Tháng 7 khép lại với diễn biến không mấy tích cực khi VN-Index giảm hơn 6% so với cuối tháng trước đó và mất trên 250 điểm so với vùng đỉnh gần nhất. Đây cũng là tháng điều chỉnh mạnh nhất kể từ đầu năm, phản ánh áp lực chốt lời sau giai đoạn tăng nóng cũng như tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước những biến động về lãi suất và môi trường kinh tế toàn cầu.

Kỳ vọng phục hồi trong tháng 8

Tuy nhiên, sau nhịp điều chỉnh này, nhiều công ty chứng khoán và chuyên gia đánh giá mặt bằng định giá của thị trường đã trở nên hấp dẫn hơn, tạo nền tảng cho khả năng hồi phục trong tháng 8.

Nhóm phân tích của Chứng khoán SHS nhận định VN-Index đang bước vào giai đoạn tích lũy để thiết lập mặt bằng giá mới. Trong ngắn hạn, chỉ số nhiều khả năng dao động trong vùng 1.700-1.770 điểm trước khi hình thành xu hướng rõ ràng hơn.

Đồng quan điểm, Chứng khoán MBS kỳ vọng tháng 8 sẽ là giai đoạn thị trường lấy lại đà tăng nhờ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố hỗ trợ.

Theo MBS, yếu tố mùa vụ đang nghiêng về kịch bản tích cực khi xác suất thị trường tăng điểm trong tháng 8 lên tới khoảng 80%. Đáng chú ý, 6 năm gần đây VN-Index đều ghi nhận mức tăng trong tháng này với biên độ bình quân khoảng 3,9%.

Bên cạnh yếu tố thống kê, thị trường còn được kỳ vọng hưởng lợi từ kỳ họp không thường lệ của Quốc hội với nhiều dự án luật quan trọng liên quan đến đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản. Đây được xem là nhóm chính sách có thể tạo tác động tích cực lên tâm lý nhà đầu tư cũng như triển vọng của nhóm cổ phiếu bất động sản.

Ngoài ra, tháng 8 cũng là thời điểm FTSE Russell công bố danh mục cổ phiếu trước kỳ đánh giá nâng hạng vào tháng 9. Những kỳ vọng về tiến trình nâng hạng thị trường tiếp tục là yếu tố được giới đầu tư theo dõi sát sao bởi nếu được cải thiện, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ có cơ hội thu hút thêm dòng vốn ngoại trong trung và dài hạn.

Một tín hiệu tích cực khác là áp lực bán ròng của khối ngoại đang có dấu hiệu giảm bớt sau thời gian dài gây sức ép lên thị trường. Trong khi đó, định giá hiện nay được đánh giá ở vùng khá hấp dẫn khi P/E dự phóng chỉ khoảng 11,8 lần, thấp hơn mức bình quân của 5 năm gần nhất.

Theo ông Nguyễn Tấn Phong, chuyên gia phân tích của Chứng khoán Pinetree, kịch bản cơ sở vẫn là VN-Index tiếp tục xu hướng hồi phục và dao động trong vùng 1.720-1.780 điểm, dù các nhịp rung lắc sẽ còn xuất hiện.

Theo ông Phong, một trong những động lực quan trọng là bức tranh lợi nhuận quý II của doanh nghiệp đã dần hoàn thiện. Điều này giúp nhà đầu tư có cơ sở định giá doanh nghiệp dựa trên kết quả kinh doanh thực tế thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng như giai đoạn trước.

Bên cạnh đó, việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tiếp tục giữ nguyên lãi suất cũng góp phần giảm áp lực lên tỷ giá. Thanh khoản trên HoSE cải thiện trong những phiên gần đây cũng cho thấy dòng tiền bắt đáy đang từng bước quay trở lại thị trường.

Dù vậy, chuyên gia Pinetree cho rằng diễn biến của VN-Index sẽ không phản ánh đầy đủ hiệu quả đầu tư bởi dòng tiền nhiều khả năng chỉ tập trung vào nhóm doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt và kết quả kinh doanh tích cực. Nhà đầu tư cũng cần theo dõi sát diễn biến bán ròng của khối ngoại, khả năng Fed thay đổi chính sách lãi suất trong thời gian tới cũng như những biến động địa chính trị có thể ảnh hưởng tới tâm lý thị trường.

Lãi suất vẫn là biến số cần theo dõi

Ở góc nhìn dài hạn, nhiều chuyên gia cho rằng sau nhịp điều chỉnh mạnh vừa qua, phần lớn các yếu tố bất lợi đã được phản ánh vào giá cổ phiếu.

