Anh Nguyễn Văn Tuấn, phụ trách khâu làm thủ tục nhập khẩu (NK) của một công ty chuyên nhập phụ tùng xe ô tô ở huyện Bình Chánh (Tp.HCM) cho biết, lãnh đạo công ty rất băn khoăn khi xem bản dự thảo ở mục bổ sung Điều 21.2.g Thông tư 38 có quy định nếu doanh nghiệp (DN) bán các mặt hàng là vật liệu đóng gói, pallet, thùng carton… vào nội địa thì phải kê khai nộp thuế NK, thuế giá trị gia tăng, thuế bảo vệ môi trường trước khi bán.

“Mệt mỏi” với quy định không phù hợp

Theo anh Tuấn, hàng tháng, sau khi NK các container phụ tùng ô tô và bán ra thị trường, công ty còn dôi dư khối lượng lớn các phụ phẩm đi cùng như pallet, thùng carton. Để tạo thu nhập thêm cho các nhân viên, công ty bán rẻ các phụ phẩm này cho một cơ sở phế liệu.

Thế nhưng, nếu đúng như quy định trong Dự thảo Thông tư sửa đổi Thông tư 38 - DN phải thực hiện kê khai thuế NK, thuế giá trị gia tăng và thuế bảo vệ môi trường trước khi bán vào nội địa, giá bán của các mặt hàng này sẽ có thể tăng cao đến mức không thể bán cho các cơ sở thu mua, tái chế phế liệu được. 

“Không bán được thì các pallet hay thùng carton có khả năng sẽ bị công ty xem như rác thải và vứt bỏ tràn lan ra bên ngoài, còn nhân viên thì mất đi nguồn thu nhập thêm”, anh Tuấn lo lắng.

Tại văn bản góp ý mới đây vào Dự thảo Thông tư sửa đổi Thông tư 38, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cũng lưu ý vấn đề này.

VCCI cho rằng, cần bỏ quy định như vậy, khi không phù hợp với nguyên tắc “sử dụng hợp lý tài nguyên, giảm thải chất thải” được quy định tại Điều 4.3 Luật Bảo vệ môi trường 2014.

Hoặc như quy định trong Dự thảo về việc kê khai chi tiết máy móc, thiết bị trong trường hợp NK tổ hợp dây chuyền, máy móc phục vụ sản xuất, cũng khiến cho các DN lo lắng sẽ thiếu minh bạch.

Cụ thể, ở Điều 1.9 quy định “trường hợp NK hàng hóa miễn thuế là máy móc, thiết bị theo tổ hợp, dây chuyền phải NK làm nhiều chuyến để lắp ráp thành tổ hợp, dây chuyền hoàn chỉnh không thể thực hiện trừ lùi theo số lượng hàng hóa tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan, người nộp thuế kê khai chi tiết hàng hóa trên tờ khai hải quan”.

Theo phản ánh của nhiều DN, không rõ nếu theo quy định này thì sẽ phải kê khai chi tiết đến mức độ nào? 

Như lưu ý của VCCI, một tổ hợp máy móc hoặc dây chuyền sản xuất có thể được chia làm nhiều chi tiết nhỏ do đặc thù vận chuyển như bu lông, đai ốc, ống nối, dây điện…

Lo mất thời gian ở khâu thủ tục

“Tuy nhiên, DN sẽ gặp khó khăn nếu phải xác định chi tiết như vậy vì khi ký kết hợp đồng, DN chỉ quan tâm đến việc bàn giao đầy đủ máy móc để có thể vận hành được, chứ không kiểm đếm từng chi tiết nhỏ như thế”, VCCI lưu ý.

Do đó, nếu có áp dụng thì cũng nên sửa lại theo hướng “nội dung kê khai chi tiết chỉ bao gồm các máy móc trong tổ hợp, dây chuyền và không kê khai chi tiết đến từng linh kiện tháo rời”.

Hoặc như ở Điều 1.58 quy định người xuất khẩu có nghĩa vụ thông báo cho cơ quan hải quan về thông tin tờ khai NK tại chỗ đã thông quan hoặc giải phóng hàng hoặc đưa hàng về bảo quản. 

Một số DN phản ánh, quy định này sẽ gây khó khăn cho họ, bởi DN sẽ phải phụ thuộc vào thông tin từ người xuất khẩu. Và DN sẽ rất khó có thể biết được thông tin này nếu người XK không hợp tác. 

Ngoài ra, quy định này sẽ gây thêm nghĩa vụ không cần thiết, tốn kém thời gian cho DN, vì trách nhiệm theo dõi quá trình NK là trách nhiệm của cơ quan hải quan, không phải của DN.

Bên cạnh đó, VCCI chỉ rõ một số quy định bất cập khác trong dự thảo về trách nhiệm của người xuất khẩu tại chỗ; về kiểm tra tên hàng, nội dung khai báo về mô tả hàng hóa; địa điểm kiểm tra hàng hóa tại chân công trình hoặc cơ sở sản xuất, nhà máy; thời điểm tập kết hàng hóa xuất khẩu; trách nhiệm kê khai của người vận chuyển hàng quá cảnh.

Thực tế cho thấy có nhiều quy định về chính sách, thủ tục hải quan thường xuyên thay đổi, mà nhiều DN luôn băn khoăn liệu những quy định mới có tạo thuận lợi hơn hay là lại gây thêm khó khăn, vướng mắc?

Theo dự kiến, vào cuối tháng 11 này sẽ diễn ra hội nghị đối thoại giữa DN Việt Nam với Bộ Tài chính về chính sách, thủ tục thuế, hải quan tại hai địa điểm là Hà Nội và Tp.HCM. Do đó, những bất cập tại Dự thảo Thông tư sửa đổi Thông tư 38 rất cần được DN tiếp tục phản ánh để điều chỉnh hợp lý hơn.

Qua trao đổi với Thời báo Kinh Doanh, khá nhiều DN cho biết vẫn phải dành trên 5% thời gian để hoàn thành các thủ tục theo quy định pháp luật, nhất là thủ tục hải quan. 

Và nếu những quy định mới trong thủ tục hải quan càng phức tạp, càng bất cập, dễ gây vướng mắc thì DN càng phải mất thêm thời gian để giải quyết, thay vì dành phần lớn tâm sức cho việc sản xuất kinh doanh và phát triển DN.

    Thế Vinh