Trả lời phóng viên tại Seoul sau cuộc hội đàm trực tuyến với Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer, Bộ trưởng Thương mại Hàn Quốc Kim Hyun-chong cho biết phía Mỹ yêu cầu phải có giải pháp cho tình trạng mất cân bằng thương mại hiện nay, vì thấy rằng mình đang phải nhập siêu quá nhiều từ Hàn Quốc, hay có quá ít người lao động Mỹ được hưởng lợi từ hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa hai nước (KORUS).

Hàn Quốc giữ vững lập trường

Mỹ đồng thời đề xuất sửa đổi một số cam kết trong KORUS, với lập luận rằng đàm phán lại sẽ mang đến cơ hội tốt để tháo gỡ những nút thắt mà Mỹ đã nhiều lần đề cập. Ví dụ như, Hàn Quốc nên cân nhắc loại bỏ các quy định có ý ngăn cản doanh nghiệp Mỹ tham gia thị trường của nước này.

Trước đó, từ tháng 6/2017, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng từng “than thở” với người đồng cấp Hàn Quốc Moon Jae-in, rằng các hãng sản xuất ôtô Mỹ không được đối xử công bằng ở Hàn Quốc, nên bị hẹp “cửa” làm ăn.

Tuy nhiên, nguyên đại diện thương mại Mỹ dưới thời cựu tổng thống Bill Clinton, ông Michael Kantor, lại băn khoăn: “Tôi không hiểu rốt cuộc chính quyền hiện nay có vấn đề gì với Hàn Quốc, ngoài việc bị thâm hụt thương mại, trong khi vấn đề này hầu như chẳng liên quan gì đến KORUS”.

Mỹ và Hàn Quốc đều đang phải dựa vào nhau trước mối đe dọa hạt nhân từ Triều Tiên

Phản ứng lại đề nghị “khó hiểu” từ phía Mỹ, Hàn Quốc cho rằng mọi vấn đề cần phải “nói có sách, mách có chứng” thông qua một nghiên cứu chung nhằm phân tích và đánh giá ảnh hưởng của FTA hiện nay, trước khi đưa ra bất kỳ đòi hỏi nào. Đây rõ ràng chưa phải là thời điểm thích hợp để hai bên đàm phán sửa đổi Hiệp định. Bộ trưởng Thương mại Hàn Quốc còn khẳng định, KORUS đã đem lại lợi ích tích cực cho cả hai bên khi kim ngạch thương mại song phương gia tăng đáng kể.

Hiện tại, Mỹ và Hàn Quốc chưa đưa ra thời gian biểu cụ thể cho các cuộc tiếp xúc song phương tiếp theo. Song, đại diện thương mại Mỹ dự kiến là trong vài tuần tới.

Mối quan hệ có thể bị đe dọa

Cú “ép phe” lần này với Hàn Quốc được cho là nỗ lực mới nhất của Tổng thống Trump, nhằm giảm thâm hụt thương mại của Mỹ với một số quốc gia trên thế giới.

Trước đó, chính quyền Mỹ đã yêu cầu đàm phán lại toàn bộ Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) với hai nước láng giềng Canada và Mexico. Những nước khác có thặng dư thương mại lớn với Mỹ, chẳng hạn như Nhật Bản, đang theo dõi sát sao động thái này.

Dù vậy, điều khiến nhiều người bất ngờ và khó hiểu là tại sao Mỹ lại lôi vấn đề thương mại ra đặt lên bàn cân với một đồng minh quan trọng như Hàn Quốc, nhất là vào thời điểm nhạy cảm khi cả Mỹ và Hàn Quốc đều đang phải dựa vào nhau trước mối đe dọa hạt nhân từ Triều Tiên.

Đấy là chưa kể KORUS cũng đem lại lợi ích không nhỏ cho Mỹ ở cấp chiến lược, trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng mở rộng tầm ảnh hưởng về kinh tế và chính trị trong khu vực.

Hàn Quốc hiện là đối tác thương mại lớn thứ bảy của Mỹ, trong khi Mỹ là đối tác lớn thứ hai của Hàn Quốc, chỉ sau Trung Quốc.

Thống kê của Mỹ cho thấy, thâm hụt thương mại với Hàn Quốc trong năm ngoái là 27,7 tỷ USD, nhiều hơn khoảng 4,4 tỷ USD so với con số mà Hàn Quốc đã đưa ra. Thâm hụt thương mại của Mỹ với Hàn Quốc đã tăng hơn gấp đôi trong vòng 5 năm kể từ khi KORUS có hiệu lực, chưa kể tới nhiều rào cản mà doanh nghiệp Mỹ vẫn thường than phiền khi tìm kiếm cơ hội kinh doanh ở Hàn Quốc.

Hải Châu