Thảo luận tại Hội trường, nhiều đại biểu cho rằng, đặc xá là tập quán xã hội hết sức cần thiết, vừa là sự khích lệ cho những người hoàn lương, nhưng cũng thể hiện tính nhân đạo. Tuy nhiên, cũng có một số đại biểu đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội bổ sung thêm một số đối tượng như: người bị kết án về các tội phạm ma túy, đánh bạc, giết người, hiếp dâm trẻ em, chống phá cơ sở giam giữ vào diện không được đề nghị đặc xá, quy định tại điều 12 của dự thảo Luật.

Đại biểu Ma Thị Thúy (Đoàn Tuyên Quang) đề nghị bổ sung đối tượng là phạm nhân đã bị truy nã loại nguy hiểm trở lên mà không tự ra đầu thú, bị bắt.

“Việc bổ sung này là cần thiết nhằm phân hóa nhóm phạm nhân này với những phạm nhân khác, nhằm bảo đảm công bằng cho những người có án phạt tù có ý thức chấp hành án tốt, đồng thời làm thay đổi nhận thức của các đối tượng bị truy nã, ra đầu thú để được hưởng khoan hồng, góp phần ngăn ngừa tội phạm”, đại biểu nói.

Bên cạnh đó, đại biểu Thúy đề nghị bổ sung đối tượng là tội phạm về ma túy và tội phạm liên quan đến đánh bạc vào diện không được đề nghị đặc xá.

Dẫn quy định tại Khoản 1 điều 12 của dự thảo Luật sửa đổi quy định đối tượng không được đề nghị đặc xá là những người bị kết án phạt tù về một trong các tội quy định tại các điều 108, 109, 110, 111, 112, 113, 299 và một trong các tội quy định tại chương 26 của Bộ luật Hình sự.

Đại biểu Thúy cho hay, theo các điều 108 - 112, cũng như điều 299, quy định về các tội phản bội Tổ quốc, lật đổ chính quyền, gián điệp, xâm phạm an ninh quốc gia, bạo loạn và tội khủng bố chống chính quyền nhân dân, nhưng chưa có quy định về tội phạm ma túy và tội phạm liên quan đến đánh bạc.

"Loại tội phạm ma túy và tội phạm liên quan đến đánh bạc là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các loại tội phạm khác. Khả năng hoàn lương của các đối tượng này khi trở về địa phương rất thấp. Sau khi trở về địa phương thường gây mất trật tự, an ninh tại nơi cư trú. Bên cạnh đó, những trường hợp tái phạm sau khi đặc xá chủ yếu tập trung vào số đối tượng này, dù trong thời gian chấp hành án, họ có thể cải tạo tốt. Vì vậy, việc bổ sung 2 đối tượng này vào diện không được đề nghị đặc xá là cần thiết", đại biểu Thúy nói.

Chia sẻ về vấn đề tha tù trước thời hạn, đại biểu Dương Trung Quốc (Đoàn Đồng Nai) nhìn nhận việc đặc xá sẽ được xem xét dựa trên kết quả phấn đấu và cải tạo của người vi phạm để rút ngắn thời gian cách ly khỏi xã hội.

“Theo tôi, đây cũng là một giải pháp nhân đạo và phù hợp với hoàn cảnh thực tế”, ông Quốc cho biết.

Tuy nhiên, theo ông Quốc, điều quan trọng khi người phạm tội rời khỏi nhà tù có về được với môi trường sống lành mạnh hay không và trong quá trình lựa chọn người được tha tù có minh bạch và đúng tiêu chuẩn hay không, ai là người giám sát việc này. Và đây là một câu hỏi rất khó.

“Hiện nay, người được đặc xá đang được “phó mặc” cho chính quyền địa phương. Nếu chính quyền địa phương nghiêm túc thì người được tha tù có cơ hội hòa nhập cộng đồng nhanh hơn, còn không đây sẽ lại là cơ hội cho tiêu cực phát triển. Do đó, cần có sự giám sát của toàn thể xã hội”, ông Quốc nói.

Hoàng Hà