Tại "Diễn Đàn Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 - được và mất" ngày 7/4, ông Ngô Văn Tuấn, Phó trưởng ban kinh tế Trung ương đánh giá, cuộc cách mạng công nghiệp (CMCN) 4.0 có tác động to lớn về kinh tế, xã hội, môi trường toàn cầu, khu vực, trong từng quốc gia, đến từng DN.

Sự tác động tích cực trong dài hạn, song cũng tạo ra nhiều thách thức điều chỉnh trong ngắn hạn và trung hạn. Hiện nay, các quốc gia trên thế giới có nhận thức và đối sách khác nhau nhằm tận dụng được xu thế của cuộc cách mạng công nghiệp này. 

Đa phần các DN vẫn chưa tưởng tượng được tác động của cuộc CMCN 4.0

Có thể khái quát, công nghiệp 4.0 đã và đang tác động đến DN trên 4 khía cạnh chủ yếu: thứ nhất về kỳ vọng của khách hàng, thứ hai về nâng cao chất lượng sản phẩm, thứ ba về đổi mới hợp tác và thứ tư về các hình thức tổ chức sản xuất - kinh doanh. 

Trong phạm vi sản xuất kinh doanh, công nghiệp 4.0 cho phép mức độ tự do và linh hoạt cao hơn trong quá trình sản xuất, tạo ra các sản phẩm đầu ra được tuỳ biến cá nhân và sản xuất tại chỗ. Ranh giới giữa các ngành công nghiệp truyền thống, ranh giới giữa các ứng dụng công nghiệp và phi công nghiệp sẽ bị xoá nhoà. Không chỉ sản phẩm mà các dịch vụ cũng sẽ được tạo ra hàng loạt bàng phương pháp công nghiệp.

Bên cạnh đó, công nghiệp 4.0 cũng sẽ góp phần định nghĩa lại chuỗi giá trị trong các mô hình kinh doanh do một mạng lưới sản xuất phức hợp và kết hợp lại với nhau, vai trò của các nhà thiết kế, các nhà cung cấp sản phẩm vật lý và các giao diện với khách háng sẽ thay đổi. Đồng thời nhân lực trong cuộc cách mạng 4.0 đòi hỏi phải có tư duy đa ngành, kỹ năng xã hội và kỹ thuật khác. 

Tuy nhiên, kết quả khảo sát đại diện 2.000 DN vừa và nhỏ thuộc Hiệp hội DN vừa và nhỏ Hà Nội cho thấy, 85% DN quan tâm tới cuộc cách mạng này, 55% đánh giá cuộc CMCN 4.0 sẽ có tác động rất lớn đến nền kinh tế Việt Nam; 23% đánh giá tác động bình thường, 11% đánh giá không tác động lắm và 10% đánh giá không tác động; 6% không biết.

Đáng chú ý, về chiến lược để tận dụng các cơ hội từ CMCN 4.0, có tới 79% DN trong số này trả lời chưa làm gì để đón sóng cuộc cách mạng. 55% DN cho biết đang tìm hiểu, nghiên cứu, 19% DN đã xây dựng kế hoạch và chỉ có 12% DN đang triển khai.

Ngoài ra, đối với các DN không quan tâm đến cuộc CMCN 4.0 có tới 67% DN cho biết, họ không thấy liên quan và ảnh hưởng nhiều đến DN; 56% DN cho rằng lĩnh vực hoạt động của DN không bị tác động nhiều; 76% DN cho rằng chưa hiểu rõ bản chất cuộc CMCN 4.0. Trong khi, có đến 54% DN chưa có nhu cầu quan tâm.

Ngay tại diễn đàn, ông Trương Gia Bình, Chủ tịch tập đoàn FPT, đặt câu hỏi cho các khách mời, “các bạn có hiểu rõ về cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 không?”

Kết quả cho thấy, 50% hiểu rõ về cuộc cách mạng 4.0. Hiểu hiểu nôm na là cuộc cách mạng chưa bao giờ có, gồm rủi ro và thách thức mà con người đầu tiên đối diện. Song về tác động đa phần các DN vẫn chưa tưởng tượng được.

Lê Thuý