Không chỉ là cuộc gặp gỡ giữa các nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp hai nước, sự kiện còn gợi mở hướng tiếp cận mới cho quan hệ kinh tế Việt Nam – Nga trong bối cảnh thế giới trải qua nhiều biến động địa chính trị phức tạp.

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Chính quyền Mátxcơva Sergey Cheremin nhấn mạnh mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai thành phố đã được định hình hơn 25 năm kể từ khi ký Bản ghi nhớ hợp tác năm 1997. Điều đáng chú ý là hợp tác không chỉ mang tính hình thức mà được triển khai một cách thực chất, bao trùm từ giáo dục, y tế đến văn hóa và quản lý đô thị.

Hà Nội thường xuyên hiện diện trong các diễn đàn quan trọng tại Mátxcơva, trong khi Mátxcơva tích cực mở rộng các kênh kết nối với các địa phương của Việt Nam. Điều đó tạo nên một cấu trúc hợp tác ngày càng sâu rộng và mang tính chiến lược.

Đáng chú ý, trong năm 2024, kim ngạch thương mại giữa Mátxcơva và các địa phương của Việt Nam tăng gần 30%, đạt xấp xỉ 2,5 tỷ USD. Việt Nam xuất khẩu sang Mátxcơva chủ yếu hàng điện tử, trang thiết bị, dệt may, trong khi Mátxcơva xuất khẩu sang Việt Nam các mặt hàng có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao như dược phẩm, năng lượng, kim loại. Đây là những mặt hàng phản ánh rõ lợi thế của hai nền kinh tế.

Sự năng động của Mátxcơva còn nằm ở môi trường đầu tư đang đổi mới mạnh mẽ. Theo Bộ trưởng Sergey Cheremin, thành phố triển khai hơn 150 biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp, tập trung vào các trụ cột xây dựng, khoa học và công nghiệp.

Hướng phát triển bền vững, xanh và lấy con người làm trung tâm giúp Mátxcơva trở thành hình mẫu của đô thị tương lai. Việc thủ đô Nga được vinh danh tại Diễn đàn Tương lai đô thị BRICS năm 2024 với hạng mục “Thành phố và cộng đồng bền vững” không chỉ là phần thưởng cho nỗ lực đổi mới mà còn tạo ra sức hút lớn đối với các đối tác quốc tế, trong đó có Việt Nam.

Về phía Việt Nam, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền, đã nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của sự kiện khi đặt trong tổng thể 75 năm quan hệ Việt Nam – Nga.

Đây là quãng thời gian đủ dài để khẳng định chiều sâu của lòng tin chính trị, tình hữu nghị thủy chung và sự chia sẻ trong nhiều thời điểm lịch sử của hai dân tộc. Và giờ đây, kinh tế được coi là trọng tâm mới thúc đẩy quan hệ song phương bước sang giai đoạn hợp tác thực chất hơn.

Hà Nội hiện giữ vai trò trung tâm chính trị, hành chính, là một trong hai đầu tàu kinh tế của Việt Nam. Tốc độ đô thị hóa nhanh, hạ tầng đồng bộ, lực lượng lao động trẻ và môi trường đầu tư liên tục được cải thiện giúp Hà Nội trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài, trong đó có Nga.

Tuy nhiên, số dự án FDI của Nga tại Hà Nội hiện chỉ đạt 167,5 triệu USD, một con số khiêm tốn so với tiềm năng và nhu cầu hợp tác của hai bên. Khoảng trống này chính là cơ hội để thúc đẩy dòng vốn mới theo các lĩnh vực ưu tiên.

Hà Nội xác định rõ định hướng thu hút đầu tư trong giai đoạn tới, chú trọng công nghệ cao, tự động hóa, công nghệ sinh học, sản xuất điện tử thông minh, cơ khí chính xác, kinh tế số, du lịch, thương mại, vận tải và các dự án thân thiện môi trường. Đây đều là những lĩnh vực Nga có thế mạnh và có khả năng chuyển giao công nghệ sâu.

Đặc biệt, Hà Nội đề cao những dự án FDI có cam kết kết nối doanh nghiệp trong nước và hỗ trợ đào tạo nhân lực, điều phù hợp với chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Việt Nam.

Trong bối cảnh kim ngạch thương mại Việt – Nga năm 2024 đạt 4,59 tỷ USD, tăng 26% so với năm trước, mục tiêu hai nước đặt ra là đạt 15 tỷ USD vào năm 2030. Con số này có cơ sở khi 2 nền kinh tế sở hữu tính bổ trợ lớn và khi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh Kinh tế Á-Âu đang phát huy hiệu quả rõ rệt.

Hà Nội không chỉ mở cửa thị trường cho doanh nghiệp Nga mà còn khuyến khích doanh nghiệp Việt khai thác thị trường Nga rộng lớn, nơi nhu cầu về nông sản, thực phẩm, hàng tiêu dùng từ Việt Nam vẫn tăng cao.

Diễn đàn doanh nghiệp Mátxcơva – Hà Nội năm nay vì thế không chỉ là cuộc gặp gỡ xúc tiến thương mại thông thường, mà còn phản ánh xu thế chuyển dịch hợp tác sang các ngành có hàm lượng tri thức lớn, đồng thời mở đường cho những dự án chiến lược gắn với phát triển bền vững và đổi mới sáng tạo.

Nhật Minh