Theo Bộ Thương mại Thái Lan, nước này xuất khẩu 859.183 tấn sầu riêng sang Trung Quốc năm 2024, trị giá gần 3,8 tỷ USD, giảm 13% về khối lượng và 9% về giá trị so với 2023.

Thời gian gần đây, sầu riêng Thái có chất lượng không đồng đều, do diện tích trồng mở rộng nhanh và thời tiết nóng cực đoan, sản lượng giảm.

Đặc biệt, từ đầu năm nay, Trung Quốc đưa ra lệnh điều tra chất vàng O (kiềm vàng) - hợp chất có nguy cơ gây ung thư - khiến xuất khẩu Thái Lan đình trệ, sản phẩm bị từ chối.

Theo tờ The Nation (Thái Lan), Trung Quốc từ chối nhập 64 tấn sầu riêng Thái Lan do phát hiện chất nhuộm BY2 (Basic Yellow 2), khiến Chính phủ nước này siết chặt kiểm tra xuất khẩu.

Bên cạnh đó, thương nhân và nhà xuất khẩu đang kêu gọi Chính phủ nước này giải quyết vấn đề đang diễn ra liên quan đến chất vàng O (BY2) và tìm kiếm thị trường xuất khẩu mới trước những quy định nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm, cấm các chất tồn dư có hại trong thực phẩm và trái cây từ phía Trung Quốc.

"Nếu không giải quyết được vấn đề này, Thái Lan sẽ không thể xuất khẩu sầu riêng", ông Paiboon Wongchotesathit, cựu Chủ tịch Hiệp hội thương nhân và xuất khẩu trái cây tươi Thái Lan cho biết.

Được biết, đầu năm, Bộ Thương mại Thái Lan đưa ra quy định mới cho ngành trái cây. Tháng 3, bộ này kiểm tra vườn sầu riêng tại Chanthaburi để giám sát tình hình, đồng thời yêu cầu các kho bãi vệ sinh toàn bộ để đảm bảo an toàn, đáp ứng tiêu chuẩn của Trung Quốc từ tháng 4.

Ông Worawong Ramangkura, Trợ lý Bộ trưởng Thương mại Thái, cho biết cơ quan này đang khẩn trương giải quyết vấn đề xuất khẩu sầu riêng trước mùa thu hoạch tháng 4. Chính phủ đã rút ngắn thời gian thông quan từ 7 ngày xuống 3 ngày và đang đàm phán để đẩy nhanh hơn nữa. Những biện pháp này nhằm củng cố niềm tin của Trung Quốc vào chất lượng sầu riêng Thái, từ đó giúp giá tăng trong năm nay. Chính phủ tin rằng đây sẽ là một năm vàng nữa của ngành.

Để đảm bảo chất lượng, các cơ quan Thái Lan cho biết kiểm soát chặt quy trình từ canh tác, thu hoạch, đóng gói đến vận chuyển. Bộ Nông nghiệp và Hợp tác xã giám sát việc kiểm tra chất lượng, đặc biệt với cadmium và vàng O. Nếu phát hiện vi phạm, sẽ có hành động pháp lý ngay. Cadmium là kim loại nặng độc hại có thể tích tụ trong thực phẩm, còn chất vàng O là phẩm nhuộm công nghiệp. Cả hai chất này đều bị kiểm soát gắt gao do nguy cơ gây ung thư.

Cục Ngoại thương, Bộ Thương mại Thái Lan, đang xây dựng chiến lược nâng cao uy tín sầu riêng thông qua hệ thống thương mại quốc tế, nhấn mạnh lợi thế hương vị và chất lượng, phối hợp với trạm kiểm soát hải quan và nhà nhập khẩu để đẩy mạnh thương mại theo thời gian thực.

Thái Lan cũng mở rộng kênh bán hàng trực tuyến, hợp tác với KOLs trên Douyin, Weibo, Xiaohongshu để quảng bá sầu riêng, thu hút người tiêu dùng trẻ. Chiến dịch "Tháng vàng trái cây Thái Lan" được triển khai trên Tmall, JD.com, chỉ định ngày 5/5 là Ngày sầu riêng Thái Lan và tận dụng thời điểm thu hoạch để tối ưu doanh số. Ngoài ra, nước này gia tăng hiện diện tại các hội chợ nhập khẩu lớn như Hội chợ Trung Quốc - ASEAN, đồng thời mời nhà nhập khẩu Trung Quốc tham dự hội chợ trong nước như THAIFEX để thúc đẩy hợp tác trực tiếp.

Chính phủ Thái Lan cũng đẩy mạnh tiêu thụ nội địa. Bộ Công nghiệp nước này đã ký hợp đồng mua 100.000 tấn từ nông dân để cung cấp cho thị trường trong nước. Ngoài ra, 90.000 tấn khác được trợ cấp, với mức 3 baht một kg (2.100 đồng) để khuyến khích đại lý thu mua, đảm bảo lưu thông hàng hóa.

Hồng Hương