Đây được xem như một nỗ lực chung của cộng động quốc tế nhằm phục hồi dòng vốn đầu tư toàn cầu đang chảy “lờ đờ”, giống như thực trạng chung của kinh tế và thương mại quốc tế.

Kim chỉ nam cho đầu tư toàn cầu

Như Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình từng đề cập, bộ nguyên tắc đầu tư là một trong những ưu tiên quan trọng của chính phủ Trung Quốc khi làm chủ nhà của G20 năm nay, qua đó thúc đẩy một môi trường đầu tư toàn cầu cởi mở và minh bạch.

Tương tự vai trò của các hiệp định quốc tế hiện nay trong lĩnh vực thương mại, bộ nguyên tắc này có ý nghĩa định hướng cho chính phủ các nước trong quá trình xây dựng chính sách đầu tư.

Bộ nguyên tắc đầu tư của G20 không mang tính ràng buộc, thay vào đó chỉ đưa ra hướng dẫn chung nhất, nhắc nhở các quốc gia phải bảo đảm chính sách đầu tư minh bạch, nhất quán giữa quy định trong nước và quốc tế, đồng thời thúc đẩy phát triển bền vững và toàn diện. Sở dĩ tính nhất quán được nhấn mạnh là bởi thực trạng mỗi nước quy định một kiểu khác nhau đã và đang làm phức tạp hóa hoạt động đầu tư xuyên quốc gia.

Lãnh đạo các quốc gia G20 tại Hội nghị Hàng Châu

Theo dự báo của Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), thì FDI toàn cầu năm 2016 có thể giảm 10 - 15%, thậm chí dòng vốn này còn dưới cả mức tiền khủng hoảng tài chính 2008. Dù đầu tư đã tăng 38% trong năm 2015 so với một năm trước, song UNCTAD cho rằng đó chẳng qua là kết quả từ các thương vụ mua bán sáp nhập đơn lẻ, chứ chưa phải là sự tăng trưởng bền vững của vốn đầu tư trong những lĩnh vực có nhiều tiềm năng dài hạn.

Tổng thư ký Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) - ông Angel Gurría, lo ngại thế giới “như đang đi giật lùi” và “thương mại toàn cầu lẽ ra phải tăng trưởng 6 - 7% thì lại chỉ có 3%”.

Lời nhắc nhở cho nước chủ nhà

Một vấn đề nổi cộm khác mà lãnh đạo của các nền kinh tế lớn nhất thế giới cùng chia sẻ, xem như ưu tiên cấp bách hàng đầu là làm sao thuyết phục được công chúng về lợi ích của toàn cầu hóa.

“Nhiều người dân nước tôi tỏ ra thất vọng với tốc độ toàn cầu hóa và cảm thấy không được hưởng lợi gì từ thương mại quốc tế. Đây là vấn đề chúng ta không thể bỏ qua”, Thủ tướng Anh - bà Theresa May, cho biết.

Tổng thống Mỹ Barack Obama thì thừa nhận “Trật tự quốc tế đang căng thẳng” và tại G20 này, các bên cần phải “tiếp tục thảo luận về về tăng trưởng toàn diện và bền vững”. Trong khi đó, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cảnh báo hệ số gini toàn cầu - thước đo mức độ bất bình đẳng thu nhập - đã vượt mức báo động 0,6 và chạm mốc 0,7.

Toàn cầu hóa đang bị xem là cuộc chơi thắng - thua, mà ở đó cái được của nước này là cái mất của nước khác; điển hình như sự trỗi dậy của Trung Quốc. Quốc gia đông dân nhất thế giới được cho là nước hưởng lợi nhiều nhất từ quá trình toàn cầu hóa, nhưng cái mác “nhà đầu tư toàn cầu” không phải lúc nào cũng nhận được sự tiếp đón nồng hậu.

Gần đây nhất, một số dự án lớn ở Australia và Anh đã đồng loạt lắc đầu trước đề xuất đầu tư của doanh nghiệp Trung Quốc vì nhiều lý do khác nhau. Chính quyền Australia thậm chí còn ban hành cẩm nang hơn 200 trang cảnh báo các nghị sĩ của mình phải cẩn trọng hơn, khi hoạch định chính sách liên quan đến cấp phép cho doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư vào Australia.

Trả lời phỏng vấn CNN, ông Obama cũng nhắn nhủ Bắc Kinh không thể chỉ vì lợi ích của mình mà gây khó khăn cho nước khác, “thương mại tự do là chưa đủ mà phải bảo đảm thương mại công bằng nữa”.

Theo thông tin trên tờ Financial Times, trong cuộc gặp song phương với ông Tập Cận Bình, Tổng thống Mỹ cũng đề cập tới vấn đề nhân quyền của Trung Quốc và kêu gọi nước này tuân thủ phán quyết của tòa án quốc tế về việc Trung Quốc không có cơ sở pháp lý cho tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông.

Hải Châu