Trong Báo cáo tài chính hợp nhất đã được kiểm toán năm 2021 được CTCP Nước – Môi trường Bình Dương (Biwase, cổ phiếu BWE) gửi đến Sở Giao dịch chứng khoán Tp.HCM vào đầu tháng 3/2022 cho thấy, doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp (DN) này trong năm 2021 đạt hơn 3.118 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt hơn 755,1 tỷ đồng (tăng 41,03% so với năm 2020). 

Lợi nhuận tăng, nhưng nợ cũng nhiều

Là công ty hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và cung cấp nước sạch, xử lý chất thải và nước thải trên địa bàn Bình Dương, lợi nhuận thuần của Biwase trong năm 2021 từ hoạt động kinh doanh đã tăng 292,48 tỷ đồng (tương ứng tỷ lệ tăng 49,47% so với năm trước đó). 

Điều này được giải thích là do tốc độ đô thị hoá ở Bình Dương, số lượng khách hàng đấu nối sử dụng nước và khối lượng rác thải sinh hoạt, rác thải công nghiệp. Từ đó dẫn đến doanh thu trong hoạt động sản xuất nước và xử lý nước thải trong năm 2021 tăng so với năm trước đó.

Phía Biwase cho biết do biến động chung về thị trường chứng khoán trong năm 2021 nên công ty đã thực hiện hoàn nhập dự phòng giảm giá các khoản thu tài chính dài hạn với tổng số tiền 76,37 tỷ đồng - dẫn đến lợi nhuận kế toán trước thuế tăng 118,20 tỷ đồng so với năm 2020.

Chia sẻ với giới truyền thông gần đây, ông Nguyễn Văn Thiền, Chủ tịch HĐQT Biwase, cho rằng việc đầu tư ngành nước không nhìn vào biên lợi nhuận gộp mà nhìn vào biên lợi nhuận sau thuế. 

Theo ông Thiền, thống kê cho thấy 70% DN cung cấp nước lãi sau thuế chưa đến 10% doanh thu. Những DN có biên lợi nhuận tốt hơn mức trên là nhờ kiểm soát tốt việc thất thoát nước.

Tuy nhiên, có một điểm đáng chú ý trong bảng cân đối kế toán hợp nhất năm 2021 của Biwase nằm ở khoản nợ phải trả của DN này (tính đến 31/12/2021) là hơn 5.148 tỷ đồng. Trong đó, nợ ngắn hạn là hơn 2.000 tỷ đồng.

Nói về vấn đề tài chính, ông Thiền từng lưu ý đầu tư ngành nước phải có nguồn vốn lớn, dự trữ tài chính mạnh bởi xây dựng nhà máy nước 7, 8 năm đầu lỗ là chuyện bình thường. Trong thời gian kinh doanh lỗ, vẫn phải trả nợ, ngân hàng cho vay chỉ ưu đãi 1 đến 2 năm đầu. 

“Nếu không có nguồn vốn tiếp tục bỏ vào nữa thì ngân hàng thanh lý hợp đồng ngay. Khi lập đề án, chúng tôi phải tính tới chuyện lâu dài, 10 năm đầu là không có lãi và phải tính 20 năm trở lên”, ông Thiền nói.

Dấu ấn người “chèo lái”

Cũng theo vị chủ tịch HĐQT của Biwase: Hiện nay, tôi khẳng định vay ngân hàng đầu tư nhà máy nước thì không bao giờ kịp trả nợ, bởi thời gian cho vay chỉ 8 đến 10 năm. Trước đây, tôi đầu tư ngành nước vay ODA thời gian trả nợ 15 đến 20 năm mới kịp. Biwase phải xây dựng kế hoạch lấy công trình trước trả công trình sau.

Trong tài liệu Đại hội cổ đông năm 2022 (dự kiến tổ chức vào cuối tháng 3/2022), phía Biwase cho biết đã đặt kế hoạch tổng doanh thu khoảng 3.850 tỷ đồng trong năm 2022 này, tăng trưởng tối thiểu 10%, lợi nhuận sau thuế tối thiểu 750 tỷ đồng, tương đương với thực hiện trong năm 2021. 

Nên biết thêm, nhiều năm nay Biwase đã in đậm dấu ấn “chèo lái” của người đứng đầu là ông Nguyễn Văn Thiền (sinh năm 1957), Chủ tịch HĐQT của CTCP Biwase - vốn là một công ty TNHH một thành viên 100% vốn Nhà nước sau đó chuyển sang công ty cổ phần.

Với khoảng 30 năm đảm nhận vai trò của người quản lý và điều hành của công ty này từ khi còn là công ty Nhà nước, vào tháng 1/2018, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương đã trao quyết định nghỉ hưu cho ông Thiền. Tuy nhiên sau đó ông Thiền vẫn tiếp tục đảm nhiệm chức vụ chủ tịch HĐQT cho đến nay.

Trong giai đoạn ông Thiền làm Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty TNHH một thành viên Cấp thoát nước - Môi trường Bình Dương, đã từng xảy ra lùm xùm về khuất tất quanh chuyện cổ phần hoá ở công ty này.

Theo đó, câu chuyện CTCP nước Thủ Dầu Một (TDM) trở thành cổ đông chiến lược khi Biwase cổ phần hóa năm 2016 đã từng dấy lên nhiều nghi vấn, được ví von như là “cá bé nuốt cá lớn”, cùng với dấu hỏi về cổ phần hóa Biwase có gây thất thoát tài sản nhà nước hay không vào thời điểm trên.

Bởi vì Biwase trước đó là cổ đông sáng lập TDM. Nhưng trước khi cổ phần hóa, Biwase đã thoái vốn khỏi TDM, điều này giúp TDM (chỉ phải trả một cái giá rất hời) khi thỏa mãn điều kiện trở thành cổ đông chiến lược theo Nghị định 59/2011/NĐ-CP.

Cần nhắc lại, ông Thiền từng kiêm nhiệm vị trí chủ tịch HĐQT của TDM cho đến ngày 2/6/2016 mới chính thức từ nhiệm vị trí này nhằm chấm dứt những liên quan có thể nhìn thấy giữa Biwase và TDM.

Theo những thông tin gần đây thì vào tháng 2/2022, ông Thiền đã mua 244.200 cổ phiếu BWE của Biwase với giá trị hơn 2,4 tỷ đồng, để nâng sở hữu từ 4% lên 4,13% vốn điều lệ. Còn thông tin trước đó cho thấy, cổ phiếu BWE mà ông Thiện nắm giữ (tính đến thời điểm 23/12/2021) có giá trị rất lớn.

Thanh Loan