Không phải lúc doanh nghiệp gỗ bi quan tính đóng cửa
Chọn cỡ chữ
Không phải lúc doanh nghiệp gỗ bi quan tính đóng cửa
Hà Công Tuấn
Thứ trưởng Bộ NN&PTNT cho rằng bây giờ không phải là lúc doanh nghiệp nghĩ đến chuyện đóng cửa rồi phá sản mà phải có tư tưởng "tìm cơ trong nguy".
Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Hà Công Tuấn vừa có chia sẻ với báo chí về tình hình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp ngành gỗ.
Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Hà Công Tuấn (Ảnh: Tư liệu)
Thời gian qua, dịch Covid-19 đã có những tác động đến các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu gỗ, cũng như người trồng gỗ. Thứ trưởng có thể cho biết những khó khăn với ngành gỗ hiện nay?
- Dịch Covid-19 đã ảnh hưởng to lớn tình hình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp (DN) ngành gỗ. Đối với thị trường xuất khẩu (XK), đến tháng 4 này khoảng 80% các đơn hàng bị tạm dừng, chưa tìm được đơn hàng mới. Các thị trường lớn như Mỹ chiếm 51% kim ngạch XK gỗ gần như đóng băng; EU khoảng 39% cũng đã đóng băng; Nhật Bản chiếm 12%, Hàn Quốc 7% thì chỉ có những đơn hàng lác đác. Trung Quốc chiếm 8% (chủ yếu 90% là dăm gỗ), nhưng trong những tháng đầu năm do ảnh hưởng của dịch Covid-19, giờ mới bắt đầu được phục hồi nên cần một thời gian nữa mới có thể bình thường.
XK gỗ có thể nói là ngừng trệ, do không có đơn hàng nên các DN chế biến gỗ buộc phải tạm dừng sản xuất và cho lao động nghỉ, đã có nhiều DN cho nghỉ 40 – 80% số lao động (hoặc giãn thời gian làm việc). Hiện chỉ có 7% DN trong ngành gỗ vẫn hoạt động bình thường, còn lại trên 90% DN phải tạm dừng hoặc luân chuyển một bộ phận lao động, điều này tạo ra sự đứt gãy toàn chuỗi.
Đối với thị trường trong nước, hiện nay có 2 sản phẩm chính, một là sản phẩm của các làng nghề truyền thống có đến 70 – 80% sản phẩm không tiêu thụ được, phải tạm dừng hoạt động sản xuất. Hai là sản phẩm chế biến cao cấp cho các công trình lớn (khách sạn, công sở) giảm 90% doanh thu so với cùng kỳ.
Điều này cho thấy dịch Covid -19 đã tác động đến nhiều khâu của chuỗi cung ứng ngành gỗ, cả người trồng rừng và doanh nghiệp. Bộ NN&PTNT đã có giải pháp gì để hỗ trợ trong giai đoạn khó khăn này?
- Trong giai đoạn thực hiện giãn cách xã hội, Bộ NN&PTNT vẫn duy trì thông tin nắm bắt tình hình; có văn bản liên quan tới các bộ ngành, Chính phủ về các chính sách hỗ trợ ngành công nghiệp chế biến gỗ trong giai đoạn khó khăn này.
Vừa qua, đáng mừng là Chính phủ đã ban hành Nghị định 41/2020/NĐ-CP về gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất. Theo đó, đồng ý cho kéo dài thêm 5 tháng đối với các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp (trong đó có doanh nghiệp chế biến gỗ) được chậm nộp thuế như thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân...; cho phép chậm nộp 5 tháng đối với tiền thuê đất đợt 1/2020.
Riêng gói hỗ trợ này đã cho phép các doanh nghiệp tạm thời được đình hoãn nộp khoảng 180 nghìn tỷ đồng tiền thuế, tiền thuê đất (trong đó có các doanh nghiệp chế biến gỗ đã được bổ sung vào diện được hưởng chính sách hỗ trợ).
Bên cạnh đó, đối với các doanh nghiệp trong ngành gỗ có dư nợ tín dụng với các ngân hàng, hiện Ngân hàng Nhà nước đã có Thông tư 01 ngày 3/3/2020, theo đó đã có gói tín dụng khoảng 285 nghìn tỷ đồng cho việc giãn, hoãn nợ cũ, áp dụng các cơ chế cho vay có điều kiện đảm bảo thuận lợi hơn đối với các doanh nghiệp, với lãi suất thấp để hỗ trợ cho các doanh nghiệp...
Vừa qua, Chính phủ tiếp tục có gói hỗ trợ lên tới 62 nghìn tỷ đồng nhằm hỗ trợ cho người lao động do tác động của dịch Covid -19. Đây cũng sẽ là gói hỗ trợ nhằm giúp người lao động hoạt động trong ngành gỗ giảm bớt khó khăn do phải nghỉ việc, giãn việc bởi dịch Covid-19...
Nhà nước đã có chính sách hỗ trợ, vậy Thứ trưởng có nhắn nhủ gì tới cộng đồng doanh nghiệp trong ngành gỗ?
