Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch EC Jean Claude Juncker cam kết đẩy mạnh nhập khẩu khí đốt hóa lỏng và đậu tương của Mỹ vào châu Âu, đồng thời giảm thuế công nghiệp, trừ thuế ôtô.

Mỹ và EU sẽ “tạm ngừng áp dụng các sắc thuế khác” trong khi thời gian tiến hành đàm phán thương mại, cũng như rà soát lại thuế thép, nhôm do Mỹ áp đặt và chính sách thuế trả đũa của EU.

Tia hy vọng le lói

“Chúng tôi đã có một ngày trọng đại, rất trọng đại. Chúng tôi đang bắt đầu đàm phán, nhưng chúng tôi biết sẽ đi đến đâu”, Tổng thống Trump phát biểu trong một cuộc họp báo với Chủ tịch Juncker tại Nhà Trắng hôm 26/7. Ông Trump còn ca ngợi đây là “một giai đoạn mới” trong quan hệ thương mại giữa hai bên.

Tổng thống Mỹ nói thêm rằng cả Mỹ và EU sẽ cùng “giải quyết” vấn đề thuế thép và nhôm nhập khẩu hay động thái trả đũa của EU, bên cạnh việc hợp tác cải tổ Tổ chức Thương mại Thế giới.

Dư luận tỏ ra hoan nghênh động thái này, vì nó giúp giảm bớt căng thẳng không chỉ với một số lĩnh vực cụ thể, mà còn tác động tới các nền kinh tế nói chung, nhất là khi mấy tuần trước đó Mỹ không đạt được tiến triển nào với EU, Mexico, Canada hay Trung Quốc.

Nhưng thỏa thuận “hưu chiến” về thuế quan này có thể sẽ chết yểu nếu hai bên không thể giải quyết được những khác biệt về lập trường trong thương mại đối với các mặt hàng phương tiện vận chuyển và phụ tùng xe hơi.

Còn nhớ hồi tháng Năm vừa rồi, Tổng thống Trump đã từ bỏ đàm phán thương mại với Trung Quốc chỉ vài ngày sau khi thỏa thuận khung được công bố, để rồi sau đó còn tăng thuế nhập khẩu.

Ông Trump cho rằng thuế nhập khẩu ôtô 10% vào EU quá cao so với tỷ lệ 2,5% của Mỹ. Và, ông cũng nhấn mạnh mức thặng dư thương mại trị giá 150 tỷ USD của EU với Mỹ.

Dù sao đây cũng là một dấu hiệu đáng khích lệ rằng các đối tác thương mại của Mỹ có thể xoa dịu chính quyền Trump với các đề nghị mua thêm hàng hóa Mỹ, để ngăn chặn một cuộc chiến thương mại mà Quỹ tiền tệ quốc tế cảnh báo rằng có thể làm suy yếu tăng trưởng toàn cầu trong nhiều năm tới.

Liên minh các nhà sản xuất ôtô, bao gồm các hãng lớn như General Motors Co. và Toyota Motor Corp., hoan nghênh nỗ lực đàm phán song phương, coi đây là cách tiếp cận hiệu quả để tìm kiếm giải pháp giảm thiểu rào cản thương mại, thay vì làm gia tăng.

Nỗ lực đến phút cuối cùng

Ông Juncker đã đến Washington với niềm hy vọng của nhiều người về một cú “chốt hạ”, nhằm tránh nguy cơ Mỹ đánh thuế đối với ôtô. Bản thân Chủ tịch EC ngay từ đầu cũng đặt mục tiêu phải đạt được thỏa thuận với Tổng thống Trump.

“Chúng tôi đã thống nhất rằng sẽ không có thêm sắc thuế nào khác được đưa ra trong tiến trình đàm phán. Tôi rất vui vì hai bên đạt được thỏa thuận này hôm nay”, ông Juncker cho biết sau cuộc họp báo với ông Trump.

Mới tuần trước thôi, Tổng thống Mỹ đã cảnh báo tại một cuộc họp chính phủ rằng ông sẽ áp mức thuế nhập khẩu xe hơi EU lên đến 25% nếu cuộc gặp với ông Juncker không diễn ra tốt đẹp.

Ông Trump có đủ thẩm quyền làm vậy với lý do an ninh quốc gia ngay khi Bộ trưởng Thương mại Wilbur Ross hoàn tất quá trình điều tra, việc này có thể xảy ra vào bất kỳ thời điểm nào trước thời hạn đầu năm 2019.

Theo đánh giá của EC, mức thuế nhập khẩu xe hơi mà ông Trump đe dọa áp đặt sẽ làm tăng giá của một chiếc xe được chế tạo ở châu Âu bán tại Mỹ khoảng 10.000 euro. Trong tình huống đó, sản lượng nhập khẩu ôtô và phụ tùng xe từ châu Âu được dự báo sẽ giảm đi một nửa.

Hải Châu