Điều này đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp (DN) chăn nuôi, nơi quy trình từ sản xuất đến chế biến phải được quản lý chặt chẽ để tối ưu hóa hiệu quả và duy trì sự bền vững.

Khi chuỗi khép kín trở thành vũ khí cạnh tranh

Mới đây, tại Đại hội cổ đông 2026 của CTCP Nông nghiệp BAF Việt Nam, ông Trương Sỹ Bá, Chủ tịch HĐQT, có nhấn mạnh “cạnh tranh trong tương lai là cạnh tranh chuỗi, ai làm chuỗi tỉ lệ khép kín càng lớn thì người đó chiến thắng”.

Câu nói trên không chỉ phản ánh tầm nhìn chiến lược của DN này mà còn là một cảnh báo đối với toàn ngành nông nghiệp về một cuộc cạnh tranh gay gắt sắp tới, đặc biệt là trong ngành chăn nuôi.

Như lưu ý của ông Bá, trong giai đoạn 8-10 năm nữa, từ 2033-2035, thị trường sẽ rơi vào trạng thái “cạnh tranh cực kỳ khốc liệt”. Đó là lý do mà BAF đặt mục tiêu sau 2030 phải là một tập đoàn thực phẩm, phát triển mảng chế biến sâu (Food), xây dựng 20.000 điểm bán thịt.

Ngoài ra, trong 4 năm tới, DN này đặt mục tiêu đạt 450,000 heo nái và 10 triệu heo thịt thương phẩm. Đáng chú ý, với tổng đàn heo thịt cả nước vào khoảng 60 triệu con mỗi năm, con số 10 triệu heo sẽ giúp BAF vươn lên dẫn đầu thị trường chăn nuôi.

Không kém phần quyết liệt, một tên tuổi lớn trong ngành chăn nuôi khác là CTCP Tập đoàn DABACO Việt Nam cũng đang đi theo chiến lược kiểm soát chuỗi khép kín. Tại đại hội cổ đông 2026 mới diễn ra, ông Nguyễn Như So, Chủ tịch HĐQT, chia sẻ rằng đang hướng đến mục tiêu sở hữu 80.000 con heo nái vào năm 2028, với sản lượng lên tới 2 triệu con heo thịt mỗi năm.

Mô hình trên không chỉ giúp Dabaco giảm thiểu chi phí sản xuất mà còn nâng cao năng suất, giúp họ đối phó với những thách thức trong ngành chăn nuôi hiện nay.

Ông So không ngần ngại thừa nhận rằng các mối liên kết với nông dân hiện nay đang gặp quá nhiều vấn đề, từ cơ sở vật chất thiếu thốn đến việc khó kiểm soát dịch bệnh. Chính vì vậy, DN đã quyết định tự mình kiểm soát toàn bộ quy trình chăn nuôi, để không chỉ đảm bảo chất lượng mà còn cắt giảm chi phí và giảm thiểu rủi ro.

Trong khi đó, một “ông lớn” khác trong ngành chăn nuôi là CTCP Phát triển Nông nghiệp Hòa Phát (HPA) cũng không đứng ngoài cuộc đua này. Công ty đặt mục tiêu nâng tổng đàn nái lên hơn 30.000 con và sản xuất 900.000 heo thương phẩm mỗi năm vào giai đoạn 2026-2030.

Mặt khác, HPA cũng dự kiến sẽ khởi công nhà máy thức ăn chăn nuôi thứ ba với công suất 300.000 tấn/năm vào năm 2029, nâng tổng công suất toàn hệ thống lên 1 triệu tấn/năm.

DN này nói không với việc thuê trại ngoài rủi ro cao, chỉ xây mới trang trại để đảm bảo pháp lý và an toàn sinh học. Trang trại Long Hà 2 công suất 46.800 con mỗi lứa dự kiến xuất bán vào cuối năm nay, góp phần đưa sản lượng heo thịt năm 2026 đạt 340.000 con. Các trang trại mới trong lộ trình đến 2030 sẽ thả đàn từ 2027 đến 2028.

Theo bà Phạm Thị Hồng Vân, Tổng giám đốc HPA, ngành chăn nuôi đang chuyển dịch mạnh sang trang trại quy mô lớn, hiện chiếm khoảng 55-56% và có tính chu kỳ 5 năm một lần với đỉnh tiếp theo dự báo vào năm 2030. Dịch bệnh vẫn chưa kiểm soát được hoàn toàn trên cả nước, đây vừa là thách thức vừa là cơ hội cho những đơn vị kiểm soát tốt an toàn sinh học.

