Nhóm vốn hóa trên 100.000 tỷ đồng hiện có 23 doanh nghiệp, tập trung chủ yếu ở các lĩnh vực ngân hàng, công nghệ, bất động sản, sản xuất công nghiệp và tiêu dùng. Đây là những doanh nghiệp đầu ngành, có khả năng chi phối thị trường và sở hữu lợi thế cạnh tranh đáng kể.

Không phải cổ phiếu lớn nào cũng hấp dẫn

Trong nhóm này, FPT (FPT) được xem là một trong những doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh nhất. Công ty duy trì tốc độ tăng trưởng lợi nhuận ổn định trong nhiều năm liên tiếp nhờ mảng xuất khẩu phần mềm, chuyển đổi số và dịch vụ công nghệ thông tin.

Khác với nhiều doanh nghiệp lớn phụ thuộc vào chu kỳ kinh tế, FPT sở hữu dòng tiền ổn định, tỷ lệ nợ thấp và khả năng mở rộng thị trường quốc tế ngày càng mạnh. Điều này giúp doanh nghiệp duy trì sức khỏe tài chính vững vàng ngay cả trong những giai đoạn kinh tế khó khăn.

Ở lĩnh vực ngân hàng, Vietcombank (VCB) và Techcombank (TCB) tiếp tục là hai cái tên nổi bật. Vietcombank được đánh giá cao nhờ chất lượng tài sản tốt, tỷ lệ nợ xấu thấp và khả năng kiểm soát rủi ro hiệu quả.

Trong khi đó, Techcombank sở hữu lợi thế về ngân hàng số, tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn cao và hiệu quả sinh lời thuộc nhóm dẫn đầu hệ thống. Dù hoạt động trong lĩnh vực chịu ảnh hưởng từ chu kỳ tín dụng, cả hai ngân hàng vẫn duy trì vị thế vững chắc nhờ nền tảng quản trị tốt.

Nhóm công nghiệp có đại diện tiêu biểu là Hòa Phát (HPG). Sau giai đoạn khó khăn của ngành thép, doanh nghiệp đang từng bước phục hồi nhờ nhu cầu đầu tư công gia tăng và sự cải thiện của thị trường bất động sản. Với vị thế số một ngành thép Việt Nam cùng lợi thế quy mô sản xuất lớn, Hòa Phát vẫn được đánh giá là doanh nghiệp có sức cạnh tranh hàng đầu trong ngành.

Trong khi đó, Vinhomes (VHM) tiếp tục là doanh nghiệp bất động sản sở hữu quỹ đất lớn nhất thị trường. Mặc dù ngành địa ốc trải qua giai đoạn điều chỉnh kéo dài, doanh nghiệp vẫn duy trì lợi thế vượt trội về quỹ đất, năng lực triển khai dự án và khả năng tiếp cận nguồn vốn. Đây là những yếu tố giúp Vinhomes giữ được vị thế dẫn đầu khi thị trường bất động sản bước vào chu kỳ hồi phục.

Ngược lại, không phải doanh nghiệp vốn hóa lớn nào cũng có nền tảng tài chính thật sự vững mạnh. Một số doanh nghiệp như Masan (MSN) hay Vingroup (VIC) vẫn đang đối mặt với áp lực nợ vay và nhu cầu vốn đầu tư lớn. Dù sở hữu hệ sinh thái kinh doanh đa dạng và nhiều tài sản giá trị, hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp này phụ thuộc đáng kể vào quá trình tái cấu trúc và khả năng hiện thực hóa các kế hoạch tăng trưởng trong tương lai.

Cơ hội đi cùng sự phân hóa

Nếu sức khỏe doanh nghiệp phản ánh chất lượng nội tại thì giá cổ phiếu lại thể hiện kỳ vọng của thị trường đối với tương lai doanh nghiệp đó. Thực tế cho thấy, không ít doanh nghiệp có nền tảng tài chính rất tốt nhưng giá cổ phiếu tăng chậm, trong khi một số doanh nghiệp khác lại tăng mạnh nhờ kỳ vọng dù kết quả kinh doanh chưa thực sự bứt phá.

