Việc Hợp tác xã (HTX) Dịch vụ nông nghiệp Minh An đòi bán hai thương hiệu cà phê đang sở hữu là “Coffee Đức Lập Minh An” và “Coffee Đức Lập Dakmil” cho doanh nghiệp (DN) của Trung Quốc đã tạo nên những ý kiến trái chiều, gây bức xúc trong dư luận. Vậy đằng sau câu chuyện HTX này đòi bán đi thương hiệu của mình là gì?

Trao đổi với Thời báo Kinh Doanh, ông Nguyễn Văn Toàn - Chủ nhiệm HTX Minh An khẳng định: HTX không có ý định bán đi hai thương hiệu cho DN Trung Quốc.

“Đã có một đại diện của DN Việt Nam hợp tác với công ty bên Trung Quốc đặt vấn đề mua lại hai thương hiệu cà phê của chúng tôi với giá 18 tỷ đồng, chứ DN Trung Quốc chưa gặp trực tiếp HTX để đưa ra lời đề nghị này. Tuy nhiên, chúng tôi khẳng định không có chuyện bán hai thương hiệu cho DN Trung Quốc mà là xin kiến nghị lên UBND tỉnh cùng các sở, ban ngành được chuyển giao cho tỉnh một phần nhãn hiệu là chữ Đức Lập mà không lấy bất kỳ khoản phí nào để tỉnh xây dựng nhãn hiệu tập thể và HTX xin vay vốn hỗ trợ đầu tư ”, ông Toàn cho biết.

Khó khăn từ vay vốn

Ngày 7/3/2012, HTX này gửi văn bản lên UBND tỉnh Đăk Nông cùng các sở, ban ngành của tỉnh (Sở Công Thương, Sở Tài chính, Sở NN&PTNT…) với nội dung “xin giải pháp bảo vệ và hỗ trợ hợp tác phát triển”. Tờ trình nêu rõ, năm 2009, HTX được Ngân hàng Phát triển Việt Nam khu vực Đăk Lăk, Đăk Nông bảo lãnh cho vay vốn, nhưng do biến động của thị trường và giá thu mua sụt giảm, HTX phải bán cà phê với giá thấp để trả nợ. Năm 2010, theo đúng thời hạn, HTX này đã trả cho ngân hàng khoản vay là 13,5 tỷ đồng, nhưng ngân hàng không cho vay lại, nên HTX càng gặp khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

Sau khi thanh toán nguồn vốn kinh doanh, HTX đang nợ vay của Ngân hàng NN&PTNT (Agribank) huyện Đăk Mil với số tiền 1,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, trong thời gian từ ngày 21/9/2010 - 30/1/2011, HTX gặp phải trở ngại do có nhân viên chiếm đoạt con dấu lập giấy tờ giả và đăng ký thay đổi bộ máy quản lý của HTX nhằm chiếm đoạt tài sản.

Theo đó, HTX đã trình lên các cấp chính quyền địa phương và Ủy ban Pháp luật Quốc hội.
Đến ngày 24/1/2011, Ủy ban Pháp luật của Quốc hội đã có Thông báo số 3443/UBPL12 nêu rõ đã chuyển đơn và tài liệu đến Công an huyện Đăk Mil để xem xét, giải quyết theo thẩm quyền.

Ngày 30/1/2011, HTX được Công an huyện Đăk Mil giao lại con dấu. Tuy nhiên, trong thời gian 4 tháng 10 ngày bị mất con dấu, HTX bị mất cơ hội trong kinh doanh vụ mùa năm 2011 - 2012, dẫn đến nợ quá hạn tại ngân hàng, trở thành nợ xấu. Khi có con dấu để hoạt động, HTX đến ngân hàng xin thanh toán để được vay lại thì ngân hàng cho biết do nợ xấu nên phải thanh toán và không được vay lại, dẫn đến HTX không có vốn kinh doanh.

Căn cứ vào các chương trình hỗ trợ khuyến khích phát triển sản xuất của Chính phủ, ngày 20/10/2010, HTX gửi đơn kiến nghị xin khoanh nợ 1,5 tỷ đồng tại Agribank đến Thủ tướng Chính phủ và xin vay 10 tỷ đồng để phát triển kinh doanh.