- Trước hết, tôi mong các DN phải năng động, sáng tạo, cùng Nhà nước vượt qua giai đoạn khó khăn này. DN không nên đánh giá tình hình quá bi quan, bây giờ không phải là lúc DN nghĩ đến chuyện đóng cửa rồi phá sản mà phải có tư tưởng tìm cơ trong nguy, ổn định duy trì phát triển trong tương lai.
Thị trường chủ chốt khó khăn thì tìm thị trường khác và đẩy mạnh phân phối tại thị trường nội địa. Hiện đang thực hiện giãn cách xã hội, đương nhiên chuỗi cung ứng bị ảnh hưởng, các DN khác làm được thì DN gỗ cũng phải làm được, chuyển sang bán hàng online, không chỉ cho trước mắt mà cả lâu dài, giúp DN ứng dụng công nghệ trong bán hàng.
Bộ NN&PTNT cũng giao cho Tổng cục Lâm nghiệp làm việc với các hiệp hội, làng nghề, ngay sau khi nới lỏng giãn cách, hết dịch thì phải khôi phục sản xuất ngay không được kéo dài, nếu kéo dài tình trạng tạm ngừng như hiện nay sẽ dẫn đến đình trệ.
Còn giải pháp lâu dài, mặc dù khó khăn nhưng ngành vẫn có dư địa phát triển tốt, tiềm năng nâng cao chuỗi giá trị. Hiện nay, nếu dịch Covid-19 sớm được khống chế ở các thị trường chủ chốt thì khả năng chúng ta vẫn đạt được mục tiêu 12 tỷ USD kim ngạch XK trong năm nay.
Về lâu dài, cơ cấu sản phẩm gỗ phải thay đổi, XK chủ yếu sang Mỹ, EU là bàn trang điểm, dụng cụ phòng bếp, phòng tắm chiếm 60%; trong khi đồ ngoại thất, văn phòng chỉ chiếm 40%, đây là dư địa lớn.
Vai trò của hiệp hội, liên kết của hiệp hội cũng rất quan trọng, Nhà nước có định hướng Bộ NN&PTNT xúc tiến để có một "nhạc trưởng" trong các hiệp hội, chứ hiện nay hoạt động còn rời rạc.
Đối với tiêu thụ trong nước vốn đã quan trọng giờ càng quan trọng hơn, hiện nay, thị trường trong nước đã trị giá 3 tỷ USD và sẽ tăng lên. Thị trường 97 triệu dân phải có hệ thống siêu thị, phân phối sản phẩm vì người dân đã có điều kiện sử dụng sản phẩm gỗ chất lượng cao.
Đặc biệt, ngành công nghiệp gỗ cũng phải chú trọng XK tại chỗ cho các doanh nghiệp FDI có nhu cầu.
Bên cạnh kế hoạch phát hành trái phiếu chính quyền địa phương bằng USD, TP.HCM đang cân nhắc huy động vốn bằng các ngoại tệ mạnh khác như nhân dân tệ và yen Nhật. Việc đa dạng hóa đồng tiền phát hành được kỳ vọng giúp mở rộng khả năng huy động vốn và kiểm soát rủi ro tỷ giá.
Nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng khoảng 122.000 tỷ đồng, tương đương 4,7 tỷ USD, tại thị trường Việt Nam. Để đảo chiều dòng vốn, Việt Nam cần cải thiện môi trường đầu tư và phát triển mạnh thị trường vốn.
Uy tín của người có ảnh hưởng trong cộng đồng là điểm tựa để tập hợp người dân phát triển HTX. Tuy nhiên, trước yêu cầu chuyển đổi số và kinh tế thị trường, các địa phương cần tạo điều kiện để những nhân tố mới, đặc biệt là phụ nữ dân tộc thiểu số và người trẻ, khẳng định năng lực và vai trò dẫn dắt.
Khi một cơn bão đi qua, một dịch bệnh bùng phát hay một đợt sóng giá càn quét, những doanh nghiệp chỉ có một nguồn cung sẽ bị rơi vào thế tê liệt. Còn doanh nghiệp có hệ thống đa lớp vẫn sẽ bình tĩnh kích hoạt phương án B, phương án C để duy trì dòng chảy hàng hóa.
Kinh tế số tạo cơ hội để doanh nghiệp nhỏ và HTX mở rộng kênh phân phối, quảng bá sản phẩm địa phương và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế. Để khai thác hiệu quả dư địa này, cần những giải pháp chuyển đổi số phù hợp với năng lực và nhu cầu thực tế của từng đơn vị.
Khoảng cách về công nghệ, hạn chế về nhân lực và hạ tầng nghiên cứu đang là những thách thức lớn đối với doanh nghiệp nông nghiệp trong nước. Để các doanh nghiệp có thể tạo bước đột phá về tăng trưởng, cần có sự đồng bộ thể chế, cơ chế hỗ trợ thực chất và đầu tư cho khoa học công nghệ.
Hà Nội đang triển khai kế hoạch phát triển 148 dự án nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026-2030, với quy mô khoảng 135.602 căn hộ, mục tiêu hoàn thành tối thiểu 120.000 căn.
Sự tham gia của thế hệ trẻ là yếu tố quan trọng để đổi mới tư duy quản trị, nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm tính kế thừa của kinh tế tập thể. Tuy nhiên, để người trẻ lựa chọn và gắn bó với HTX, cần tạo ra những cơ hội phát triển thực chất từ...