Những ngày qua, thông tin liên quan đến vụ tuồn gần 300 tấn thịt lợn bệnh ra thị trường, trong đó có hàng trăm trường tiểu học, mầm non tại Hà Nội đang nhận được nhiều sự quan tâm từ dư luận.

Tại buổi họp báo thường kỳ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), ông Phan Quang Minh - Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y khẳng định, đây là vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, không chỉ làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh, ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm và sức khỏe nhân dân, mà còn tác động đến kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ và hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực thú y.

"Trước tình hình trên, ngày 30/3, Bộ NN&MT đã tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 26/CĐ-TTg về việc chấn chỉnh công tác kiểm soát giết mổ, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ nhằm kiểm soát chặt đầu vào, quá trình giết mổ và xác nhận sản phẩm, đồng thời tăng cường kiểm soát việc cấp và sử dụng dấu kiểm dịch", ông Minh thông tin.

Trong thời gian tới, Bộ NN&MT sẽ thành lập các đoàn công tác tổ chức kiểm tra chuyên đề về hoạt động giết mổ, kiểm soát giết mổ trên phạm vi toàn quốc. Đồng thời, rà soát, hoàn thiện cơ chế quản lý theo hướng quản lý chuỗi, truy xuất nguồn gốc và quản lý rủi ro, lấy khâu giết mổ làm trung tâm kiểm soát để bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm động vật.

"Để có được sản phẩm an toàn thực phẩm, việc kiểm soát cần phải thực hiện đồng bộ ở tất cả các khâu từ cơ sở chăn nuôi (giám sát, phát hiện, xử lý dịch bệnh), chuỗi buôn bán, vận chuyển, giết mổ. Phối hợp với các địa phương và các bộ, ngành có liên quan kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các cơ sở giết mổ không đảm bảo điều kiện.

Đặc biệt, tăng cường, chấn chỉnh công tác kiểm dịch của lực lượng thú y tại các lò giết mổ; tăng cường hơn nữa khâu kiểm dịch qua biên giới, trong nội địa", ông Minh nhấn mạnh.

Liên quan đến vấn đề này, Thứ trưởng Bộ NN&MT Phùng Đức Tiến yêu cầu làm rõ trách nhiệm giữa trung ương và địa phương: "Cần nhìn thẳng vào thực trạng hiện nay với hàng chục nghìn cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, việc kiểm soát còn hạn chế. Trong khi đó, các mô hình giết mổ tập trung chưa phát huy hiệu quả, dẫn đến tình trạng giết mổ tự phát quay trở lại. Do đó, cần rà soát, đánh giá lại toàn bộ hệ thống, từ cơ sở vật chất, trang thiết bị đến tổ chức quản lý".

Thứ trưởng cũng lưu ý, công tác chỉ đạo, điều hành phải thực chất, kịp thời, tránh tình trạng xử lý chậm trễ, thiếu quyết liệt. Các đơn vị cần nâng cao trách nhiệm, bám sát thực tiễn, tập trung giải quyết những vấn đề nóng như an toàn thực phẩm, kiểm soát dịch bệnh, giết mổ không bảo đảm điều kiện.

Trước đó, đánh giá về vấn nạn thực phẩm bẩn tại các bếp ăn tập thể và trong trường học, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia Công nghệ thực phẩm cho rằng, đây không phải lần đầu xảy ra. Thực phẩm kém chất lượng, thậm chí có dấu hiệu bệnh tật, vẫn vào bếp ăn tập thể vì chuỗi cung ứng từ chợ đầu mối, công ty cung ứng đến trường rất dài và phức tạp. Nếu một khâu thiếu kiểm soát, mọi quy định đều trở nên vô nghĩa, đặc biệt khi lợi nhuận được đặt trên an toàn.

Siết kiểm soát giết mổ gia súc, gia cầm, chặn thịt bẩn ra thị trường

Giải quyết triệt để giết mổ chui để kiểm soát dịch tả lợn châu Phi

Theo ông, khó khăn lớn nhất là giám sát tại chỗ. Luật, chứng nhận vệ sinh và kiểm dịch đều đã đầy đủ, nhưng nếu cơ quan chức năng, nhà trường không thực hiện nghiêm túc, không kiểm tra định kỳ và đột xuất, thực phẩm bẩn vẫn có thể lọt vào bếp ăn. Nhiều vụ việc vừa qua cho thấy các đơn vị cung ứng lợi dụng kẽ hở, hoặc nhà trường lơ là giám sát, dẫn đến hậu quả đáng tiếc. Nguy cơ tương tự vẫn hiện hữu: mầm bệnh tồn tại, lợi nhuận thúc đẩy hành vi liều lĩnh, và nếu không thay đổi căn bản trong quản lý, các vụ việc sẽ tiếp tục lặp lại.

“Các quy định, chứng nhận vệ sinh, kiểm dịch đều đã có, nhưng nếu nhà trường và cơ quan quản lý giáo dục địa phương không thực hiện nghiêm túc, không kiểm tra định kỳ và đột xuất, thực phẩm bẩn vẫn có thể lọt vào bếp ăn. Những vụ việc vừa qua chứng minh rằng, chỉ cần một mắt xích lỏng lẻo, toàn bộ chuỗi sẽ gặp rủi ro và đối tượng chịu hậu quả nặng nề nhất chính là trẻ em. Phụ huynh, nhà trường, cơ quan quản lý: mỗi mắt xích đều quan trọng", PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh nói.

Hồng Hương