Thương vụ Việt Nam tại Campuchia cho biết trong cơ cấu hàng xuất khẩu của Campuchia sang Việt Nam, mặt hàng hạt điều chiếm tỷ trọng khoảng 25% tổng kim ngạch. Hiện nay, do giá thu mua mặt hàng này giảm cộng với biến đổi khí hậu làm cho diện tích trồng điều ở Campuchia ngày càng thu hẹp.

Theo Hiệp hội Hạt điều Campuchia, từ diện tích khoảng 800.000 ha vào năm 2021, diện tích trồng điều đã giảm xuống còn 700.000 ha vào năm 2022.

"Việc sụt giảm diện tích trồng điều không chỉ ảnh hưởng đến xuất khẩu mặt hàng này mà còn ảnh hưởng đáng kể đến kim ngạch xuất khẩu của nước này sang Việt Nam", Thương vụ Việt Nam tại Campuchia chia sẻ. 

Việc thiếu nguồn nguyên liệu điều từ Campuchia có thể ảnh hưởng tới hoạt động xuất khẩu điều của Việt Nam. Theo số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan, tháng 9/2022, xuất khẩu hạt điều của Việt Nam đạt 38,32 nghìn tấn, trị giá 234,36 triệu USD, giảm 18,2% về lượng và giảm 14,4% về trị giá so với tháng 8/2022, so với tháng 9/2021 giảm 25,5% về lượng và giảm 31,4% về trị giá.

Tính chung 9 tháng đầu năm 2022, xuất khẩu hạt điều của Việt Nam đạt 380,53 nghìn tấn, trị giá 2,28 tỷ USD, giảm 11,1% về lượng và giảm 14,4% về trị giá so với cùng kỳ năm 2021.

Tháng 9/2022, giá xuất khẩu bình quân hạt điều của Việt Nam đạt mức 6.116 USD/tấn, tăng 4,6% so với tháng 8/2022, nhưng giảm 8,0% so với tháng 9/2021. Tính chung 9 tháng đầu năm 2022, giá xuất khẩu bình quân hạt điều của Việt Nam đạt mức 5.990 USD/tấn, giảm 3,7% so với cùng kỳ năm 2021.

Đáng lo ngại, xuất khẩu hạt điều sang hầu hết thị trường chủ lực giảm. Trong đó, lượng hạt điều xuất khẩu sang Ý giảm 50,6%; Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất giảm 41,2%; Đức giảm 39,3%; Mỹ giảm 38,9%; Hà Lan giảm 37,4%; Trung Quốc giảm 27,2%.

Theo ông Bạch Khánh Nhựt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas), mục tiêu 3,2 tỷ USD được Vinacas đăng ký với Chính phủ từ cuối năm 2021, khi căng thẳng Nga – Ukraine chưa xảy ra. Khi chiến sự Nga-Ukraine bùng nổ, tình thế đã thay đổi. Xuất khẩu điều năm 2022 thậm chí khó chạm đến con số 3,2 tỷ USD.

Nguyên nhân là do hạt điều của Việt Nam chủ yếu được xuất khẩu sang Mỹ và EU, chiếm hơn 50% kim ngạch xuất khẩu ngành. Tuy nhiên, thị trường xuất khẩu đang rất khó khăn, lạm phát ở Mỹ leo thang, EU cũng rơi vào khủng hoảng kinh tế, căng thẳng địa chính trị khiến nhu cầu tiêu thụ điều giảm mạnh.

Vì vậy, dự báo cho đến cuối năm, xuất khẩu điều khó khởi sắc bởi tình hình kinh tế - chính trị ở EU ngày càng phức tạp. Điều này khiến các doanh nghiệp lớn đình trệ sản xuất, nhà máy vừa và nhỏ đã phải đóng cửa vì thiếu đơn hàng.

Thy Lê