng nào về thương mại với Bộ trưởng tài chính Trung Quốc Lưu Côn tại cuộc họp G20, mà chủ yếu là nói chuyện xã giao. Tuy nhiên, “bất cứ khi nào họ muốn ngồi xuống và thương lượng về những thay đổi có ý nghĩa, chúng tôi sẽ sẵn sàng có mặt”, ông Mnuchin khẳng định.

Không khí hòa hảo, nhưng giậm chân tại chỗ

Thay vì Trung Quốc, ông Mnuchin tập trung vào các mối quan hệ thương mại khác tại các cuộc hội đàm, bao gồm với Liên minh châu Âu, Canada, Mexico và Nhật Bản.

Ông cho biết các đồng minh trong G7 đang suy nghĩ nghiêm túc lời kêu gọi loại bỏ hàng rào thuế quan và phi thuế quan giữa các nước thành viên. Chính quyền Tổng thống Trump sẽ bám sát định hướng này trong các cuộc đàm phán thương mại vào tuần tới với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean Claude Juncker ở Washington.

Bộ trưởng Tài chính Canada Bill Morneau gọi đó là “ý tưởng tuyệt vời” và “mục tiêu đầy khát vọng”, nhưng rất khó thực hiện do những khác biệt về kinh tế trong lịch sử.

Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno Le Maire nhấn mạnh rằng trước khi khởi động bất kỳ cuộc đàm phán nào với EU, Washington cần phải gỡ bỏ thuế nhập khẩu thép và nhôm vừa áp đặt cách đây chưa lâu và từ bỏ ý định tăng thuế ôtô.

Ủy viên châu Âu về vấn đề tài chính kinh tế Pierre Moscovici cho hay không khí cuộc họp G20 tương đối hòa hảo, nhưng hầu như chẳng đạt được bước tiến nào về thương mại.

“Chúng tôi đang ở giai đoạn lắng nghe lẫn nhau và tôi hy vọng rằng đây là khởi đầu của một điều gì đó. Tuy nhiên, quan điểm các bên vẫn chưa tương đồng”, ông Moscovici nói.

Bộ trưởng tài chính của cả Mexico và Canada thì nhìn thấy sự lạc quan từ phía Mỹ rằng Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) sửa đổi có thể hoàn tất đàm phán trong những tháng tới, sau khi lâm vào ngõ cụt một thời gian.

Hải Châu