Dù đối mặt với không ít thách thức từ thị trường, nhiều ngân hàng đã sớm hoàn thành từ 20-25% kế hoạch năm ngay trong 3 tháng đầu tiên, tạo tiền đề vững chắc cho cả năm tài chính. Tuy nhiên, đằng sau những con số lãi nghìn tỷ là một sự phân hóa sâu sắc về chất lượng tài sản và năng lực tối ưu hóa nguồn thu.

"Ông lớn" thiết lập mặt bằng tăng trưởng mới

Dẫn đầu trong nhóm các ngân hàng thương mại cổ phần công bố kết quả sớm là VPBank. Tính đến cuối quý I/2026, ngân hàng này ghi nhận quy mô tín dụng hợp nhất đạt khoảng 1,06 triệu tỷ đồng, tăng 10,2% so với cuối năm 2025. Tổng tài sản hợp nhất cũng vượt mốc 1,37 triệu tỷ đồng. Đặc biệt, ở phía nguồn vốn, tiền gửi khách hàng và giấy tờ có giá đạt gần 822.000 tỷ đồng, tăng 11,8%.

Kết quả kinh doanh của VPBank thực sự gây ấn tượng với tổng thu nhập hoạt động hợp nhất đạt hơn 19.900 tỷ đồng (tăng 26,3%). Lợi nhuận trước thuế hợp nhất bứt phá mạnh mẽ khi đạt hơn 7.900 tỷ đồng, tăng tới 58% so với cùng kỳ năm ngoái và đã hoàn thành gần 20% kế hoạch năm. 

Trong bức tranh chung đó, ngân hàng mẹ đóng góp hơn 7.300 tỷ đồng. Các công ty thành viên như VPBankS (lãi 515 tỷ đồng), bảo hiểm OPES (lãi 261 tỷ đồng) cũng có đóng góp quan trọng. Đáng chú ý, ngân hàng con GPBank báo lãi hơn 400 tỷ đồng, gần bằng kết quả của cả năm 2025 cộng lại.

Tại MB, đà tăng trưởng ổn định tiếp tục được duy trì. Tại Đại hội đồng cổ đông ngày 18/4, lãnh đạo MB cho biết doanh thu hợp nhất đạt 22.822 tỷ đồng, tăng 21,5%. Lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt 9.500 tỷ đồng, tăng 13,3%; riêng ngân hàng mẹ đạt 8.866 tỷ đồng. 

Trong khi đó, ACB cũng công bố mức lợi nhuận trước thuế quý I đạt khoảng 5.400 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, nếu so với quý IV/2025, mức tăng trưởng lên tới 56%. 

Lý giải cho sự bứt phá này, lãnh đạo ACB cho biết do quý cuối năm trước, ngân hàng phải tăng trích lập dự phòng khiến nền lợi nhuận thấp. Đến nay, ACB đã hoàn thành khoảng 24% kế hoạch lợi nhuận cả năm 2026 với dư nợ tín dụng tăng 3,2%.

Bên cạnh những tên tuổi lớn, nhóm ngân hàng cỡ vừa và đang tái cơ cấu cũng mang đến nhiều bất ngờ trong quý I/2026. Nam A Bank là một ví dụ điển hình với lợi nhuận trước thuế đạt hơn 1.620 tỷ đồng, tăng 32,5% so với cùng kỳ. Động lực tăng trưởng của Nam A Bank không chỉ đến từ tín dụng (tăng 13,1% so với cùng kỳ) mà còn từ hoạt động dịch vụ và kinh doanh giấy tờ có giá (tăng gấp 4,6 lần).

BVBank thậm chí còn gây bất ngờ hơn với mức tăng trưởng lợi nhuận "3 chữ số". Cụ thể, lợi nhuận trước thuế quý I đạt khoảng 215 tỷ đồng, tăng 168% so với cùng kỳ năm 2025. 