Ông Đinh Đức Minh, Giám đốc Đầu tư cấp cao của VinaCapital cho rằng lịch sử thị trường cho thấy mỗi khi định giá giảm xuống vùng đủ hấp dẫn thì cơ hội đối với nhà đầu tư dài hạn thường xuất hiện.

Theo ông Minh, hiện khá nhiều nhóm ngành đang giao dịch ở mức định giá thấp. Đáng chú ý, các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực hàng tiêu dùng, công nghiệp, công nghệ thông tin và bảo hiểm đã lùi về vùng định giá thấp nhất trong khoảng 5 năm, tương đương giai đoạn xảy ra các sự kiện "thiên nga đen" trước đây.

Trong khi đó, nhóm ngân hàng, vật liệu xây dựng và năng lượng cũng đang tiến sát vùng đáy định giá 5 năm và được đánh giá là những lĩnh vực đáng quan tâm trong trung và dài hạn.

Đối với bất động sản, mặt bằng định giá chung vẫn ở mức cao hơn do chịu ảnh hưởng từ các cổ phiếu vốn hóa lớn thuộc hệ sinh thái Vingroup. Tuy nhiên, nếu tách riêng từng doanh nghiệp, chỉ số P/B của phần lớn doanh nghiệp bất động sản hiện cũng đang ở vùng thấp nhất trong khoảng 5 năm.

Theo thống kê của VinaCapital, hơn một phần ba số cổ phiếu trên thị trường hiện có mức định giá còn thấp hơn cả giai đoạn xảy ra cú sốc thuế quan và biến cố liên quan đến Vạn Thịnh Phát.

"Nhà đầu tư không cần quá lo lắng. Khi thị trường càng rẻ, xác suất mang lại lợi nhuận tốt trong 2-3 năm sau càng cao. Đây là thời điểm phù hợp để duy trì chiến lược đầu tư dài hạn và từng bước tích lũy tài sản", ông Đinh Đức Minh nhận định.

Tuy nhiên, bên cạnh những yếu tố tích cực, thị trường vẫn phải đối mặt với một số lực cản, trong đó đáng chú ý là mặt bằng lãi suất.

Có thể thấy, xu hướng tăng lãi suất tại Việt Nam đã bắt đầu từ cuối năm ngoái và hiện nhiều ngân hàng đã nâng lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng lên trên 9%/năm đối với nhóm khách hàng VIP.

Trong ngắn hạn, lãi suất nhiều khả năng vẫn duy trì ở mức cao do nhu cầu vốn của nền kinh tế đang rất lớn. Hàng loạt dự án hạ tầng và bất động sản quy mô lớn được triển khai đồng thời khiến nhu cầu tín dụng gia tăng, tạo áp lực lên hệ thống ngân hàng.

VN-Index đã tạo đáy?

Một nguyên nhân khác là khoảng cách giữa tổng tín dụng và tổng huy động tiếp tục nới rộng. Hiện lượng tín dụng cho vay đã vượt vốn huy động khoảng 2 triệu tỷ đồng, đưa tỷ lệ dư nợ tín dụng trên vốn huy động (LDR) của hệ thống lên khoảng 115%. Khi các ngân hàng cho vay nhiều hơn lượng vốn huy động được, dư địa giảm lãi suất trong ngắn hạn sẽ bị hạn chế.

Dù vậy, theo ông Minh, vẫn còn một yếu tố có thể giúp mặt bằng lãi suất hạ nhiệt là việc Chính phủ đẩy mạnh giải ngân đầu tư công và tăng tốc chi tiêu ngân sách. Việc bơm thêm nguồn lực tài khóa vào nền kinh tế sẽ góp phần cải thiện thanh khoản, hỗ trợ hệ thống tài chính và tạo điều kiện để lãi suất ổn định hơn trong thời gian tới.

Nhìn chung, giới phân tích cho rằng tháng 8 nhiều khả năng sẽ là giai đoạn thị trường chuyển từ trạng thái điều chỉnh sang tích lũy và phục hồi. Dù các nhịp rung lắc vẫn còn xuất hiện do ảnh hưởng từ lãi suất, dòng vốn ngoại hay yếu tố quốc tế, mặt bằng định giá đã trở nên hấp dẫn hơn đáng kể sau đợt giảm sâu của tháng 7. Trong bối cảnh đó, chiến lược ưu tiên doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, kết quả kinh doanh tích cực và từng bước tích lũy cho mục tiêu trung, dài hạn được xem là lựa chọn phù hợp đối với nhà đầu tư.

Hải Giang