Ts. Frauk Schmitz- Bauerdick, Trưởng đại diện Cục Xúc tiến thương mại và đầu tư CHLB Đức tại Việt Nam (GTAI Vietnam), nhận định hàng hóa Việt Nam đang được tiêu thụ tốt ở Đức.

Chuyển dịch tích cực

“Người tiêu dùng Đức đi giày sản xuất tại Việt Nam, mặc quần áo sản xuất tại Việt Nam, gọi bạn bè của họ trên điện thoại thông minh sản xuất tại Việt Nam, ăn tôm, cá và vải thiều được trồng ở Việt Nam”, ông Frauk chia sẻ.

Trưởng đại diện của GTAI Vietnam đánh giá tầm quan trọng của công nghiệp chế biến trong chuyện này từ việc xuất khẩu (XK) của Việt Nam. Chẳng hạn như chế biến thực phẩm và tăng thêm giá trị sản phẩm bằng cách chế biến là một xu hướng quan trọng mà ngành công nghiệp Việt Nam phải đối mặt vào lúc này.

Trong báo cáo mới đây về tình hình XK 11 tháng đầu năm, Bộ Công Thương cho biết nhóm hàng công nghiệp chế biến hiện chiếm tỷ trọng 84,43% tổng kim ngạch XK, cao hơn mức 82,9% của năm 2018 và 81,0% của năm 2017.

Theo số liệu thống kê, hầu hết các mặt hàng trong nhóm công nghiệp chế biến đều đạt mức tăng trưởng dương so với cùng kỳ. Trong đó, điện thoại và linh kiện có giá trị XK lớn nhất, đạt 48,7 tỷ USD, tăng 5,4% so với cùng kỳ năm trước.

Tiếp đến là nhóm điện tử, máy tính và linh kiện đạt 32,42 tỷ USD, tăng 19,4%; dệt may: 29,89 tỷ USD, tăng 7,8%; giày dép: 16,49 tỷ USD, tăng 12,5%; máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng: 16,47 tỷ USD, tăng 9,8%...

Bộ Công Thương nhận định cơ cấu hàng hóa XK tiếp tục cải thiện theo chiều hướng tích cực, giảm hàm lượng XK thô, tăng XK sản phẩm chế biến, sản phẩm công nghiệp, tạo điều kiện cho hàng hóa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu.

“Nhìn chung cơ cấu các nhóm hàng XK của Việt Nam có sự chuyển dịch tích cực, phù hợp với lộ trình thực hiện mục tiêu chiến lược phát triển xuất, nhập khẩu hàng hóa giai đoạn 2011- 2020, định hướng đến năm 2030. Hàng công nghiệp chế biến đạt mức tăng trưởng XK cao, đóng vai trò quan trọng, kéo theo XK của cả nước tăng trưởng”, Bộ Công Thương nhận xét.

Theo giới chuyên gia quốc tế, tham gia vào công nghiệp chế biến ngày càng trở nên quan trọng hơn với những cơ hội mở ra khi Việt Nam ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA) hiện đại.

Như chia sẻ của Ts. Frauk Schmitz- Bauerdick, các FTA như Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và FTA Việt Nam - EU (EVFTA) mang đến triển vọng lớn cho sự thúc đẩy hơn nữa của ngành công nghiệp chế biến, đơn cử như chế biến nông sản thực phẩm.

Thêm năng lực sản xuất mới

“Giao dịch sẽ trở nên dễ dàng, rẻ hơn và có thể nhanh hơn. Nhưng để cạnh tranh ở các thị trường phát triển như Australia, Nhật Bản hay Đức, ngành thực phẩm Việt Nam phải tuân thủ các yêu cầu nghiêm ngặt về an ninh lương thực và chất lượng”, Ts Frauk lưu ý khi nói riêng về công nghiệp chế biến thực phẩm ở Việt Nam.

Kim ngạch XK nhóm nông sản, thủy sản trong 11 tháng qua đã giảm tới 5,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy vậy, tỷ lệ công nghiệp chế biến trong nhóm hàng XK này đang có những kết quả đáng khích lệ.

Ngoài ra, khác với các năm trước, động lực tăng trưởng XK không đến từ nhóm nông sản, thủy sản mà đến từ các mặt hàng thuộc nhóm công nghiệp.

Đáng chú ý, khối doanh nghiệp (DN) trong nước tiếp tục là điểm sáng trong hoạt động XK hàng hóa của Việt Nam trong 11 tháng đầu năm 2019 với mức tăng 18,1%, cao hơn 2 lần so với tốc độ tăng trưởng chung cả nước và cao hơn gần 5 lần so với tốc độ tăng trưởng của khối DN FDI (kể cả dầu thô - đạt 3,8%).

Với sự nỗ lực XK của khối nội, việc tham gia vào các chuỗi cung ứng ngoại từ công nghiệp chế biến là điều mà nhiều chuyên gia đang kỳ vọng. Chẳng hạn như trong lĩnh vực XK linh kiện điện tử, thông tin mới đây cho biết Apple đang có khoảng 30 đối tác là các nhà cung cấp linh kiện cho các sản phẩm của hãng tại Việt Nam trên tổng số 1.200 nhà cung cấp tại khu vực châu Á.

Trong đó, những nhà sản xuất các linh kiện quan trọng nhất cho Apple đều đang đặt tại Việt Nam. Trong những năm tới, dự kiến tổng lượng hàng mà các nhà cung cấp tại Việt Nam sản xuất cho Apple sẽ tiếp tục gia tăng.

Theo giới chuyên gia, CPTPP và EVFTA sẽ tạo cơ hội cho các ngành XK chủ lực của Việt Nam và các DN nội phát triển mạnh hơn trong công nghiệp chế biến, tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất để tạo ra các giá trị gia tăng thực sự, cắt giảm chi phí sản xuất để tăng năng lực cạnh tranh.

Bộ Công Thương khẳng định khi DN tận dụng tốt hơn cơ hội từ các FTA sẽ là yếu tố tích cực thúc đẩy quá trình XK hàng hóa. Việt Nam đang trong quá trình hội nhập sâu rộng vào thương mại quốc tế với 13 FTA được ký kết và 3 FTA đang trong quá trình đàm phán, hàng hóa XK của Việt Nam có khả năng cạnh tranh tốt hơn so với nhiều nhà cung cấp khác nhờ hàng rào thuế quan dần được gỡ bỏ.

Trong đó, CPTPP và EVFTA được cho là đang tạo ra sức hút mới cho đầu tư trực tiếp nước ngoài, giúp các DN có thêm năng lực sản xuất mới trong công nghiệp chế biến.

Thế Vinh