Ngày 21/12/2010, Văn phòng Chính phủ đã có văn bản số 2047/PCVB - VPCP gửi đến Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), Agribank về trường hợp của HTX. Tiếp đó, ngày 6/1/2011, NHNN đã có công văn số 71/NHNN - TD đề nghị giải quyết trường hợp của HTX, thực hiện hỗ trợ theo chủ trương chính sách của Nhà nước.

Tuy nhiên, ngày 29/1/2011, Agribank Chi nhánh huyện Đăk Mil có thông báo số 02/TB từ chối khoanh nợ và không cho vay vốn với HTX. Do đó, HTX Minh An tiếp tục gửi 11 văn bản vào ngày 7/3/2012 kiến nghị lên UBND tỉnh và các sở, ban ngành đề nghị xin cho HTX vay 5 tỷ đồng và nêu rõ sẽ thế chấp tài sản và chuyển giao thương hiệu cho tỉnh. Tuy nhiên, đến nay mới chỉ có 3 đơn vị có văn bản trả lời, trong đó Sở NN&PTNT, Sở Tài chính có kiến nghị hỗ trợ vay vốn cho HTX.

Không bán thương hiệu?

HTX dịch vụ nông nghiệp Minh An hiện nay đang sở hữu “Coffee Minh An Đức Lập” và “Coffee Đức Lập Dakmil” - được đánh giá là những thương hiệu nổi tiếng trên thị trường, được Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận bảo hộ tại Việt Nam và được đăng ký bảo hộ tại Trung Quốc và Mỹ. Hiện sản phẩm của HTX đã phát triển ở nhiều thị trường trong nước và quốc tế như Trung Quốc, Thái Lan, Hàn Quốc, Mỹ...

Thương hiệu còn được Liên hiệp Các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam, Bộ NN&PTNT, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học Công nghệ, Giải thưởng Quốc gia do Ban Tuyên giáo Trung ương tặng Top 100 DN hội nhập và phát triển; Hiệp hội DN nhỏ và vừa, Hội Sở hữu trí tuệ Việt Nam bình chọn Thương hiệu cà phê bột hợp chuẩn về sở hữu trí tuệ, được tặng nhiều cúp vàng cho thương hiệu sản phẩm trong nước. Thương hiệu “Coffee Đức Lập Dakmil” đã được Tổ chức Sáng tạo thương mại quốc tế tặng Cúp vàng Paris 2008, Cúp bạch kim New York 2009. Năm 2010 HTX đã được Bộ trưởng Bộ Tài chính tặng bằng khen về hoàn thành xuất sắc chính sách thuế năm 2009…

Tuy nhiên, trước nguy cơ bị phá sản, Tờ trình kiến nghị của HTX này cũng nêu rõ nếu việc chuyển giao thương hiệu cho địa phương không thành công và HTX không nhận được sự hỗ trợ vay vốn thì HTX sẽ phải chuyển nhượng nhãn hiệu và thanh lý tài sản để thu hồi vốn, tái đầu tư, mặc dù đây là hình thức có thể gây tổn thất lớn cho tỉnh trong phát triển thương hiệu Đức Lập. Tuy nhiên, ông Toàn cũng khẳng định trong trường hợp không có sự hỗ trợ vốn tái đầu tư, phải chuyển nhượng thương hiệu thì HTX cũng sẽ không chuyển nhượng nhãn hiệu cho nước ngoài mà chỉ lựa chọn DN trong nước.

“Chúng tôi xin UBND tỉnh cho vay 5 tỷ đồng và dùng tài sản nhà máy để thế chấp. Theo chương trình phát triển thương hiệu của tỉnh muốn sử dụng Thương hiệu Đức Lập của HTX thì HTX xin nhượng lại cho tỉnh mà không lấy một chi phí nào, chỉ cần thiết xin hỗ trợ vay vốn và HTX tự kinh doanh và bù đắp lấy. HTX đã chọn được phương án kinh doanh hiệu quả để phát triển với số vốn vừa phải như vậy. HTX cũng đã viết một đề án phát triển thị trường cà phê hiệu quả và bền vững; và cũng đã có văn bản chỉ đạo số 877/UBND - NN ngày 19/3/2012 của UBNB tỉnh giao cho Sở NN&PTNT phối hợp với Sở Khoa học Công nghệ, Sở Công Thương đến HTX để đánh giá làm rõ ý tưởng và kiến nghị của HTX để trình UBND tỉnh trước ngày 10/4/2012, nhưng các sở chưa thực hiện được”, ông Toàn chia sẻ.

Cẩm An