Trong khi đó, NCB - một ngân hàng đang trong quá trình tái cơ cấu, cũng báo lãi ước đạt 242 tỷ đồng, vượt 15% kế hoạch quý. VietABank cũng không đứng ngoài cuộc đua khi lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt gần 408,5 tỷ đồng, tăng gần 40%, nhờ sự đóng góp từ lãi thuần và hoạt động dịch vụ.

Nam A Bank, BVBank ghi nhận sự đóng góp lớn từ kinh doanh giấy tờ có giá (tăng gấp 4,6 lần) và thu nhập dịch vụ (tăng 16%). Tại các ngân hàng như OCB và NCB, những tín hiệu tích cực cũng dần lộ diện. OCB ghi nhận nguồn thu ngoài lãi tăng trên 80%, cho thấy hiệu quả rõ rệt từ chiến lược đa dạng hóa nguồn thu để giảm bớt sự phụ thuộc vào tín dụng.

Nhận diện thách thức đằng sau những con số ấn tượng

Dù bức tranh chung quý I/2026 mang màu sắc lạc quan, nhưng các chuyên gia và tổ chức phân tích vẫn đưa ra những cảnh báo về sự phân hóa và các rủi ro tiềm ẩn.

Công ty Chứng khoán MB (MBS) ước tính lợi nhuận toàn ngành tăng khoảng 20% trong quý I, nhưng đồng thời cũng lưu ý áp lực chi phí dự phòng đang gia tăng mạnh (ước tính tăng hơn 30% toàn ngành). Nhóm ngân hàng tư nhân được dự báo chịu áp lực trích lập lớn hơn do ảnh hưởng từ chất lượng tài sản của năm 2025.

Chứng khoán SSI và VCBS đều có chung nhận định về sự phân hóa. SSI dự báo trong số 13 ngân hàng theo dõi có 7 ngân hàng tăng trưởng hai chữ số, nhưng cũng có những đơn vị tăng trưởng chậm lại ở mức một chữ số hoặc thậm chí suy giảm. 

Các ngân hàng quốc doanh như VietinBank và BIDV được đánh giá tích cực hơn nhờ lợi thế chi phí vốn thấp, với dự báo tăng trưởng lần lượt là 29% và 26%. Ngược lại, một số ngân hàng tư nhân có thể đối mặt với áp lực NIM (biên lãi ròng) thu hẹp và tín dụng bị kiểm soát chặt chẽ ở các mảng rủi ro như bất động sản.

FiinGroup nhận định thận trọng hơn khi cho rằng triển vọng chung của ngành năm 2026 kém thuận lợi hơn so với hai năm trước. Tăng trưởng tín dụng toàn ngành dự kiến chậm lại sau khi đạt mức cao vào năm 2025, trong khi NIM có thể duy trì dưới mức 3% do chi phí vốn gia tăng.

PVcomBank: Lợi nhuận tăng mạnh, tín dụng vẫn chịu áp lực

Lợi nhuận hơn 32.000 tỷ đồng, BIDV vẫn bị Kiểm toán “tuýt còi” loạt sai sót

Áp lực về chất lượng tài sản và thanh khoản sẽ là "phép thử" thực sự cho năng lực quản trị của các nhà băng trong giai đoạn tới.

Bên cạnh đó, nhiều tổ chức tài chính như VCBS vẫn đặt kỳ vọng cao vào các ngân hàng tham gia tái cơ cấu như VPBank, HDBank và MB sẽ duy trì đà tăng trưởng tốt trong cả năm nhờ khả năng mở rộng tín dụng và cải thiện NIM. MSB cũng được dự báo có thể tăng trưởng trên 20% nhờ chất lượng tài sản được cải thiện.

Với tiến độ thực hiện kế hoạch năm đạt từ 20-25% ngay trong quý đầu, ngành ngân hàng đang cho thấy sức chống chịu tốt. Tuy nhiên, sự phân hóa sẽ ngày càng sâu sắc, các ngân hàng có nền tảng vốn vững chắc, chi phí vốn thấp và nguồn thu ngoài lãi đa dạng sẽ tiếp tục chiếm ưu thế trong cuộc đua lợi nhuận năm 2026.

Thanh Hoa