Theo các chuyên gia ngành tài chính – ngân hàng, cần làm rõ rất nhiều vấn đề mới khơi thông được dòng tín dụng này như: tiêu chí xác định dự án NNCNC, hướng dẫn cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản trên đất nông nghiệp, danh mục công nghệ cao…

Mới giải ngân 300 tỷ đồng

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2 vừa qua, vị “tư lệnh” ngành nông nghiệp cho biết, đến nay, gói tín dụng dành cho NNCNC mới cho vay được khoảng 300 tỷ đồng. Song thực tế, số tiền này được giải ngân vào trước thời điểm Thủ tướng yêu cầu mở rộng gói 50 nghìn tỷ đồng lên 100 nghìn tỷ đồng.

Lý giải cho sự chậm trễ này, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Nguyễn Xuân Cường cho biết, Bộ đã xây dựng một số kịch bản triển khai, trong đó có phương án xây dựng cơ chế tương tự như gói 30.000 tỷ đồng với bất động sản, nhưng điều này khó thực hiện vì nguồn lực hạn chế.

“Có thể nói, hiện nay chưa có tiêu chí rõ ràng cho NNCNC nên các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp khó tiếp cận vốn ngân hàng. Vì vậy, bắt buộc các ngân hàng phải đưa ra yêu cầu doanh nghiệp thế chấp bằng sổ đỏ, sổ hồng, tài sản… Tuy nhiên, những điều kiện này doanh nghiệp cũng không thể có”, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường nêu rõ.

Điểm “nghẽn” quan trọng nhất mà Bộ trưởng đưa ra là thủ tục liên quan đến chuyển nhượng quyền sử dụng đất, chuyển đổi cây trồng từ lúa sang các loại cây khác. Bên cạnh đó, đến nay vẫn chưa có văn bản hướng dẫn cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản trên đất nông nghiệp… Đây là điều kiện cần thiết để các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân có thể vay được gói tín dụng ưu đãi này.

Nhiều địa phương kiến nghị xây dựng khu NNCN nhưng đến nay, số tỉnh triển khai được chỉ tính trên đầu ngón tay. Theo định hướng phát triển nông nghiệp đô thị, đầu năm 2016, UBND Tp.HCM đã có Quyết định 04 hỗ trợ lãi suất cho nhiều chủ đầu tư có dự án đi theo hướng này. Theo đó, dự án sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao sẽ được hỗ trợ 100% lãi suất, với điều kiện là được cấp chứng nhận.

Song, cho đến nay, toàn Tp.HCM chưa có dự án nào được hỗ trợ lãi vay vì không nơi nào cấp chứng nhận trên. Lý do là hiện nay chưa có bộ tiêu chí hay quy định nào về công nghệ cao, cơ quan nào xác nhận, những đơn vị như Trung tâm Công nghệ sinh học, Ban Quản lý Khu NNCNC liệu có thể xác nhận cho doanh nghiệp.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Lê Minh Hưng cho biết, ngành ngân hàng rất quan tâm đến các dự án NNCNC. “NHNN đã triệu tập cuộc họp với nhiều ngân hàng thương mại (NHTM). Nói chung, các ngân hàng đều rất ủng hộ và đồng thuận, nhưng trên cơ sở phải có tiêu chí cụ thể và các dự án phải bảo đảm khả thi về thương mại. Nếu như vậy, các ngân hàng sẽ đồng thuận áp dụng mức lãi suất cho vay ưu đãi, thấp hơn mức thông thường”, Thống đốc khẳng định.

NHNN đã chỉ đạo các NHTM cân đối nguồn vốn với lãi suất phù hợp, cho vay ưu đãi, thấp hơn từ 0,5 đến 1,5% so với lãi suất thông thường để doanh nghiệp NNCNC dễ dàng tiếp cận nguồn vốn tín dụng.

Ngân hàng đã sẵn sàng

Hiện tại, NHNN đã chỉ đạo các NHTM cân đối nguồn vốn với lãi suất phù hợp, cho vay ưu đãi, thấp hơn từ 0,5 đến 1,5% so với lãi suất thông thường để doanh nghiệp NNCNC dễ dàng tiếp cận nguồn vốn tín dụng.

Nhiều NHTM sẵn sàng giải ngân cho các dự án công nghệ cao đủ điều kiện. Hiện ngân hàng Sacombank đã liên kết với Cục Hợp tác và Phát triển nông thôn, Trung tâm Hỗ trợ phát triển Hợp tác xã hỗ trợ vốn cho các mô hình chuỗi giá trị nông nghiệp khép kín theo tiêu chuẩn chất lượng cao.

Ngân hàng Liên Việt đã cam kết dành 10.000 tỷ đồng cho NNCNC. Còn Kienlongbank cũng dành 400 tỷ đồng cho tín dụng nông nghiệp.

Tuy nhiên, Thống đốc cũng cho biết, số lượng vốn giải ngân cho gói tín dụng này vẫn còn rất thấp do thiếu các văn bản hướng dẫn. Vì vậy, NHNN đang phối hợp với Bộ NN&PTNT và các đơn vị liên quan để xây dựng bộ tiêu chí cụ thể xác định các doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, sản xuất sản phẩm nông nghiệp sạch làm căn cứ cho các NHTM triển khai thực hiện chương trình tín dụng này.

Trước đó, tại cuộc họp báo thường kỳ tháng 2, Bộ trưởng, Chủ nhiệm văn phòng Chính phủ, Mai Tiến Dũng cho biết, gói tín dụng 100.000 tỷ đồng không phải ngân sách Nhà nước cấp bù như gói tín dụng 30.000 tỷ đồng mà là NHNN chủ trì giao nhiệm vụ cho các NHTM dành vốn cho vay tới những doanh nghiệp sản xuất NNCNC với lãi suất thấp hơn lãi suất cho vay thông thường 0,5-1,5%, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vay đầu tư trong lĩnh vực này.

Vì vậy, các biện pháp hỗ trợ tổ chức tín dụng (TCTD) cho vay phát triển nông nghiệp, nông thôn gồm: Tái cấp vốn cho TCTD; Áp dụng tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với tiền gửi bằng VND thấp hơn so với tỷ lệ dự trữ bắt buộc thông thường, tương ứng với từng loại tiền gửi.

Đối với TCTD có tỷ trọng dư nợ tín dụng lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn trên tổng dư nợ tín dụng bình quân từ 40% đến dưới 70%, tỷ lệ dự trữ bắt buộc bằng 1/5 tỷ lệ dự trữ bắt buộc thông thường; còn tỷ trọng từ 70% trở lên, tỷ lệ dự trữ bắt buộc bằng 1/20 tỷ lệ dự trữ bắt buộc thông thường.

Huyền Anh