Nhóm cổ phiếu được đánh giá có mức độ an toàn cao hiện nay gồm FPT, VCB và TCB. Đây là những doanh nghiệp sở hữu nền tảng tài chính vững chắc, lợi nhuận tăng trưởng ổn định và ít chịu tác động từ các yếu tố bất thường. Tuy nhiên, chính vì chất lượng cao nên định giá của các cổ phiếu này thường không còn quá rẻ. Nhà đầu tư kỳ vọng vào nhóm này chủ yếu hướng tới tăng trưởng bền vững thay vì những đợt tăng giá đột biến.

Chẳng hạn, cổ phiếu FPT đã rơi xuống vùng thấp nhất trong khoảng 27 tháng, kể từ tháng 2/2024, thị giá không còn 3 chữ số, trước khi ghi nhận sự hồi phục nhẹ trong vài phiên gần đây.

Đối với HPG và VHM, câu chuyện đầu tư lại gắn với chu kỳ kinh tế. Khi đầu tư công được đẩy mạnh, nhu cầu thép gia tăng và thị trường bất động sản phục hồi, hai doanh nghiệp này có thể bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ hơn. Vì vậy, cổ phiếu HPG và VHM thường được nhiều nhà đầu tư lựa chọn như những đại diện tiêu biểu cho chu kỳ hồi phục của nền kinh tế.

Một trong những nhóm cổ phiếu gây nhiều tranh luận nhất hiện nay là VIC và MSN. Với VIC, thị trường đang đặt cược vào triển vọng dài hạn của hệ sinh thái gồm bất động sản, công nghiệp và xe điện. Nếu các kế hoạch kinh doanh đạt kết quả tích cực, cổ phiếu có thể tiếp tục ghi nhận mức tăng đáng kể. Tuy nhiên, đi kèm với cơ hội là rủi ro lớn hơn do nhu cầu vốn đầu tư rất cao và sự phụ thuộc vào nhiều dự án dài hạn.

Masan cũng mang đặc điểm tương tự khi sở hữu hệ sinh thái tiêu dùng rộng lớn. Việc cải thiện hiệu quả hoạt động của hệ thống bán lẻ WinCommerce và tối ưu cấu trúc tài chính sẽ đóng vai trò quyết định đối với triển vọng tăng giá của cổ phiếu trong thời gian tới.

Đáng chú ý, thị trường gần đây chứng kiến sự xuất hiện của một số doanh nghiệp mới gia nhập “câu lạc bộ” vốn hóa trên 100.000 tỷ đồng nhờ đà tăng giá cổ phiếu mạnh mẽ. Điều này cho thấy quy mô vốn hóa có thể thay đổi rất nhanh theo tâm lý thị trường. Vì vậy, nhà đầu tư không nên chỉ nhìn vào giá trị vốn hóa mà bỏ qua các chỉ tiêu cốt lõi như lợi nhuận, dòng tiền, nợ vay và triển vọng ngành nghề.

Thị trường chứng khoán với nỗi lo phụ thuộc quá nhiều vào nhóm vốn hoá lớn

Nhìn tổng thể, nhóm doanh nghiệp vốn hóa trên 100.000 tỷ đồng vẫn là khu vực tập trung nhiều doanh nghiệp chất lượng nhất thị trường chứng khoán Việt Nam.

Tuy nhiên, mức độ hấp dẫn của cổ phiếu không đồng đều. Những doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững chắc như FPT, Vietcombank hay Techcombank phù hợp với chiến lược đầu tư dài hạn và quản trị rủi ro. Trong khi đó, các cổ phiếu như Vingroup, Vinhomes, Masan hay Hòa Phát có thể mang lại mức sinh lời cao hơn nếu chu kỳ kinh tế diễn biến thuận lợi, nhưng cũng đi kèm rủi ro lớn hơn.

Sự phân hóa ngày càng rõ nét của thị trường cho thấy giai đoạn đầu tư dựa trên “câu chuyện” đang dần nhường chỗ cho việc đánh giá chất lượng doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, sức khỏe tài chính và khả năng tạo ra lợi nhuận bền vững sẽ tiếp tục là yếu tố quyết định giá trị thực của các doanh nghiệp nghìn tỷ trên sàn chứng khoán.

Hải Giang