Theo các chuyên gia, Việt Nam là một trong những nước chuyển đổi số rất mạnh, với tỷ lệ người dân sử dụng thẻ tăng lên nhanh chóng, đồng thời cũng đối diện với nguy cơ rủi ro gian lận trong thanh toán thẻ.

Bà Nguyễn Thị Bá Linh, Giám đốc Quản lý rủi ro (Visa Việt Nam và Lào) thông tin, đối với hoạt động sử dụng thẻ (issuing), trong quý I/2024, tổng giá trị gian lận tại Việt Nam giảm 16% so với quý trước đó, nhưng vẫn tăng tới 139% so với cùng kỳ năm 2023.

Trong đó, hơn 99% các hành vi gian lận thực hiện thanh toán qua kênh CNP (card-not-present - giao dịch thanh toán mà trong giao dịch không có sự xuất hiện của chủ thẻ và thẻ, ví dụ thanh toán qua internet, điện thoại, email…).

Các đối tượng lừa đảo tiếp cận và thực hiện hành vi gian lận chủ yếu qua loại hình dịch vụ quảng cáo (91,9%), nhà cung cấp sản phẩm số (1,7%), công ty du lịch (0,5%)…

Riêng với giao dịch xuyên biên giới, trong quý I/2024, tổng giá trị gian lận là 8,11 triệu USD, giảm 17% so với quý IV/2023. Tỷ lệ gian lận cũng giảm từ 66,1% trong quý cuối năm 2023 xuống 57,5% vào quý đầu năm nay…

Đối với hoạt động chấp nhận thẻ (acquiring), cả giá trị và tỷ lệ gian lận trong quý I/2024 đều giảm so với quý trước đó. Trong đó, 59% gian lận thực hiện qua kênh CP (card-present - giao dịch thanh toán mà trong giao dịch có sự xuất hiện của chủ thẻ và thẻ), 41% qua kênh CNP…

Theo đánh giá của Visa, Việt Nam làm tốt hơn các nước Đông Nam Á khác đối với giao dịch xuyên biên giới, đồng thời có sự cải thiện so với quý trước. Tuy nhiên, tỷ lệ gian lận thanh toán ở Việt Nam vẫn ở mức cao.

Ông Rahim Abdul, Giám đốc cấp cao Quản lý rủi ro, Visa Đông Nam Á cho biết, nhằm phòng chống các rủi ro gian lận thanh toán, cơ quan quản lý tại một số nước Đông Nam Á hoặc đã có quy định rõ ràng hoặc đưa ra khuyến nghị đối với ngân hàng phát hành chuyển từ xác thực SMS/OTP sang xác thực sinh trắc học, chẳng hạn ở Singapore hay chính tại Việt Nam.

Đại diện Visa còn đưa ra dự báo về bức tranh nguy cơ gian lận khi mà kẻ gian nhắm vào các chủ thẻ, có nhiều trường hợp chạy mã độc tống tiền, dùng trí tuệ nhân tạo (AI) để lừa đảo, đánh cắp dữ liệu. Các phương thức ngày càng tinh vi phát triển hơn và nhắm cả vào chuỗi cung ứng để kiếm tiền.

Theo TS Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng (VNBA), gian lận trong hoạt động thanh toán hiện tại là một vấn đề cấp bách, đáng báo động, uy tín của ngành ngân hàng cũng bị ảnh hưởng lớn, cần phải có các biện pháp ngăn chặn các vi phạm tại Việt Nam.

Do đó, các tổ chức tín dụng rất cần những giải pháp sát thực tiễn, hiệu quả, làm sao để quản trị, đánh giá rủi ro một cách tối ưu, từ đó vừa có thể bảo vệ khách hàng, vừa đảm bảo an toàn hệ thống, đồng thời vẫn nâng cao được trải nghiệm cho khách hàng mà vẫn cân bằng được bài toán chi phí.

Ông Hùng cho biết thêm, những hành vi gian lận ngày càng tăng thêm và tinh vi hơn liên quan tới hoạt động thanh toán, thẻ tín dụng. Theo đó, ông Hùng đề nghị Visa tiếp tục làm việc với VNBA và Chi hội thẻ ngân hàng nhằm cảnh báo rủi ro, gian lận thanh toán và tích cực truyền thông đến các ngân hàng, khách hàng và toàn xã hội, tăng cường uy tín và sự trải nghiệm của khách hàng. Đồng thời, đề nghị Visa tiếp tục làm việc trực tiếp với từng ngân hàng để có các giải pháp và hỗ trợ phù hợp cho các ngân hàng trong thời gian tới và người dùng nắm được các rủi ro.

Thanh Hoa