Theo Báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2016 của Eximbank, tổng tài sản của ngân hàng tiếp tục giảm trong 9 tháng đầu năm 2016, nhưng tốc độ có phần chậm lại. Tính đến hết 30/9/2016, tổng tài sản của Eximbank còn 123.996,69 tỷ đồng, giảm so với mức 124.849,67 tỷ đồng so với cuối năm 2015.

Nợ xấu dâng cao

Trong bối cảnh nhiều ngân hàng thương mại tăng mạnh tín dụng, thị phần mảng này của Eximbank lại tiếp tục mất đi, khi cho vay khách hàng tiếp tục giảm xuống còn 79.502,75 tỷ đồng, giảm đáng kể so với mức 83.889,88 tỷ đồng so với cuối năm 2015.

Tín dụng tiếp tục giảm, nợ xấu tăng lên mức cao đi cùng với lượng trích lập dự phòng rủi ro lớn khiến kết quả lợi nhuận của Eximbank tiếp tục ở mức thấp.

Cụ thể, trong quý III vừa qua, lợi nhuận trước thuế của ngân hàng này chỉ đạt 123,09 tỷ đồng, luỹ kế 9 tháng đầu năm chỉ đạt 202,33 tỷ đồng, chưa bằng một phần ba cùng kì năm trước (677,87 tỷ đồng).

Điểm đáng chú ý là tình hình nợ xấu của Eximbank tiếp tục gia tăng, đặc biệt tăng rất mạnh tại nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn), tăng từ 182 tỷ đồng cuối năm 2015 lên tới hơn 1.006 tỷ đồng tại 30/9/2016; nhóm nợ có khả năng mất vốn (nợ nhóm 5) cũng tăng mạnh từ 802,16 tỷ đồng (cuối năm 2015) lên 1.079 tỷ đồng tại thời điểm 30/9/2016.

Như vậy, tính chung tổng nợ xấu của Eximbank đến 30/9/2016 ở mức 2.706 tỷ đồng, chiếm 3,35% tổng dư nợ, trong khi cuối năm 2015, tổng nợ xấu của ngân hàng chỉ là 1.575,5 tỷ đồng, chiếm 1,86% tổng dư nợ.

Trong 9 tháng đầu năm nay, Eximbank tiếp tục gia tăng chi phí trích lập dự phòng rủi ro tín dụng với 923,2 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm ngoái là 498,49 tỷ đồng. Cũng theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2016, lợi nhuận trước thuế hợp nhất 9 tháng của Eximbank giảm 70,15% so với cùng kỳ năm ngoái, tức chỉ đạt 202 tỷ đồng. Kết quả trên cũng chỉ tương đương 20,23% kế hoạch cả năm mà ngân hàng đã đặt ra.

Eximbank: Dẫn đầu top nợ xấu, tín dụng giảm mạnh

Theo lý giải từ phía ngân hàng, nguyên nhân của tình hình kinh doanh ảm đạm trên là do vay khách hàng giảm 4,79% so với đầu năm xuống còn 80,69 nghìn tỷ đồng, thấp nhất trong nhóm ngân hàng niêm yết.

Lợi suất trái phiếu tiếp tục giảm một phần là do tỷ trọng trái phiếu VAMC trong danh mục trái phiếu tăng và một phần là do lợi suất trái phiếu chính phủ giảm so với đầu năm. Ngoài ra, chi phí hoạt động trên tổng thu nhập (CIR) của Eximbank vẫn đang ở mức cao (61,9%), cao hơn nhiều so với mức bình quân 50% của nhóm ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết.

Bên cạnh đó, nợ xấu khiến chi phí dự phòng của Eximbank tăng mạnh 85,2% so với cùng kì lên đến 923 tỷ đồng. Trong đó, 574 tỷ đồng là dự phòng nợ xấu, tăng 140,29% so với cùng kì và 315 tỷ đồng dự phòng trái phiếu VAMC, tăng 43,06% so với cùng kì năm ngoái.

Vì đâu nên nỗi?

Lợi nhuận của ngân hàng này trong tương lai khó có thể phục hồi. Theo đánh giá của HSC (công ty Cổ phần Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh), khả năng cao là trong quý IV/2016, Eximbank sẽ ghi nhận lỗ lớn do mới chỉ trích lập 351 tỷ đồng trong tổng số 1.200 tỷ đồng nợ bán cho VAMC. Cơ cấu thành viên HĐQT cũng là một trong những dấu hỏi khiến tình hình kinh doanh của Eximbank không được sáng sủa. Eximbank dự kiến tổ chức ĐHCĐ bất thường vào ngày 2/8/2016 chủ yếu để bỏ phiếu bầu ba thành viên HĐQT mới cho nhiệm kì 2016-2020.

Tuy nhiên, do chưa được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phê duyệt rõ ràng nên Eximbank đã không tổ chức ĐHCĐ bất thường và thành lập một uỷ ban nội bộ để đánh giá các ứng cử viên cho thành viên HĐQT.

“Hiện, sau ba tháng mà không có thêm những tiến triển mới, có vẻ như cấu trúc HĐQT hiện tại của ngân hàng sẽ không thay đổi trong thời gian tới. Sự phân chia giữa các nhóm cổ đông vẫn tồn tại và sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến chiến lược kinh doanh dài hạn của ngân hàng” - HSC đánh giá.

Chất lượng tài sản thấp, nợ xấu tăng cao kéo theo chi phí dự phòng lớn đã và đang “đe doạ” nghiêm trọng đến tình hình phát triển kinh doanh của Eximbank. Liệu kì vọng Eximbank sẽ đi vào quỹ đạo và trở thành một trong những ngân hàng top đầu năm 2016 và mong muốn đạt được con số 400 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế năm 2016 như kế hoạch (đang được điều chỉnh) đề ra có quá xa vời?!

Huyền Anh