Mục tiêu trên được xác định dựa vào các nội dung của Chương trình phát triển nhà ở thành phố Hà Nội giai đoạn 2021-2030 và Kế hoạch Phát triển nhà ở 5 năm 2021-2025 do UBND thành phố ban hành và đã được được HĐND thành phố Hà Nội thông qua.

Đồng bộ 5 giải pháp

Mới đây, tại hội nghị thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội cho công nhân, người thu nhập thấp do Chính phủ tổ chức, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Dương Văn Tuấn cho biết để đáp ứng nhu cầu rất lớn về nhà ở xã hội, Hà Nội đang tập trung hoàn thành 19 dự án với khoảng 1,2 triệu m2 sàn giai đoạn 2021-2025.

Đồng thời, thành phố tiếp tục triển khai 38 dự án dự kiến hoàn thành giai đoạn sau năm 2025. Tổng thể, thành phố đã triển khai 52 dự án, cộng 5 khu nhà ở xã hội tập trung là 57 dự án trên toàn địa bàn.

Với 5 khu nhà ở xã hội tập trung hiện đang được triển khai với quy mô lớn, hiện đại, hạ tầng đồng bộ, tổng quy mô đất khoảng 280 ha. Các khu được bố trí lần lượt tại khu vực Đông Anh với hai khu vực có quy mô 84 ha và gần 100ha, khu vực Thanh Trì, Thường Tín quy mô đầu là 4 ha và một khu vực huyện Gia Lâm quy mô 55 ha.

“Khi hoàn thành bảo đảm quy mô, các dự án có công suất khoảng 2,3 triệu m2 sàn tương đương 38.000 căn hộ. Nội dung này, Thành phố đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ vào tháng 10/2021”, ông Dương Văn Tuấn cho hay.

Trong thời gian tới thành phố Hà Nội cũng sẽ tiếp tục nghiên cứu 3 đến 5 địa điểm để phát triển khu nhà ở xã hội độc lập, tập trung để thực hiện nhu cầu nhà ở xã hội nói chung và nhu cầu nhà ở cho công nhân, người lao động tại các khu vực công nghiệp khác trên địa bàn.

Để đạt được những mục tiêu đề ra, thành phố Hà Nội đề ra 5 giải pháp. Đầu tiên là đẩy mạnh các khu nhà ở xã hội độc lập, tập trung theo hướng hiện đại, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật xã hội.

Thứ hai, rà soát quy hoạch các khu công nghiệp, khu vực giáp ranh các khu công nghiệp, rà soát các khu đô thị mới, khu nhà ở chưa dành quỹ đất 20% (với Hà Nội là 25%) để xác định vị trí, quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội.

Thứ ba, bố trí nguồn tiền các chủ đầu tư nhà ở thương mại đã nộp tương đương giá trị quỹ đất 20%, 25% để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội theo quy định.

Thứ tư, kêu gọi, huy động nguồn lực xã hội tham gia đầu tư xây dựng nhà ở xã hội - độc lập, nhà ở xã hội cho thuê, nhà ở xã hội phục vụ tái định cư. Thực hiện cho vay ưu đãi (qua Quỹ Đầu tư phát triển, Ngân hàng chính sách) để hỗ trợ nhà ở xã hội cho các đối tượng theo quy định tại Điều 49, 50 Luật Nhà ở.

Và cuối cùng là khuyến khích doanh nghiệp đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp xây dựng nhà ở xã hội đồng theo quy hoạch để phục vụ công nhân và người lao động trong quá trình hình thành các khu công nghiệp mới.

Gỡ vướng trong quy hoạch

Bên cạnh đưa ra giải pháp, thành phố Hà Nội cũng kiến nghị gỡ vướng nhiều điểm nghẽn trong phát triển nhà ở cho công nhân, người lao động thu nhập thấp. Vướng mắc lớn nhất hiện tại là về điều kiện tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư dự án nhà ở xã hội.

Theo đó, để đẩy nhanh tiến độ, thành phố Hà Nội kiến nghị Chính phủ, Bộ Xây dựng cho phép được sử dụng các quy hoạch phân khu đô thị tỷ lệ 1/2.000, 1/5.000 là các quy hoạch cấp trên để được phê duyệt làm căn cứ xác định thông tin quy hoạch kiến trúc để lập hồ sơ đề xuất đầu tư dự án, hồ sơ đấu thầu sơ bộ năng lực, kinh nghiệm của nhà đầu tư và tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo quy định.

Nhà đầu tư được lựa chọn sẽ có trách nhiệm tổ chức lập, trình cấp thẩm quyền phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 của dự án theo quy định hiện nay. Do quy định cơ chế chính sách buộc phải đấu thầu không chỉ định thầu.

Vướng mắc thứ hai là về vấn đề quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội. Dựa trên đặc thù địa lý, kinh tế, xã hội, thành phố kiến nghị Chính phủ ủy quyền cho Hà Nội chủ động thực hiện bố trí thay thế quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội cho các dự án này tại các khu nhà ở xã hội độc lập (tập trung) trên địa bàn Thành phố.

Bên cạnh đó, thành phố cũng kiến nghị giao quyền cho Hà Nội và các thành phố khác điều chỉnh quy hoạch các khu công nghiệp, khu chế xuất để bổ sung quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội cho thuê như nhà lưu trú, nhà tạm trú theo quy định của Nghị định 35/2022/NĐ-CP.

Cuối cùng, Hà Nội kiến nghị Chính phủ, các bộ ngành, địa phương nghiên cứu quy định chuyển tiếp về nghĩa vụ và quỹ đất hỗ trợ với các chủ đầu tư xây dựng nhà ở xã hội đã có quyết định chủ trương đầu tư, quy hoạch chi tiết được duyệt theo Nghị định 188/2013/NĐ-CP, 100/2015/NĐ-CP để bảo đảm không gián đoạn quá trình triển khai và đẩy nhanh tiến độ dự án, Nghị định 49/2021/NĐ-CP một số cơ chế ưu đãi không rõ.

“Đối với các khu nhà ở xã hội tập trung, đây là chủ trương lớn của thành phố, Hà Nội đã đề xuất với Chính phủ từ năm 2017 để thực hiện. Thời gian tới, để đẩy mạnh nhà ở xã hội, nhà ở công nhân trên địa bàn Thành phố, rất mong nhận được sự quan tâm của Thủ tướng, lãnh đạo các bộ ngành Trung ương”, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Dương Văn Tuấn nhấn mạnh.

Mỹ Chí