Cuộc đua không dành cho người chậm chân

Ngoài những tập đoàn chăn nuôi lớn, các DN nông nghiệp có quy mô lớn cũng không ngừng củng cố vị thế thông qua việc tích hợp chuỗi giá trị. Đơn cử như CTCP Tập đoàn PAN đang hướng tới việc xây dựng một nền tảng nông nghiệp bền vững với mô hình tích hợp từ sản xuất giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật cho đến chế biến và phân phối sản phẩm.

Theo Bộ phận phân tích Công ty chứng khoán SSI, công ty này hưởng lợi từ các yếu tố cung toàn cầu thắt chặt. Các gián đoạn nguồn cung - đặc biệt ở phân bón và logistics - trong bối cảnh bất ổn địa chính trị đang làm thắt chặt thị trường nông sản toàn cầu, qua đó hỗ trợ mặt bằng giá. PAN có vị thế thuận lợi để nắm bắt xu hướng này nhờ mô hình tích hợp xuyên suốt chuỗi giá trị nông nghiệp - thực phẩm.

SSI nhận định mảng nông nghiệp của PAN có thể hưởng lợi từ bối cảnh vĩ mô hiện tại. Nhất là khi khủng hoảng an ninh lương thực và lạm phát gia tăng khi 20-45% lượng phân bón toàn cầu bị đình trệ tại eo biển Hormuz đang khiến thị trường lo ngại. Tình hình này khiến nhiều người so sánh với cú sốc giá lương thực năm 2022, khi chi phí phân bón và vận tải đẩy giá các mặt hàng lương thực cơ bản tăng mạnh.

Cùng với đó, khi Ấn Độ cấm xuất khẩu gạo vào năm 2023 để bảo vệ thị trường nội địa, giá xuất khẩu gạo của Việt Nam đã tăng mạnh, đạt mức cao nhất trong một thập kỷ. Như đánh giá của SSI, nhờ tận dụng lợi thế trong chuỗi giá trị, các DN trong mảng nông nghiệp của PAN đã ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực.

Không chỉ có vậy, DN nêu trên còn dựa vào mạng lưới công ty con và các đối tác toàn cầu (bao gồm Syngenta, Agri Smile và Mitsubishi) trong chương trình “Một triệu hecta lúa phát chất lượng cao giảm phát thải” của Việt Nam. Mô hình này giúp công ty không chỉ gia tăng sản lượng mà còn nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước.

Những chiến lược kiểm soát chuỗi cung ứng khép kín đang cho thấy tác động rõ rệt trong việc gia tăng sức cạnh tranh của các DN nông nghiệp. Không còn là câu chuyện riêng của ngành chăn nuôi hay sản xuất nông sản, mà là cuộc đua toàn diện giữa các tập đoàn lớn nhằm chiếm lĩnh thị trường.

Những ông lớn này không chỉ đẩy mạnh sản xuất mà còn tích cực đầu tư vào hệ thống phân phối, xây dựng các chuỗi giá trị khép kín để tối ưu hóa chi phí và gia tăng giá trị.

Tuy nhiên, cuộc đua này không phải là dễ dàng. Ngành nông nghiệp Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức, từ biến động thị trường nông sản thế giới, sự cạnh tranh gay gắt trong nước, đến những vấn đề về cơ sở hạ tầng, dịch bệnh và yếu tố môi trường. Các tập đoàn lớn không chỉ phải xây dựng chuỗi cung ứng mạnh mẽ mà còn cần linh hoạt điều chỉnh chiến lược để đối phó với những thay đổi không lường trước.

Cuộc cạnh tranh đang ngày càng trở nên khốc liệt và có tính quyết định. Những DN nông nghiệp nào nắm bắt được xu hướng kiểm soát chuỗi cung ứng khép kín, họ sẽ có thể tạo ra giá trị gia tăng lớn và duy trì được lợi thế cạnh tranh. 

Tóm lại, cạnh tranh chuỗi cung ứng đang định hình lại toàn bộ ngành nông nghiệp Việt Nam. Đây là cuộc đua không dành cho người chậm chân. Các DN nông nghiệp phải thay đổi tư duy, đầu tư vào công nghệ và cơ sở hạ tầng, đồng thời xây dựng các chiến lược dài hạn để có thể vươn lên dẫn đầu trong cuộc đua đầy khốc liệt này. Ai nắm được chuỗi cung ứng, người đó sẽ là người chiến thắng.

                                                                                 Thế Vinh