Thời điểm này, các ngân hàng thương mại niêm yết đều đang phải cân đối lại lợi nhuận, tiết giảm cổ tức để tập trung vào mục tiêu tăng vốn điều lệ, tăng hệ số an toàn CAR, mở rộng tín dụng, đảm bảo cho sự tăng trưởng an toàn và bền vững theo chuẩn Basel II.

Vì vậy, thay cho phương án “nói không với cổ tức”, nhiều ngân hàng sẽ thông qua phương án chia cổ tức trong mùa ĐHCĐ năm nay.

Cổ đông mong chờ cổ tức hậu hĩnh

Trước thềm ĐHCĐ năm 2017, một vài ngân hàng đã tiết lộ phương án chia cổ tức như ngân hàng LienVietPostBank vừa tổ chức ĐHĐCĐ thông qua kế hoạch chia cổ tức với tỷ lệ chi trả năm 2016 là 10%, trong đó 4% chi trả bằng tiền mặt và 6% chi trả bằng cổ phiếu.

Trước đó, LienVietPostBank đã được ĐHĐCĐ thông qua tỷ lệ chi trả cổ tức là 8%, tuy nhiên với kết quả kinh doanh khả quan trong năm qua, ngân hàng này đã quyết định nâng mức chi trả lên 10%.

Năm 2016, vốn điều lệ của LienVietPostBank là 6.460 tỷ đồng, tổng tài sản đạt gần 142.000 tỷ đồng, dư nợ tín dụng hơn 83.000 tỷ đồng, huy động vốn thị trường 1 đạt hơn 116.000 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 1.348 tỷ đồng. Cùng với đó, ngân hàng này cũng phát triển có hiệu quả các hoạt động kinh doanh.

Một số ngân hàng khác cũng đang bước vào quá trình chuẩn bị cho mùa ĐHCĐ sắp tới. Ở thời điểm này, cổ đông của nhiều ngân hàng lớn đang kỳ vọng việc chia cổ tức bằng tiền mặt sẽ hậu hĩnh hơn những năm trước.

Anh Thanh Chung – một cổ đông của ngân hàng Vietcombank – chia sẻ, năm 2016, Vietcombank đã duyệt chia cổ tức năm 2015 bằng tiền mặt 10% và thưởng cổ phiếu 35%. Tuy vậy, với kết quả kinh doanh năm 2016 lãi lớn hơn, cổ đông chúng tôi đang kỳ vọng tỷ lệ chia cổ tức sẽ hậu hĩnh hơn.
Kết quả kinh doanh năm 2016, Vietcombank ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận trước thuế tới 24%, đạt hơn 8.517 tỷ đồng và lãi sau thuế còn 6.845 tỷ đồng. Chỉ số EPS được cải thiện, tăng 16% lên 1.897 đồng/CP.

Dù lợi nhuận cao, nhưng do nợ xấu lớn chiếm 2/3 là nợ nhóm 5 (nợ mất vốn 4.187 tỷ đồng) trích lập dự phòng rủi ro tới 8.125 tỷ đồng, nên tỷ lệ chia cổ tức bằng tiền mặt không được như kỳ vọng của các cổ đông.

Trong khi đó, tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2016, Vietinbank và BIDV đã biểu quyết thông qua việc không chia trả cổ tức năm 2015 mà để lại lợi nhuận cho việc tăng vốn, nâng khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn mới Basel II nhất là hệ số an toàn vốn CAR.

Tuy nhiên, Bộ Tài chính đã có ý kiến với NHNN đề nghị chỉ đạo Người đại diện vốn Nhà nước tại hai ngân hàng này biểu quyết lại việc chia cổ tức bằng tiền mặt.
Vì vậy, ngày 22/10 BIDV đã có thông báo về việc chốt danh sách và chi trả cổ tức năm 2015 theo tỷ lệ chi trả là 8,5% bằng tiền mặt, còn Vietinbank là 7%.

Rất nhiều ngân hàng đã áp dụng phương thức thanh toán cổ tức bằng tiền mặt và cổ phiếu, điều này đã nhận được sự đồng thuận của các cổ đông.

Kiểm soát để tránh lỗ thật, lãi giả

Thời điểm này, các cổ đông, nhà đầu tư đang chờ đợi con số lợi nhuận chính xác của năm 2016 từ các ngân hàng sẽ được công bố tại ĐHCĐ. Vấn đề được cổ đông quan tâm nhất lúc này là cổ tức sẽ được chi trả bằng cổ phiếu hay tiền mặt; tỷ lệ cổ tức có cải thiện không khi mà NHNN đang siết chặt việc chia cổ tức ở mức thấp trên dưới 10% hoặc không chia cổ tức.

Theo quy định, NHNN sẽ ấn định chỉ tiêu chia cổ tức cụ thể đối với từng ngân hàng thương mại trên cơ sở xác định rủi ro tiềm ẩn, quy mô nợ xấu, mức độ trích lập dự phòng rủi ro. Ví dụ, ngân hàng muốn chi trả cổ tức 9% nhưng cuối cùng phải chi trả mức 6% theo quyết định của NHNN.

Lý giải vấn đề này, các chuyên gia ngành ngân hàng chia sẻ những năm qua, tỷ lệ nợ xấu cao, một số ngân hàng bộc lộ những yếu kém và đã có ngân hàng phải bán giá 0 đồng. Do đó, việc kiểm soát chia cổ tức là điều cần thiết, tránh tình trạng “lỗ thật, lãi giả”.

Liên quan đến việc rất nhiều cổ đông không thích nhận cổ tức bằng cổ phiếu, vì cho rằng cổ đông sẽ chịu thiệt còn ngân hàng được hưởng lợi, Ts. Cấn Văn Lực cho hay, thực tế không phải như vậy, mà cả hai bên cùng có lợi.

Ông Lực phân tích, khi ngân hàng phát hành cổ phiếu sẽ tăng vốn điều lệ, mở rộng đầu tư sinh lời, từ đó giúp cổ phiếu ngân hàng tăng. Khi cổ phiếu tăng, cổ tức cũng sẽ tăng, như vậy cổ đông và ngân hàng sẽ cùng có lợi.

Về lâu dài, cách chia cổ tức bằng cổ tiền mặt cộng thêm cổ phiếu một cách ổn định sẽ giúp cổ đông yên tâm khi sở hữu cổ phiếu. Nếu chia hết cổ tức bằng tiền mặt, trước mắt, cổ đông có thể hưởng lợi, nhưng ngân hàng sẽ thiếu vốn để mở rộng kinh doanh, đến khi có biến động, rủi ro là khó tránh khỏi.

Thực tế, rất nhiều ngân hàng đã áp dụng phương thức thanh toán cổ tức bằng tiền mặt và cổ phiếu, điều này đã nhận được sự đồng thuận của các cổ đông như ngân hàng BIDV, Vietinbank, LienVietPostBank.

Huyền Anh