Sự bỡ ngỡ về công nghệ, tâm lý lo ngại sai sót cùng những vướng mắc phát sinh trong quá trình thao tác trên ứng dụng đang là những rào cản chính khiến việc triển khai chưa đạt tiến độ như kỳ vọng.

Những nút thắt từ thực tế

Ghi nhận tại các địa bàn trọng điểm như Hà Nội, nhiều chủ hộ kinh doanh cho biết họ đang gặp khó khăn ngay từ bước tiếp cận công nghệ. Chị Hoàng Vy, chủ một cơ sở sản xuất bánh mỳ tại Hà Đông, Hà Nội, chia sẻ  dù đã đăng ký kinh doanh từ đầu tháng 5 với doanh thu dự kiến khoảng 500 triệu đồng/năm, nhưng đến nay chị vẫn chưa thể hoàn tất việc thông báo doanh thu và số tài khoản ngân hàng. Chị đã cố gắng đăng nhập vào ứng dụng eTax Mobile vào ngày 31 -7 nhưng không thành công do quên mật khẩu và chưa quen với các thao tác điện tử lần đầu.

Tương tự, bà Nguyễn Thị Nga, một chủ cửa hàng tạp hóa tại Hoàng Liệt, Hà Nội thừa nhận bản thân chưa kịp thực hiện thủ tục do khó tiếp cận các ứng dụng công nghệ và nỗi băn khoăn về các quy định xử phạt nếu lỡ xảy ra sai sót trong quá trình kê khai, khiến bà chần chừ chưa thể thực hiện được việc kê khai doanh thu. 

Thực tế này phản ánh đúng phản hồi của cử tri TP.HCM và Đà Nẵng khi cho rằng chính sách thuế hiện hành còn gây khó khăn cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ trong việc ứng dụng công nghệ thông tin, tạo ra tâm lý lo ngại về các rủi ro pháp lý không đáng có.

Theo phản ánh của cử tri TP.HCM, chính sách thuế hiện hành đối với hộ kinh doanh còn chưa phù hợp, gây khó khăn cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ trong việc ứng dụng công nghệ thông tin để thực hiện kê khai, báo cáo thuế và phát sinh tâm lý lo ngại về nguy cơ bị xử phạt khi xảy ra sai sót. Trong khi đó, cử tri thành phố Đà Nẵng phản ánh chính sách thuế và thủ tục kê khai, nộp thuế hiện nay còn nhiều khó khăn, bất cập đối với hộ kinh doanh nhỏ lẻ.

Theo quy định từ Cục Thuế thuộc Bộ Tài chính, ngày 31-7 là hạn chót để các hộ và cá nhân kinh doanh bắt đầu hoạt động trong 6 tháng đầu năm 2026 có doanh thu thực tế từ 1 tỷ đồng trở xuống thực hiện thông báo doanh thu. Dữ liệu quản lý thuế cho thấy dù tỷ lệ nộp hồ sơ khai thuế đúng hạn trong nửa đầu năm 2026 đạt mức cao 98,1%, nhưng số lượng hộ còn tồn đọng chưa kê khai vẫn cần được xử lý khẩn trương.

Đáng chú ý, số liệu theo dõi trên Hệ thống quản lý thuế tập trung (TMS) cho thấy hiện vẫn còn một số hộ, cá nhân kinh doanh chưa thực hiện thông báo doanh thu và kê khai thuế theo đúng thời hạn quy định.

Bộ Tài chính khẳng định chính sách thuế đối với hộ kinh doanh đã được thiết kế theo hướng phân loại rõ rệt để giảm bớt áp lực cho các đơn vị quy mô nhỏ. Hiện nay, ngưỡng doanh thu không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân đã được nâng lên mức 1 tỷ đồng mỗi năm.

Với quy định này, khoảng 80% hộ kinh doanh hiện nay chỉ cần thực hiện thông báo doanh thu một lần cho cả năm hoạt động mà không phải chịu các nghĩa vụ thuế phức tạp. Đối với 20% hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng, Nhà nước cũng đã triển khai các gói hỗ trợ về hóa đơn điện tử và phần mềm kế toán để giúp họ tự động ghi nhận dữ liệu và lập tờ khai theo mẫu gợi ý.

