Theo thống kê mới nhất của Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT), dịch tả lợn châu Phi đã khiến nguồn cung thịt lợn thiếu hụt khoảng 5,7% do lợn bị bệnh và phải tiêu hủy. Thực trạng này đã khiến giá thịt lợn tăng mạnh thời gian qua, khiến sức mua giảm mạnh.

Tính đến ngày 11/11, giá lợn hơi trung bình trên địa bàn miền Bắc đã vượt mức 75.000 đồng/kg, nhiều địa phương thậm chí đã chạm mốc 80.000 đồng/kg, là mức cao kỷ lục trong nhiều năm qua.

Kỷ lục về giá

Thị trường Hà Nội tiếp tục tạo nên cơn sốt giá thịt lợn mới với mức giá trung bình khoảng 73.000 đồng/kg, đặc biệt lợn hơi loại 1 trọng lượng lớn bắt tại các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ có nơi lên tới 76.000 đồng/kg.

Tại các tỉnh Hưng Yên, Thái Nguyên, Tuyên Quang, giá lợn hơi thấp hơn nhưng cũng ở mức 71.000-72.000 đồng/ kg. Tại nhiều tỉnh, giá lợn hơi phổ biến ở mức 69.000 – 70.000 đồng/kg.

Khu vực phía Nam được coi là “thủ phủ” chăn nuôi lợn nhưng giá lợn hơi cũng đang tăng rất nhanh trong vài ngày gần đây và sắp đuổi kịp giá lợn phía Bắc.

Theo đó, giá lợn hơi tại Đồng Nai được thương lái mua cao nhất là 65.000 đồng/kg. Tại các tỉnh như Bình Dương, Tp.HCM, Bình Phước, Tây Ninh, Bến Tre, Vũng Tàu, Long, An, Vĩnh Long Cần Thơ, Cà Mau, Tiền Giang, giá lợn hơi được thu mua với mức cao 60.000 – 63.000 đồng/kg.

Còn tại Kiên Giang, Hậu Giang, Đồng Tháp, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Trà Vinh…, giá lợn hơi dao động ở mức thấp hơn, từ 58.000 – 59.000 đồng/kg.

Giá lợn hơi tại một số tỉnh miền Trung cũng đã cán mức 72.000 đồng/ kg, cao nhất tập trung tại các tỉnh Nghệ An, Thanh Hóa, từ 71.000-72.000 đồng/kg.

Tại khu vực Tây Nguyên, giá lợn hơi dễ chịu hơn với mức cao nhất tại Đắk Lắk chỉ 58.000 đồng/kg. Tại các tỉnh Nam Trung bộ, giá lợn hơi dao động ở mức khá cao so với thời gian trước, từ 58.000 – 59.000 đồng/kg (Quảng Bình, Bình Thuận, Ninh Thuận, Khánh Hòa).

Giá lợn hơi tăng cao kéo theo giá thịt lợn bán ra tại thị trường cũng tăng chóng mặt. Ghi nhận tại một số chợ ở Hà Nội, giá thịt lợn đang ở mức 140.000-160.000 đồng/kg.

Theo một tiểu thương tại chợ Cầu Giấy, lượng thịt lợn bán ra mỗi ngày chỉ đạt 50% so với trước đây, người tiêu dùng đã chuyển sang ăn các loại thực phẩm khác để thay thế thịt lợn do giá cao.

Đáng chú ý, báo cáo mới nhất của Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản dự báo giá thịt lợn thời gian tới sẽ tăng do nhu cầu lớn dịp cuối năm. Đặc biệt, do nguồn cung hạn chế, cơ quan này khuyên người dân sử dụng các nguồn thịt khác thay thế, tránh gây sức ép lên nguồn cung thịt lợn khiến giá cả tăng cao hơn.

Có sự can thiệp?

Trả lời chất vấn trước Quốc hội về tình hình dịch tả lợn châu Phi và nguy cơ thiếu thịt lợn vào cuối năm khiến giá thịt lợn tăng cao, Bộ trưởng NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường cho biết dịch tả lợn châu Phi là đại dịch lịch sử, chưa bao giờ chúng ta phải đối mặt với loại dịch tác hại ghê gớm như vậy.

Virus dịch tả này xâm nhập đàn lợn, gây tỷ lệ chết 100%, trong khi thế giới chưa sản xuất ra được vắc xin. Việt Nam cũng có kịch bản đối phó với dịch nhưng đến ngày 1/2/2019, ổ dịch đầu tiên được phát hiện và trong thời gian ngắn đã lan ra toàn quốc.

Thực tế, việc giá thịt lợn hơi tăng cao do nguồn cung khan hiếm bởi sự ảnh hưởng của dịch tả lợn châu Phi đã được các cơ quan nhắc lại khá nhiều tại các báo cáo, hội nghị… Tuy nhiên, bên cạnh ảnh hưởng của dịch còn có nguyên nhân khác đến từ các thương lái.

Chia sẻ về giá thịt lợn trong thời gian vừa qua, một chủ trang trại tại Hưng Yên cho biết giá tăng cao nhưng chi phí sản xuất cũng tăng cao. Do đó, giá thịt lợn tăng cũng chỉ hòa gốc, chưa thể bù được khoản lỗ do dịch trước đó.

Tuy nhiên, ở một diễn biến khác, tại kho trung chuyển lợn của Tập đoàn CP, lứa lợn hơn 300 con chuẩn bị xuất bán, với trọng lượng trung bình 100 – 130kg giá xuất chuồng chỉ 65.000 đồng/ kg, thấp hơn gần 10.000 đồng so với giá của thương lái bán ra và của các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ.

Đại diện của Tập đoàn CP cho biết với mức giá 65.000 đồng/kg đã đủ có lãi cho cả người dân và công ty, có thể bù lỗ cho suốt thời gian giá lợn xuống thấp do dịch bệnh tả lợn châu Phi, trừ hết chi phí vẫn có thể thu về 2 – 2,5 triệu đồng/con.

Theo đại diện Cục Chăn nuôi, lượng thịt bán ra giảm khá mạnh so với trước đây 2 tháng, thể hiện nguồn cung không thiếu nhưng khâu lưu thông đang có vấn đề, thương lái đang nhân cơ hội này để “thổi giá” và ăn chênh lệch.

Thời gian qua, ngành chăn nuôi cũng đã đưa ra các giải pháp như thông tin kịp thời, đầy đủ về nguồn và giá lợn ở từng địa phương, có mức ổn định và phù hợp. Bên cạnh đó, kiểm soát chặt chẽ thị trường trong khâu lưu thông, tránh việc tự đẩy giá của các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ; chỉ đạo quyết liệt khâu tái đàn, đảm bảo nguồn cung thịt cho các tháng cuối năm; đẩy mạnh kiểm soát dịch bệnh, tránh tình trạng bùng phát trở lại.

Vân Linh