Cái ngưỡng 640 điểm quả là đen đủi đối với thị trường chứng khoản Việt Nam. Sau nhiều lần mớn tiếp cận và không thể vượt qua, thị trường lại đối diện với sự sụt giảm rất nhanh, mạnh và cuối cùng là khủng hoảng tột độ.

Ngày 24/8 sẽ lại đi vào lịch sử đen tối trên thị trường chứng khoán. Có những thời điểm, chỉ số này đã giảm tới 35 điểm, gần kịch trần so với biên độ trên sàn. Tính từ đỉnh 640, chỉ số VN Index bốc hơi gần 120 điểm, tương ứng khoảng 20%.

Sức tàn phá khủng khiếp

Thị trường bắt đầu sụt giảm từ khi tỷ giá được nới biên độ lên 3%. Lúc ấy, khối ngoại bắt đầu bán ròng mạnh mẽ đến gần 700 tỷ đồng. Sau đó, do ảnh hưởng của các thị trường chứng khoán toàn cầu đều sụt giảm mạnh, nên nhà đầu tư trong nước rơi vào trạng thái hoảng loạn, không thể định hướng buộc phải bán tháo bằng mọi giá.

Khi hàng loạt cổ phiếu tốt “lau” sàn, dòng tiền bắt đáy có tăng lên, nhưng tình trạng giải chấp tăng cao khiến hành động xả hàng càng quyết liệt hơn. Khi ấy, khối ngoại đã trở lại gom hàng giá rẻ. Sự vỡ trận khiến nhà đầu tư hoảng loạn mà không đâu là đáy và chẳng biết khi nào thì ngừng rơi. Múc độ sụt giảm được xem là khủng khiếp nhất từ khi thị trường được tạo lập.

Thị trường đã rơi gần 120 điểm, phá vỡ mọi ngường cản hay giới hạn chống cự

Chỉ tính riêng phiên giao dịch hôm qua, vốn hóa của hai sàn đã “bốc hơi” 64.000 tỷ đồng (riêng HoSE mất 56.600 tỷ), tương đương 2,8 tỷ USD. Một con số vô cùng ấn tượng, tương đương tổng giá trị cổ phiếu mà 30 người giàu nhất sàn chứng khoán đang nắm giữ. Hai cổ phiếu lớn nhất thị trường, Vinamilk và PV Gas, đã làm chỉ số VN-Index giảm 8 điểm khi mất đi gần 8.000 tỷ đồng vốn hóa.

Đối với nhà đầu tư nước ngoài, danh mục đầu tư của họ giảm khoảng 15.800 tỷ đồng xuống gần 262.000 tỷ đồng (tương đương 11,7 tỷ USD). Một số quỹ đầu tư lớn như Dragon Capital, VinaCapital, Mutual Fund Elite hay các quỹ ETF, tác động của đợt giảm giá này khá lớn.

Sau các đợt điều chỉnh tỷ giá cộng với việc thị trường lao dốc không phanh, các quỹ ngoại đã tăng trưởng âm về giá trị tài sản ròng so với cuối năm 2014. Tính đến 21/8, hai quỹ có “thành tích” kém nhất là VNM ETF và FTSE Vietnam ETF đã ghi nhận mức giảm lần lượt là 14,3% và 12,5%. Hai quỹ này hiện đang đầu tư hơn 700 triệu USD tại thị trường Việt Nam.

Sau khoảng 20 phiên bán ròng liên tục, mạnh nhất là phiên 21/8 khi họ bán ra xấp xỉ 625 tỷ đồng, trong khi chỉ mua vào 325 tỷ đồng, giá trị bán ròng lên đến 300 tỷ đồng, đến phiên hôm 24/8, họ lại mua vào khá tốt.

Cổ phiếu lớn nhất và bị xem là thiệt hại nặng nhất trên sàn chính là GAS. Giá trị vốn hóa của GAS đã giảm khoảng 32.000 tỷ đồng trong 10 phiên vừa qua. Các cổ phiếu ngân hàng sau khi đạt đỉnh như VCB cũng đã giảm khoảng 22%, còn BID và CTG cũng giảm mạnh.

Đỉnh điểm của sự hoảng loạn

Trên đây là những con số biết nói dẫn đến đỉnh điểm của sự hoảng loạn được thể hiện trong phiên giao dịch ngày 24/8. Các nguyên nhân trực tiếp hay gián tiếp đều rất mạnh, tạo nên sự công phá toàn bộ thị trường.

Từ lúc tiền đồng bị phá giá 3%, nhà đầu tư nước ngoài bán ra quyết liệt những cổ phiếu bị ảnh hưởng tin xấu là dầu khí và ngân hàng. Giá dầu thế giới giảm mạnh khiến cho cổ phiếu dầu khí không thể nào ngóc đầu lên được. Còn cổ phiếu ngân hàng từng là trụ cột kéo thị trường đi lên khi đối mặt hàng loạt tin xấu là lợi nhuận giảm, tín đồn bắt bớ…đã trở thành gánh nặng cho toàn thị trường.

Chẳng phải vô tình hay cố ý nhưng cứ mỗi khi thị trường hình thành xu hướng giảm, các tin xấu, tin đồn cứ đến dồn dập. Trong một chu kỳ giảm, bao giờ thị trường cũng tích tụ và cuối cùng là sự bùng nổ, “lau” sàn hàng loạt mà chẳng có thế lực hay dòng tiền nào đủ sức mạnh chống đỡ lại được.

Thị trường đã rơi gần 120 điểm, phá vỡ mọi ngường cản hay giới hạn chống cự mà chúng đi qua. Các phân tính cơ bản, kỹ thuật hay cảm tính, lý tính đều chẳng còn hiệu nghiệm. Nhà đầu tư giờ chỉ biết bán, trả nợ, vớt vát được đồng nào hay đồng đó mà thôi.

Sau những đợt hoảng loạn, nhiều nhà đầu tư lại sợ hãi từ bỏ chứng trường. Số khác thấy rẻ vẫn có thể mua vào nắm giữ, chờ thị trường hồi phục đi lên kiếm lời. Đáy của thị trường chỉ được xác lập khi tâm lý bi quan được đẩy lên cao độ.

Than vãn về chuyện thua lỗ, chán nản dày đặc và những phiên giảm xuất hiện khi không ai ngờ đến, tưởng như thị trường sẽ còn rớt sâu, sâu hơn nữa. Dù cuộc chơi có khó khăn, nghiệt ngỡ cỡ nào thì chứng khoán vẫn là nơi mà nhiều doanh nghiệp niêm yết gắn bó, để phát triển.

Để chống đỡ với những cơn hoảng loạn mà nhiều nhà đầu tư không thể vượt qua, cũng có rất nhiều người được hưởng thành quả, trái ngọt khi kiên trì đeo bám thị trường. Một số cổ phiếu sau khi bị dồn nén, ép sâu xuống đáy, chúng tại bật mạnh lên tạo ra cơ hội kiêm tiền cho NĐT.

Trong nguy nan vẫn có cơ hội và ngược lại khi trên đỉnh cao bao giờ cũng nhìn thấy vực sâu. Đừng quá tham lam, cũng đừng quá sợ hãi. Lúc kết thúc của người này, lại là điểm khởi đầu của một người khác. Chu kỳ ấy cứ lặp đi, lặp lại trên sàn chứng khoán.

Lê Thuận