Theo báo cáo của UBND TP Hà Nội, một số dự án ở vị trí đất có giá trị cao, lợi thế thương mại nhưng khi bán, không kiểm soát được tình trạng mua đi bán lại trái quy định, gây bất ổn. Bên cạnh đó, theo quy định, mỗi hộ gia đình chỉ được nộp hồ sơ mua nhà tại một dự án nhà ở xã hội. Tuy nhiên, theo UBND TP Hà Nội, không ít gia đình đã được chính quyền các địa phương cấp xã, phường xác nhận tình trạng nhà ở nhiều lần để nộp cho nhiều dự án.

Đối với các dự án nhà ở công nhân có tỷ lệ lấp đầy thấp. Một số dự án đã xây xong nhưng một bộ phận công nhân không về ở vì muốn sống trong khu dân cư liền kề để thuận tiện trong sinh hoạt đi lại, giảm chi phí. Một số dự án trước đây phục vụ cho người chưa lập gia đình, nhưng nay khi họ kết hôn thì các căn hộ trên không còn phù hợp. Các dự án này thu hồi vốn chậm, kéo dài khoảng 10 năm nên phân khúc này sẽ không hấp dẫn doanh nghiệp đầu tư.

Trước tình trạng này, UBND TP Hà Nội kiến nghị Bộ Xây dựng một loạt các vấn đề về nhà ở xã hội, cụ thể:

Thứ nhất, Bộ Xây dựng hướng dẫn, quy định bổ sung một số nội dung chưa rõ: dành tối thiểu 20% diện tích nhà ở xã hội trong dự án để cho thuê. Tuy nhiên thực tế có dự án không có hoặc có rất ít đối tượng thuê nhà ở xã hội nên gây khó khăn cho chủ đầu tư trong việc thu hồi vốn.

Thứ hai, UBND TP Hà Nội kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Thủ tướng nghiên cứu ban hành nhiều chính sách ưu đãi hơn nữa nhằm thu hút các nhà đầu tư tham gia, giảm gánh nặng cho ngân sách để đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội cho thuê, cho thuê mua, nhất là nhà ở cho công nhân, sinh viên. Nghiên cứu các mô hình đầu tư bằng nguồn vốn ngoài ngân sách và ban hành các cơ chế chính sách ưu đãi đặc thù, ví dụ phát triển mô hình liên kết đầu tư giữa doanh nghiệp và đối tượng thu nhập thấp.

Với đề xuất này, UBND TP Hà Nội lý giải, doanh nghiệp bỏ vốn đầu tư ban đầu, hưởng lợi nhuận định mức, người dân ký hợp đồng với doanh nghiệp góp vốn và chỉ định chủ đầu tư. Nghiên cứu xây dựng cơ chế chính sách đầu tư ưu đãi đặc thù theo mô hình đối tác công – tư, đồng thời tạo cơ chế hỗ trợ đầu tư từ Trung ương và nguồn vốn của thành phố để phát triển nhà ở xã hội.

Ngoài ra, cho phép thành phố chỉ định chủ đầu tư thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội đối với các nhà đầu tư đã được lựa chọn lập quy hoạch xây dựng chi tiết tỷ lệ 1/500. Nghiên cứu miễn giảm thủ tục cấp phép xây dựng các công trình thuộc dự án nhà ở xã hội.

Minh Trang