Công nghệ là "trợ lý ảo" thay vì rào cản

Vì vậy Cục Thuế yêu cầu cơ quan thuế các tỉnh, thành phố khẩn trương rà soát, xác định đầy đủ các trường hợp thuộc diện phải thông báo doanh thu; hướng dẫn, đôn đốc người nộp thuế thực hiện đúng quy định.

Đồng thời, cơ quan thuế địa phương phải tiếp tục theo dõi tiến độ thông báo doanh thu, cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng, ví điện tử và việc khai thuế của hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn.

Thuế địa phương cũng phải tăng cường hỗ trợ người nộp thuế thực hiện thủ tục trên ứng dụng eTax Mobile hoặc Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, bảo đảm người dân thực hiện thuận lợi.

Để tháo gỡ khó khăn về mặt thao tác, ngành Thuế đã nâng cấp ứng dụng eTax Mobile lên phiên bản 3.4.2 với nhiều cải tiến mang tính đột phá. Giao diện mới tập trung toàn bộ thông tin quan trọng như nghĩa vụ thuế, tình trạng tạm hoãn xuất cảnh hay thuế sử dụng đất ngay tại trang chủ sau khi đăng nhập. Điều này giúp người dân dễ dàng nắm bắt tình trạng thực hiện nghĩa vụ của mình mà không phải tra cứu qua nhiều bước phức tạp như trước.

Đặc biệt, sự xuất hiện của chatbot AI trên ứng dụng đóng vai trò như một trợ lý ảo thông minh. Chatbot này không chỉ hỗ trợ tra cứu nhanh các khoản nợ thuế mà còn trực tiếp hướng dẫn cá nhân kinh doanh cách lập tờ khai, giúp đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính. Trường hợp phát hiện dữ liệu chưa chính xác, người nộp thuế có thể gửi phản hồi ngay lập tức để cơ quan thuế hỗ trợ xử lý, tạo ra sự tương tác hai chiều kịp thời và minh bạch.

Mặc dù các chính sách đang chuyển dịch theo hướng hỗ trợ tối đa, nhưng việc tuân thủ thời gian vẫn là quy định bắt buộc. Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, lưu ý rằng theo các quy định tại Nghị định 125/2020 và Nghị định 310/2025, việc chậm thông báo doanh thu hoặc tài khoản ngân hàng sẽ bị xử phạt hành chính tùy theo mức độ vi phạm.

Hạn chót 31/7: Hộ kinh doanh tại Hà Nội cần làm ngay điều này để tránh bị phạt

Hà Nội: Doanh thu hộ kinh doanh "nhảy vọt" 75% sau khi xóa bỏ thuế khoán

Cụ thể, nếu người nộp thuế chậm từ 1 -  5 ngày và có tình tiết giảm nhẹ thì chỉ bị xử phạt bằng hình thức cảnh cáo. Tuy nhiên, mức phạt tiền sẽ tăng dần theo thời gian chậm trễ. Nếu nộp chậm từ 1 - 30 ngày mà không có tình tiết giảm nhẹ, mức phạt dao động từ 1 - 2,5 triệu đồng. Với thời gian chậm từ 31 - 60 ngày, mức phạt sẽ từ 2,5 - 4 triệu đồng. Đặc biệt, nếu chậm từ 61 - 90 ngày hoặc quá 90 ngày nhưng không phát sinh số thuế phải nộp, người kinh doanh có thể phải đối mặt với mức phạt từ 4 - 7,5 triệu đồng.

Theo các chuyên gia thuế, trong bối cảnh hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về thuế đang tiếp tục được hoàn thiện và đơn giản hóa, các hộ kinh doanh cần chủ động tiếp cận ứng dụng eTax Mobile hoặc liên hệ với bộ phận hỗ trợ tại địa phương để hoàn tất thủ tục. Việc kê khai đúng hạn không chỉ giúp tránh được những khoản phạt hành chính đáng tiếc mà còn là cơ sở để người dân được hưởng đầy đủ các chính sách ưu đãi và bảo vệ quyền lợi trong hoạt động kinh doanh.

Thanh Hoa